Bảo vệ hậu cần - kỹ thuật, giữ vững khả năng bảo đảm có ý nghĩa sống còn, quyết định sức mạnh chiến đấu của các lực lượng, kết quả tác chiến nói chung và chiến dịch phòng ngự nói riêng. Đối với chiến dịch phòng ngự trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, đây là nhiệm vụ rất nặng nề, khó khăn và phức tạp, do đó cần phải quan tâm nghiên cứu.

Bảo vệ hậu cần - kỹ thuật chiến dịch phòng ngự (sau đây viết tắt là bảo vệ hậu cần - kỹ thuật) là tổng thể các biện pháp và hoạt động tổ chức của các lực lượng nhằm bảo đảm an toàn, duy trì vững chắc hệ thống lực lượng, phương tiện, cơ sở vật chất, kỹ thuật, tuyến vận chuyển và cơ quan chỉ huy hậu cần - kỹ thuật trong suốt quá trình chuẩn bị và thực hành chiến dịch.

Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc (nếu xảy ra) sẽ là cuộc chiến tranh hiện đại, diễn ra trong điều kiện đối phương sử dụng rộng rãi vũ khí công nghệ cao, tác chiến đa miền, nhịp độ nhanh và cường độ lớn. Chiến dịch phòng ngự có thể được mở ngay từ đầu hoặc trong quá trình tác chiến, song đều tiến hành trong thế trận chiến tranh nhân dân phát triển ở trình độ cao. Đây là đặc điểm nổi bật, vừa tạo những thuận lợi, vừa đặt ra nhiều yêu cầu mới, phức tạp đối với công tác hậu cần, kỹ thuật nói chung và bảo vệ hậu cần - kỹ thuật nói riêng.

Hội nghị đánh giá, nghiệm thu đề tài khoa học “phát triển lý luận bảo đảm hậu cần chiến dịch phòng ngự trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc”. Nguồn: hocvienhaucan.edu.vn

So với chiến dịch phòng ngự trong chiến tranh giải phóng trước đây, điểm khác biệt cơ bản là ta có điều kiện chuẩn bị trước từ thời bình về phương án, lực lượng, thế trận bảo vệ hậu cần - kỹ thuật. Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến tranh hiện đại, đối phương có ưu thế vượt trội về trinh sát đa tầng, đa phương tiện, tác chiến điện tử và vũ khí chính xác cao, nhất là phương tiện bay không người lái; cùng khả năng cơ động, chuyển hóa linh hoạt, đánh phá liên tục, dài ngày với cường độ cao. Trong điều kiện đó, hậu cần, kỹ thuật luôn là mục tiêu trọng điểm bị địch tập trung trinh sát, phát hiện, đánh phá. Đặc biệt, do chiến dịch phòng ngự diễn ra trên một khu vực địa hình xác định, thời gian dài, lực lượng phải bám trụ, nên nhu cầu bảo đảm rất lớn, nhất là yêu cầu vận chuyển, bổ sung vật chất, vũ khí, trang bị kỹ thuật, tiềm ẩn nguy cơ sơ hở, bộc lộ mục tiêu, khó giữ bí mật.

Là mục tiêu quan trọng, nhạy cảm, khả năng tự bảo vệ hạn chế, nên bảo vệ hậu cần - kỹ thuật trong chiến dịch phòng ngự phải quán triệt phương châm: “chủ động phòng tránh, kiên quyết đánh địch để bảo vệ hậu cần, kỹ thuật” trong triển khai thực hiện các biện pháp; trong đó, lấy phòng tránh là chủ yếu, đánh địch là quan trọng. Trên cơ sở đó, theo chúng tôi, cần tập trung vào một số nội dung chủ yếu sau:

Một là, chủ động tạo lập thế trận hậu cần, kỹ thuật vững chắc, liên hoàn, có chiều sâu. Thực tiễn chiến tranh giải phóng của dân tộc ta cũng như các cuộc xung đột quân sự gần đây cho thấy, khi hệ thống hậu cần, kỹ thuật được tổ chức bí mật, phân tán hợp lý, tận dụng triệt để địa hình, địa vật và bố trí phòng thủ nhiều lớp, thì hiệu quả trinh sát, tiến công bằng vũ khí công nghệ cao bị hạn chế rõ rệt. Vì vậy, phát huy lợi thế được chuẩn bị từ thời bình, cần chủ động xây dựng, tạo lập thế trận hậu cần, kỹ thuật liên hoàn, vững chắc, xây dựng căn cứ, phân căn cứ, hệ thống kho, trạm kiên cố, tạo nền tảng vững chắc cho công tác bảo vệ và bảo đảm hậu cần, kỹ thuật trong tác chiến.

