Xây dựng tỉnh, thành phố thành khu vực phòng thủ vững chắc là chủ trương chiến lược của Đảng, Nhà nước ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhận thức rõ điều đó, những năm qua, tỉnh Sơn La đã huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tập trung xây dựng khu vực phòng thủ ngày càng vững chắc, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Sơn La là tỉnh miền núi, biên giới có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh, đối ngoại trên khu vực Tây Bắc của Tổ quốc. Đây là địa bàn còn nhiều khó khăn, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất thường xuyên xảy ra; tình hình an ninh chính trị tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định. Bởi vậy, thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Các đại biểu tham quan trưng bày tại Đại hội Thi đua Quyết thắng giai đoạn 2019 - 2024 của lực lượng vũ trang Tỉnh.

Quán triệt sâu sắc chủ trương, đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, trực tiếp là Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XIII) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; Kết luận số 64-KL/TW, ngày 30/10/2019 của Bộ Chính trị (khóa XII) về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW, ngày 22/9/2008 của Bộ Chính trị (khóa X) về tiếp tục xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thành khu vực phòng thủ vững chắc trong tình hình mới; Nghị định số 21/2019/NĐ-CP, ngày 22/02/2019 của Chính phủ về khu vực phòng thủ, cùng các văn bản, chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Bộ Tư lệnh Quân khu 2, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh đã phát huy vai trò nòng cốt, chủ trì phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, địa phương tham mưu cho Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Tỉnh các chủ trương, giải pháp nhằm lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai thực hiện có hiệu quả công tác quân sự, quốc phòng, nhất là nhiệm vụ xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương, nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang và toàn dân về công tác quân sự, quốc phòng, xây dựng khu vực phòng thủ được nâng lên; cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành từng bước hoàn thiện, vận hành đồng bộ, thông suốt. Tiềm lực, thế trận, sức mạnh tổng hợp trong khu vực phòng thủ được củng cố và tăng cường; lực lượng vũ trang được xây dựng “tinh, gọn, mạnh”, thực sự là lực lượng nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự, v.v.

Từ thực tiễn và kết quả thực hiện nhiệm vụ xây dựng khu vực phòng thủ, Tỉnh rút ra một số kinh nghiệm, đồng thời cũng là những giải pháp tiếp tục triển khai thực hiện trong thời gian tới.

Một là, tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với nhiệm vụ xây dựng khu vực phòng thủ. Là tỉnh có trên 80% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trình độ nhận thức không đồng đều, điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội còn nhiều khó khăn, nên  Bộ Chỉ huy Quân sự đã tham mưu cho Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, làm cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân thấy rõ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của việc xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh vững chắc, từ đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong thực hiện. Nội dung tuyên truyền, giáo dục sâu rộng, toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, trong đó tập trung vào các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Quân khu và của Tỉnh về nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công tác quốc phòng, quân sự địa phương, đặc biệt là nhiệm vụ xây dựng khu vực phòng thủ.

Quá trình thực hiện, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, biện pháp tuyên truyền, giáo dục như: sân khấu hóa bằng tiếng dân tộc; tổ tuyên truyền lưu động; tổ chức các cuộc hành quân bảo vệ biên giới mùa khô kết hợp làm công tác dân vận, v.v. Bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền trên các chuyên trang, chuyên mục của Báo và Phát thanh, Truyền hình của Tỉnh và Trung ương, Bộ Chỉ huy Quân sự còn tham mưu, chỉ đạo thực hiện hiệu quả Đề án 1371, Đề án 57¹; phát huy vai trò Cơ quan Thường trực Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh trong giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng², góp phần củng cố hệ thống chính trị cơ sở và xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, tạo điều kiện thuận lợi cho xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc trên địa bàn.

Thủ trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh động viên, tuyên dương chiến sĩ bắn giỏi.

Hai là, đẩy mạnh phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Quán triệt sâu sắc chủ trương gắn phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh đã phối hợp với các sở, ban, ngành tham mưu cho Tỉnh điều chỉnh, bổ sung quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Tỉnh, của từng vùng, từng địa phương gắn với quy hoạch các công trình quân sự trong khu vực phòng thủ; tham gia thẩm định, giám sát chặt chẽ từ khâu lập quy hoạch, dự án đến tổ chức triển khai thực hiện. Tập trung phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn theo lợi thế từng vùng, ưu tiên phát triển sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với công nghiệp chế biến tại các khu vực: Mai Sơn, Thuận Châu, Mộc Châu, Vân Hồ, Yên Châu và khu vực biên giới,… nhằm nâng cao giá trị sản xuất, bảo đảm an ninh lương thực; hình thành các khu, cụm công nghiệp lưỡng dụng. Đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng tại Mộc Châu, Vân Hồ, vùng lòng hồ Thủy điện Sơn La và các địa bàn có tiềm năng. Nhờ đó, GRDP hằng năm tăng trên 03%, tạo nguồn lực vật chất cho xây dựng khu vực phòng thủ.

