Thấm nhuần quan điểm “Dân là gốc”, coi công tác dân vận là cầu nối bền chặt giữa Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân, những năm qua, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 327 (Quân khu 3) luôn xác định nâng cao hiệu quả phong trào thi đua “Dân vận khéo”, xây dựng “Đơn vị dân vận tốt” không chỉ là yêu cầu nhiệm vụ thường xuyên, mà còn là giải pháp quan trọng, trực tiếp quyết định đến chất lượng hoàn thành nhiệm vụ của Đơn vị.

Trên cơ sở quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh “Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”¹ và các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Quân khu 3², Đảng ủy, chỉ huy Đoàn tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Phong trào theo hướng thực chất, bám sát cơ sở, coi trọng hiệu quả thực tiễn thể hiện qua đời sống, nhận thức và sự tin tưởng, đồng thuận của Nhân dân.

Phối hợp tổ chức hội nghị truyền thông kiến thức về bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới.

Đoàn đã cụ thể hóa phong trào thi đua “Dân vận khéo” gắn với thực hiện 19 tiêu chí, 11 nội dung xây dựng nông thôn mới; lựa chọn công việc trọng tâm, phân công trách nhiệm cụ thể, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên và người chỉ huy, bảo đảm thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Phong trào được triển khai thiết thực, sát địa bàn; huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực; tập trung xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội, các dự án, mô hình phát triển kinh tế phù hợp, có sức lan tỏa sâu rộng. Đồng thời, duy trì nền nếp các hoạt động an sinh xã hội, quân - dân y kết hợp, xóa đói, giảm nghèo, nâng cao dân trí và chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho Nhân dân³.

Thực tiễn cho thấy, hiệu quả của Phong trào không chỉ là kết quả của từng mô hình đơn lẻ, mà là sản phẩm tổng hợp của nhận thức đúng, cách làm phù hợp và sự vào cuộc trách nhiệm của toàn Đơn vị. Trên cơ sở đó, Đoàn rút ra một số kinh nghiệm chủ yếu:

Một là, linh hoạt, chủ động, sáng tạo trong lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác dân vận. Từ thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn các xã, phường khu vực biên giới của tỉnh Quảng Ninh⁴ - nơi có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại; địa bàn rộng, dân cư phân tán, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh, trật tự cho thấy, công tác dân vận chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên, với nhiều giải pháp linh hoạt, sáng tạo của cấp ủy, chỉ huy. Nếu buông lỏng hoặc hành chính hóa thì rất dễ rơi vào hình thức, thiếu chiều sâu và kém bền vững.

Từ yêu cầu đó, Đoàn xác định yếu tố cốt lõi là phải tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động, coi công tác dân vận, phong trào thi đua “Dân vận khéo” là trách nhiệm chính trị chung của cả hệ thống lãnh đạo, chỉ huy, không phải nhiệm vụ riêng của cơ quan chính trị hay cán bộ chuyên trách. Việc phân công trách nhiệm được gắn chặt với từng địa bàn, từng khu vực và từng nhiệm vụ cụ thể; chính ủy, chính trị viên và người chỉ huy các cấp trực tiếp bám nắm cơ sở, kiểm tra, theo dõi, nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện những vấn đề mới phát sinh, linh hoạt điều chỉnh phương pháp, cách làm phù hợp với mỗi thời điểm và đối tượng khác nhau, bảo đảm vừa giữ vững nguyên tắc, vừa bám sát thực tiễn. Qua đó, khắc phục triệt để tư tưởng ỷ lại, khoán trắng, đồng thời phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm, trí tuệ, sự sáng tạo và tinh thần đoàn kết của cấp ủy, chỉ huy các cấp; đưa phong trào thi đua “Dân vận khéo” không chỉ đi vào nền nếp, có trọng tâm, trọng điểm, mà còn tạo được sức lan tỏa bền vững, mang lại hiệu quả thực chất, lâu dài.

Đây là kinh nghiệm có ý nghĩa thiết thực đối với các đơn vị làm nhiệm vụ trên địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, nơi luôn đặt ra yêu cầu cao đối với công tác dân vận.