Trước hết, cần bám sát quyết tâm và phương án tác chiến của chiến dịch để tổ chức trinh sát, nghiên cứu kỹ địa hình, địa vật, điều kiện khí hậu, thủy văn; từ đó lựa chọn khu vực bố trí căn cứ, phân căn cứ hậu cần, kỹ thuật; hệ thống kho, trạm, xưởng, bãi tập kết vật chất, vũ khí, trang bị kỹ thuật và mạng đường vận tải, v.v. Các khu vực bố trí phải triệt để lợi dụng, cải tạo địa hình có lợi, nhất là hang động, công trình ngầm kiên cố, đảm bảo phân tán hợp lý, kết hợp chặt chẽ giữa căn cứ cố định với căn cứ dã chiến, cơ động, dự bị; giữa phân tán về không gian với tập trung trong chỉ huy, điều hành, nhằm nâng cao khả năng sống còn trước tiến công hỏa lực chính xác cao của địch, duy trì bảo đảm liên tục cho chiến dịch.

Cùng với đó, từng bước xây dựng, củng cố hệ thống công trình hậu cần, kỹ thuật thiết yếu trong căn cứ, phân căn cứ gắn với thế trận khu vực phòng thủ. Trong quá trình xây dựng, cần chú trọng kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng với kinh tế, kinh tế với quốc phòng, nâng cao tính lưỡng dụng trong xây dựng các công trình giao thông, kho tàng, bến bãi,… bảo đảm vừa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, phòng thủ dân sự, vừa sẵn sàng đáp ứng yêu cầu bố trí, triển khai hậu cần, kỹ thuật trong chiến dịch phòng ngự. Chú trọng các biện pháp ngụy trang, nghi binh, tạo mục tiêu giả, giảm diện tích phản xạ sóng điện từ; kết hợp xây dựng thế trận phòng thủ nhiều lớp, bảo vệ đa hướng, gắn chặt nhiệm vụ bảo vệ căn cứ hậu cần, kỹ thuật với thế trận tác chiến chung của chiến dịch và khu vực phòng thủ.

Hai là, xây dựng kế hoạch, phương án bảo vệ hoạt động bảo đảm và các tuyến vận chuyển, duy trì khả năng bảo đảm liên tục trong mọi điều kiện. Trên cơ sở đánh giá các yếu tố, đối tượng tác động đến công tác hậu cần, kỹ thuật và ý định bảo đảm, chủ động xây dựng kế hoạch, phương án bảo vệ căn cứ, phân căn cứ, cơ sở hậu cần, kỹ thuật chiến dịch, mạng đường vận tải và các hoạt động bảo đảm, nhất là vận chuyển trên đường. Trong đó, xác định rõ tuyến vận chuyển chủ yếu, tuyến dự bị, vòng, vượt và tuyến thay thế; các điểm nút, khu vực trọng điểm giao thông; mục tiêu bảo vệ ưu tiên và phương án chuyển hướng, chuyển tuyến khi bị đánh phá, v.v.

Trong tổ chức hệ thống tuyến vận chuyển cần theo hướng “kế thừa, mở rộng, linh hoạt”, phát huy tối đa hệ thống hạ tầng, công trình và mạng lưới giao thông đã được chuẩn bị từ thời bình; kết hợp chặt chẽ giữa tuyến chiến lược, chiến dịch với tuyến chiến thuật; giữa đường bộ với đường sông, đường biển ven bờ và các hình thức vận chuyển phù hợp khác. Chủ động khai thác các tuyến dự bị, tuyến vòng tránh, tuyến bí mật trong khu vực phòng thủ, hạn chế phụ thuộc vào một trục vận chuyển; đồng thời, tổ chức ngụy trang, che giấu, nghi binh, xây dựng tuyến giả, mục tiêu giả gắn với hệ thống công trình, trận địa đã chuẩn bị sẵn, nhằm giảm hiệu quả trinh sát, đánh phá của địch.

Trên cơ sở tuyến vận chuyển đã xác định, tham mưu, đề xuất tổ chức lực lượng bảo vệ phù hợp, kết hợp chặt chẽ giữa tự bảo vệ của lực lượng hậu cần - kỹ thuật với các đơn vị chiến đấu, lực lượng trong khu vực phòng thủ và các lực lượng (phòng không tầm thấp, phòng, chống UAV, dân quân tự vệ), hình thành thế bảo vệ nhiều tầng, nhiều lớp dọc tuyến và tại các điểm nút then chốt. Xác định thời cơ triển khai lực lượng cơ động, lực lượng dự bị hậu cần - kỹ thuật trong các tình huống địch tập kích, phá hoại, đánh cắt tuyến.

Cùng với đó, phát huy hiệu quả hệ thống bảo đảm, sửa chữa và dự trữ đã được chuẩn bị từ thời bình, tổ chức lực lượng, phương tiện khắc phục nhanh các hư hỏng trên tuyến; bố trí dự trữ phân tán, dự trữ cơ động gắn với các căn cứ, kho tàng, trạm trung chuyển trong khu vực phòng thủ; rút ngắn cự ly vận chuyển, giảm áp lực cho các tuyến chủ yếu, bảo đảm liên tục, vững chắc mọi mặt hậu cần, kỹ thuật trong chiến dịch phòng ngự.