Trên nền tảng phát triển kinh tế, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh phối hợp với cơ quan chức năng tham mưu cho Tỉnh đầu tư xây dựng, phát triển hạ tầng giao thông, y tế, viễn thông; các công trình quân sự trọng yếu, căn cứ hậu cần - kỹ thuật, căn cứ hậu phương, khu vực phòng thủ then chốt bảo đảm đồng bộ, liên hoàn, vững chắc và mang tính lưỡng dụng, vừa phục vụ nhu cầu dân sinh, vừa phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Bên cạnh đó, phối hợp với các lực lượng thực hiện tốt công tác đối ngoại Nhân dân, đối ngoại quốc phòng với các tỉnh Bắc Lào theo đúng đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước. Năm 2025, lực lượng vũ trang Tỉnh đã phối hợp với phía Bạn tổ chức 31 cuộc tuần tra song phương, 284 tổ tuần tra đơn phương, 1.128 tổ tuần tra kiểm soát địa bàn, góp phần xây dựng tuyến biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển.

Ba là, tập trung xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh toàn diện, có chất lượng tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu cao. Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh đã lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tập trung xây dựng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ. Chỉ đạo điều chỉnh, sắp xếp tổ chức biên chế theo đúng hướng dẫn của trên; thành lập các ban chỉ huy phòng thủ khu vực; tiếp nhận, quản lý Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng chặt chẽ, đúng quy định, không để gián đoạn thực hiện nhiệm vụ. Cùng với đó, chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương kiện toàn ban chỉ huy quân sự cấp xã, trong đó chú trọng ưu tiên địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh, khu vực biên giới³. Tổ chức huấn luyện cho lực lượng thường trực theo phương châm “cơ bản, thiết thực, vững chắc”; sử dụng thành thạo vũ khí, trang bị trong biên chế, giỏi chiến thuật chuyên ngành và khả năng phối hợp tác chiến. Tăng cường tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, quân sự và khả năng làm tham mưu cho cán bộ ban chỉ huy quân sự cấp xã.

Nâng cao chất lượng huấn luyện của lực lượng dân quân tự vệ.

Bên cạnh đó, chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, địa phương xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp, có cơ cấu, tỷ lệ phù hợp với điều chỉnh địa giới hành chính⁴, trong đó chú trọng xây dựng lực lượng dân quân thường trực trên địa bàn các xã biên giới. Chỉ đạo xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu, chất lượng cao, tỷ lệ đúng chuyên nghiệp quân sự đạt trên 80%, đáp ứng yêu cầu bổ sung, mở rộng lực lượng khi có tình huống. Duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số. Bảo đảm đầy đủ, kịp thời vật chất hậu cần, kỹ thuật theo các nhiệm vụ; tích cực tham gia phòng, chống thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn. Năm 2025, kết quả huấn luyện: lực lượng thường trực 100% đạt yêu cầu, trên 83% khá, giỏi; dân quân tự vệ và dự bị động viên đạt kết quả khá.

Bốn là, xây dựng thế trận quân sự liên hoàn, vững chắc, có chiều sâu. Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh thường xuyên phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng tham mưu cho Tỉnh rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch tổng thể bố trí quốc phòng, quy hoạch sử dụng đất quốc phòng, bảo đảm phù hợp với thế trận phòng thủ Quân khu; cân đối, bố trí ngân sách chi cho hoạt động quân sự và xây dựng thế trận quân sự trong khu vực phòng thủ⁵. Chỉ đạo ban chỉ huy quân sự các xã, phường tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương, phối hợp với ban chỉ huy phòng thủ khu vực tập trung xây dựng, cải tạo, nâng cấp căn cứ chiến đấu, căn cứ hậu phương, khu vực tập trung bí mật và các công trình phòng thủ chủ yếu: sở chỉ huy, hệ thống đài quan sát, trận địa phòng không,... bước đầu hình thành thế trận liên hoàn giữa các cấp, sẵn sàng bảo đảm cho các tình huống quốc phòng, an ninh.

Chỉ đạo các ban chỉ huy phòng thủ khu vực tiếp nhận, quản lý chặt chẽ, toàn diện hệ thống công trình quân sự, thao trường huấn luyện sau khi kết thúc hoạt động của ban chỉ huy quân sự cấp huyện. Ban chỉ huy quân sự cấp xã xây dựng, điều chỉnh kế hoạch chiến đấu phòng thủ, bảo đảm đồng bộ, phù hợp với địa giới hành chính mới.

Những kết quả đạt được trong xây dựng khu vực phòng thủ là nền tảng vững chắc để Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân tỉnh Sơn La tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh, đối ngoại, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới.

Đại tá CHU VĂN THÀNH, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh
_______________________       

1 - Đề án 1371 “Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021 - 2027”; Đề án 57 “Quân đội tham gia tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số tích cực đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc của các thế lực thù địch trong tình hình mới”.

2 - Năm 2025, hoàn thành 100% chỉ tiêu bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh; trong đó: đối tượng 2: 21; đối tượng 3: 227; đối tượng 4: 4.795; già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng động: 226.

3 - Kiện toàn quân số ban chỉ huy quân sự cấp xã đạt 60%.

4 - Kiện toàn 238 cơ sở dân quân tự vệ, tỷ lệ đạt trên 1,5% dân số.

5 - Từ năm 2019 đến nay, đã đầu tư hơn 996 tỉ đồng từ ngân sách địa phương chi cho hoạt động của lực lượng vũ trang và xây dựng thế trận quân sự.