Cán bộ, chiến sĩ, trí thức thẻ tình nguyện Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 327 thực hiện tốt phong trào thi đua Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới.

Hai là, lấy lợi ích chính đáng, lâu dài của Nhân dân làm trọng tâm xác định nội dung phong trào thi đua “Dân vận khéo”. Thực tiễn cho thấy, khi đời sống còn nhiều khó khăn, trình độ sản xuất không đồng đều, nếu chỉ giúp Nhân dân những nhu cầu trước mắt thì hiệu quả sẽ không bền vững, đồng thời nảy sinh tâm lý trông chờ, ỷ lại. Vì vậy, phong trào thi đua “Dân vận khéo” được Đoàn tổ chức theo hướng giải quyết những vấn đề căn bản, lâu dài, coi lợi ích chính đáng của Nhân dân là tiêu chí xuyên suốt trong xác định nội dung, cách làm và thứ tự ưu tiên.

Bám sát yêu cầu phát triển địa bàn, Đoàn tập trung triển khai phong trào theo 05 nội dung trọng tâm, hướng vào những vấn đề cấp ủy, chính quyền và Nhân dân quan tâm nhất⁵. Trong đó, các hoạt động chăm lo an sinh xã hội, bảo đảm sức khỏe, cải thiện điều kiện sống của Nhân dân được xác định là nội dung quan trọng, thường xuyên. Vì vậy, giai đoạn 2021 - 2025, Đoàn đã khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí cho trên 23.000 lượt người dân; thăm hỏi, tặng quà hơn 1.100 lượt đối tượng chính sách, với tổng kinh phí trên 300 triệu đồng.

Trên cơ sở nắm chắc điều kiện sản xuất, tập quán canh tác và nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân, các hoạt động dân vận được tập trung vào phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững thông qua triển khai các chương trình, dự án sản xuất gắn với khuyến nông, khuyến lâm, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, hỗ trợ sản xuất và đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Cách làm này không chỉ giúp Nhân dân từng bước hình thành sinh kế ổn định, nâng cao năng lực tự vươn lên, mà còn góp phần ổn định dân cư, hạn chế di cư tự do, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, Quân đội và tạo nền tảng xây dựng “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc trên địa bàn biên giới.

Ba là, tăng cường phối hợp, hiệp đồng, tạo sức mạnh tổng hợp trong tổ chức phong trào thi đua “Dân vận khéo”. Trong điều kiện địa bàn rộng, lực lượng mỏng, phân tán, nhiệm vụ đan xen giữa phát triển kinh tế - xã hội với giữ vững quốc phòng, an ninh, việc tổ chức phong trào thi đua “Dân vận khéo” đòi hỏi sự phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ giữa nhiều lực lượng. Nhận thức rõ yêu cầu đó, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, Đoàn chủ động xây dựng, ký kết và tổ chức thực hiện nghiêm các chương trình hiệp đồng, phối hợp với cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội cơ sở và các đơn vị Quân đội đứng chân trên địa bàn, tạo sự thống nhất cao trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Phong trào.

Nội dung phối hợp, hiệp đồng tập trung vào công tác dân vận, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn và tham gia thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa bàn. Thường xuyên sơ kết, tổng kết, kịp thời rút kinh nghiệm; chú trọng phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng các mô hình “Dân vận khéo” tiêu biểu. Đến nay, Đoàn đã xây dựng và nhân rộng 11 mô hình “Dân vận khéo” tiêu biểu, mang lại thu nhập ổn định cho các hộ gia đình (từ 150 triệu - 200 triệu đồng/năm). Qua đó, phong trào thi đua Dân vận khéo của Đoàn từng bước đi vào chiều sâu, tạo sức lan tỏa rộng rãi, phát huy sức mạnh tổng hợp trong phát triển kinh tế - xã hội, gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh giữ vững ổn định địa bàn biên giới.

Tổ chức chương trình trải nghiệm cho các cháu học sinh trên địa bàn.