Ba là, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao hiệu quả bảo vệ hậu cần - kỹ thuật. Trọng tâm là ứng dụng thành tựu chuyển đổi số quốc gia, hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin và công nghiệp quốc phòng - an ninh để từng bước hiện đại hóa công tác quản lý, chỉ huy, điều hành bảo vệ hậu cần - kỹ thuật. Tập trung xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số hóa, bảo đảm nắm chắc số lượng, chất lượng, trạng thái, vị trí kho tàng, trạm, tuyến vận chuyển và lực lượng bảo vệ theo thời gian thực, phục vụ kịp thời việc điều chỉnh phương án phân tán, chuyển tuyến, cơ động khi bị đánh phá. Đồng thời, tăng cường ứng dụng các giải pháp công nghệ phục vụ ngụy trang, nghi trang giữ bí mật; triển khai thiết bị chống trinh sát quang - điện tử, chống UAV, chống tác chiến điện tử tại các khu vực, mục tiêu hậu cần, kỹ thuật.

Cùng với đó, tổ chức hệ thống trinh sát, giám sát và cảnh báo sớm phục vụ riêng cho nhiệm vụ bảo vệ hậu cần - kỹ thuật; sử dụng UAV, cảm biến mặt đất, phương tiện quan sát quang - hồng ngoại để phát hiện sớm hoạt động trinh sát, tập kích đường không, phá hoại tuyến vận chuyển, cơ sở hậu cần, kỹ thuật. Chủ động bảo vệ an toàn thông tin, duy trì thông suốt hệ thống chỉ huy hậu cần - kỹ thuật trong điều kiện bị chế áp điện tử, tiến công mạng. Đặc biệt, chú trọng ứng dụng công nghệ phục vụ sửa chữa cơ động, kiểm tra, chẩn đoán nhanh hư hỏng; rút ngắn thời gian khôi phục kho, trạm, tuyến bị đánh phá, duy trì bảo đảm liên tục trong suốt quá trình chiến dịch. Việc triển khai cần kết hợp chặt chẽ giữa trang bị, công nghệ hiện đại với biện pháp truyền thống, thô sơ, tạo khả năng bảo vệ vững chắc, linh hoạt.

Bốn là, tổ chức luyện tập, diễn tập bảo vệ hậu cần - kỹ thuật ở các cấp chặt chẽ, sát thực tế chiến tranh hiện đại. Trên cơ sở kế hoạch, phương án bảo vệ đã xác định, tổ chức luyện tập, diễn tập thường xuyên ở các cấp, phù hợp từng đối tượng, từng khu vực phòng ngự; chú trọng các tình huống phức tạp, diễn biến nhanh, khó dự báo trong chiến tranh hiện đại. Trọng tâm là kiểm tra, hoàn thiện khả năng tổ chức chỉ huy, hiệp đồng lực lượng và xử trí tình huống bảo vệ hậu cần - kỹ thuật trong điều kiện chiến dịch phòng ngự diễn ra với cường độ cao. Nội dung luyện tập, diễn tập tập trung vào các tình huống địch tiến công hỏa lực xa, tập kích đường không, sử dụng UAV trinh sát, tiến công, tác chiến điện tử, tiến công không gian mạng kết hợp phá hoại hậu phương, căn cứ, kho tàng, trạm, tuyến vận chuyển và hoạt động bảo đảm. Trong đó, chú trọng rèn luyện năng lực xử trí tình huống của người chỉ huy và cơ quan hậu cần - kỹ thuật các cấp, nhất là trong điều kiện thông tin bị gián đoạn, lực lượng phân tán, hệ thống chỉ huy bị chế áp. Đồng thời, coi trọng luyện tập, diễn tập các phương án khắc phục hậu quả, khôi phục nhanh khả năng bảo đảm sau mỗi trận đánh, giai đoạn chiến dịch, như: cứu kéo, sửa chữa phương tiện, củng cố hầm hào, kho trạm, khôi phục tuyến vận chuyển, di chuyển vị trí bố trí và nâng cao trình độ hiệp đồng giữa lực lượng hậu cần - kỹ thuật với các lực lượng liên quan. Qua đó, kịp thời phát hiện hạn chế, bất cập trong kế hoạch, phương án và tổ chức thực hiện để điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện, bảo đảm vận dụng linh hoạt, hiệu quả trong mọi tình huống.

Bảo vệ hậu cần - kỹ thuật trong chiến dịch phòng ngự là nội dung quan trọng, có tính lý luận, thực tiễn sâu sắc. Đây là vấn đề có sự vận động nhanh, chịu tác động trực tiếp của sự phát triển khoa học, công nghệ và nghệ thuật tác chiến, đòi hỏi cần được tiếp tục nghiên cứu, tổng kết và bổ sung phù hợp với sự phát triển của bảo đảm hậu cần, kỹ thuật chiến dịch phòng ngự trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong tương lai (nếu xảy ra).

Đại tá, TS. ĐẶNG ĐÌNH TOÀN, Học viện Kỹ thuật quân sự