Bốn là, đổi mới phương thức dân vận theo hướng thực chất, lấy hiệu quả thuyết phục và sự đồng thuận của Nhân dân làm thước đo. Xuất phát từ đặc điểm địa bàn biên giới có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống (chiếm trên 63% dân số), phong tục, tập quán đa dạng, trình độ nhận thức không đồng đều; công tác dân vận của Đoàn được triển khai theo hướng đổi mới phương thức, cách làm linh hoạt, phù hợp với từng địa bàn, từng đối tượng; đề cao đối thoại, thuyết phục, nêu gương; khắc phục tình trạng tuyên truyền chung chung, áp đặt, hình thức.

Với phương châm “3 bám, 4 cùng”⁶, các tổ, đội sản xuất, lâm trường và đội viên trí thức trẻ tình nguyện trực tiếp xuống cơ sở, kiên trì tuyên truyền, hướng dẫn, nắm chắc tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân; gắn lời nói với việc làm cụ thể theo phương châm “nói cho dân hiểu, làm cho dân tin, hướng dẫn để Nhân dân làm theo”. Đồng thời, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín như lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động, qua đó nâng cao hiệu quả thuyết phục, tạo sự đồng thuận xã hội và củng cố mối quan hệ đoàn kết, gắn bó bền chặt giữa bộ đội với Nhân dân.

Năm là, gắn phong trào thi đua “Dân vận khéo” với xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới. Địa bàn biên giới là nơi các thế lực thù địch thường xuyên lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo và những khó khăn về đời sống của đồng bào để chống phá. Do vậy, hiệu quả phong trào thi đua “Dân vận khéo” được đánh giá trực tiếp bằng mức độ ổn định địa bàn và sự vững chắc niềm tin của Nhân dân. Theo đó, những năm qua, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 327 luôn xác định xây dựng “thế trận lòng dân” là mục tiêu xuyên suốt, là nền tảng trực tiếp để thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Thông qua việc đồng hành, chăm lo đời sống và giải quyết kịp thời những vấn đề bức thiết của Nhân dân, Phong trào đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của Nhân dân trong quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới; chủ động phối hợp phòng, chống tội phạm; nâng cao cảnh giác, ý thức tự phòng, tự quản; kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn các âm mưu, thủ đoạn chống phá ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng phức tạp. Từ thực tiễn gắn bó, đồng hành lâu dài với Nhân dân, Đoàn từng bước xây dựng “vành đai biên giới lòng dân”, trong đó mỗi người dân thực sự trở thành “cột mốc sống” cùng lực lượng vũ trang bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Đại tá NGUYỄN HUY PHÚ, Chính ủy Đoàn
___________________        

1 - Hồ Chí Minh – Toàn tập, Tập 6, Nxb CTQG, H. 2011, tr. 234.

2 - Kết luận số 43-KL/TW, ngày 07/01/2019 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW, ngày 03/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá XI) về “Tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới”; Chỉ thị số 168-CT/QUTW, ngày 08/02/2020 của Quân ủy Trung ương về “Công tác dân vận của Quân đội trên địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh trong tình hình mới”; Nghị quyết số 603-NQ/ĐU, ngày 24/4/2015 của Đảng ủy Quân khu 3 về “Tăng cường và đổi mới công tác dân vận của lực lượng vũ trang Quân khu trong tình hình mới”, v.v.

3 - Đến nay, đã xây dựng trên 100 km đường giao thông nông thôn, 20 điểm trường học, 05 trạm xá quân - dân y, 06 điểm nhà trẻ, 37 nhà văn hóa và hàng trăm nhà di dân, giãn dân.

4 - Gồm: xã Tiên Yên, Hoành Mô, Quảng Đức, Hải Sơn và phường Móng Cái 1; với 118,8 km đường biên giới trên bộ và 13,2 km đường biên giới biển.

5 - (01) tham gia xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội địa phương; (02) tham gia chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, phát triển sản xuất; (03) tham gia giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe Nhân dân, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa; (04) tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh; (05) phối hợp giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng địa bàn an toàn, ổn định.

6 - 03 bám: bám dân, bám bản, bám địa bàn; 04 cùng: cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng đồng bào.