Kết hợp chặt chẽ giữa thực hiện chức năng quản lý nhà nước với đẩy mạnh công tác quốc phòng, quân sự là yêu cầu khách quan, nhiệm vụ quan trọng, được Đảng ủy, tập thể lãnh đạo Bộ và Ban Chỉ huy Quân sự Bộ Nội vụ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện bằng nhiều giải pháp đồng bộ, hiệu quả.
Bộ Nội vụ là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với các ngành, lĩnh vực: tổ chức hành chính, sự nghiệp nhà nước; tổ chức chính quyền địa phương; cán bộ, công chức, viên chức và công vụ; lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội, v.v.
Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; đồng thời, tạo lập những điều kiện và nguồn lực thiết yếu để củng cố tiềm lực chính trị, kinh tế, xã hội, xây dựng lực lượng, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, góp phần tăng cường sức mạnh tổng hợp, tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
![]() |
| Đoàn công tác của Bộ Quốc phòng làm việc với Ban Chỉ huy Quân sự Bộ. |
Nhận thức sâu sắc vai trò quan trọng của công tác quốc phòng, quân sự đối với hoạt động, phát triển của các tổ chức, các ngành, lĩnh vực; sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc; bảo đảm cuộc sống bình yên và nâng cao đời sống cho Nhân dân, những năm qua, Đảng ủy, tập thể lãnh đạo Bộ và Ban Chỉ huy Quân sự Bộ đã quán triệt sâu sắc, đầy đủ đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước, hướng dẫn của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về công tác quốc phòng, quân sự, cụ thể hóa, xây dựng chủ trương, giải pháp, kế hoạch thực hiện phù hợp và đạt được nhiều kết quả tích cực.
Nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu, cán bộ chủ chốt và cán bộ, đảng viên, người lao động về công tác quốc phòng, quân sự được nâng lên. Ban Chỉ huy Quân sự Bộ đã phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu giúp cho Đảng ủy, lãnh đạo Bộ lãnh đạo, chỉ đạo triển khai công tác quốc phòng, quân sự gắn với thực hiện chức năng quản lý nhà nước, nhất là thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp1. Công tác xây dựng, nâng cao chất lượng hoạt động của lực lượng tự vệ trong cơ quan Bộ được coi trọng, nhất là việc rà soát, kiện toàn cơ quan quân sự ở các cấp và điều chỉnh lực lượng tự vệ sau khi hợp nhất Bộ Nội vụ với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, giữ vững sự ổn định, duy trì hoạt động hiệu quả theo yêu cầu, nhiệm vụ mới.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác quốc phòng, quân sự của Bộ vẫn còn một số hạn chế, như: việc bồi dưỡng, cập nhật kiến thức quốc phòng, quân sự cho cán bộ, đảng viên, người lao động có thời điểm chưa được duy trì nền nếp; nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng chậm đổi mới; công tác phối hợp giữa Bộ với các ban, bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự có lúc chưa chặt chẽ, kết quả chưa cao.
Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Đại hội lần thứ XIV của Đảng xác định: “... tăng cường quốc phòng toàn dân, phòng thủ chủ động, ngăn chặn, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong; giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; giữ vững và củng cố môi trường hòa bình để xây dựng, phát triển đất nước”2. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đòi hỏi hệ thống chính trị, các cấp, các ngành nêu cao quyết tâm chính trị, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, thực hiện quyết liệt, hiệu quả công tác quốc phòng, quân sự. Quán triệt yêu cầu đó, Bộ Nội vụ xác định công tác quốc phòng, quân sự là nhiệm vụ chính trị thường xuyên cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện đồng bộ, toàn diện.
Trước hết, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, tập thể lãnh đạo Bộ, các cấp ủy và người đứng đầu cơ quan, đơn vị; đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên, người lao động đối với công tác quốc phòng, quân sự. Đây là giải pháp có ý nghĩa quyết định đến chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Theo đó, Ban Chỉ huy Quân sự Bộ tiếp tục tham mưu, giúp Đảng ủy, lãnh đạo Bộ lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị quán triệt sâu sắc, triển khai thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước và hướng dẫn của Bộ Quốc phòng về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc. Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao và tình hình thực tiễn, cụ thể hóa các chủ trương, yêu cầu thành nghị quyết lãnh đạo, kế hoạch thực hiện bảo đảm khoa học, phù hợp, khả thi.
Đảng ủy Bộ phối hợp chặt chẽ với các tỉnh ủy, thành ủy trong lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng các sở nội vụ về công tác quốc phòng, quân sự; đồng thời tăng cường phối hợp với các ban, bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, nhất là Bộ Quốc phòng và Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội. Cùng với đó, thường xuyên rà soát, bổ sung, hoàn thiện quy chế hoạt động, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của ban chỉ huy quân sự với các cơ quan, bảo đảm phân định rõ trách nhiệm, khắc phục tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, gắn trách nhiệm của cán bộ chủ trì, người đứng đầu với kết quả thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự của cơ quan, đơn vị, và lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ này là một tiêu chí đánh giá, xếp loại tổ chức đảng, cơ quan, tổ chức, cán bộ, đảng viên. Kịp thời sơ kết, tổng kết, biểu dương, khen thưởng, đa dạng hóa các hình thức cổ vũ, động viên, tôn vinh các tổ chức, cá nhân thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng, quân sự.
![]() |
| Đồng chí Trương Hải Long, Thứ trưởng Bộ Nội vụ kiêm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự Bộ phát biểu khai mạc Lớp Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh đối tượng 4. |
Để nâng cao hiệu quả thực hiện, Bộ chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng trong thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác quốc phòng, quân sự; các quy định, yêu cầu về công tác quốc phòng, quân sự đối với các bộ, ngành Trung ương và địa phương nói chung và với Bộ Nội vụ nói riêng, trước hết là Đảng ủy, tập thể lãnh đạo Bộ và ban chỉ huy quân sự ở các cấp, tạo sự thống nhất cao về nhận thức, tư tưởng và hành động. Tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục, tuyên truyền theo hướng: gắn với chức năng, nhiệm vụ của Bộ, cơ quan, đơn vị và chức trách, nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên và người lao động; lựa chọn hình thức, phương pháp phù hợp với từng đối tượng. Chú trọng lồng ghép nội dung tuyên truyền, giáo dục thông qua sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt, hội nghị của cơ quan, đơn vị; đồng thời, tổ chức hiệu quả các hội nghị, tọa đàm, trao đổi, học tập kinh nghiệm về thực hiện công tác quốc phòng, quân sự. Qua đó, kịp thời khắc phục nhận thức lệch lạc, biểu hiện coi công tác quốc phòng, quân sự là nhiệm vụ riêng của bộ phận chuyên trách, cũng như các biểu hiện xem nhẹ, đơn giản trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự.
Hai là, nâng cao năng lực, chất lượng tham mưu, chủ trì tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự của Ban Chỉ huy Quân sự Bộ và các cấp. Do hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, nên đội ngũ cán bộ làm công tác này thường xuyên có sự biến động, phần lớn chưa qua đào tạo chuyên sâu về quân sự, quốc phòng. Đặc biệt, sau khi hợp nhất, một số cán bộ mới được bổ sung, kiện toàn, nên kinh nghiệm và năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện nhiệm vụ còn hạn chế. Vì vậy, Bộ tiếp tục rà soát, kiện toàn Ban Chỉ huy Quân sự Bộ và ban chỉ huy quân sự các cơ quan, đơn vị bảo đảm đúng cơ cấu, đủ số lượng theo quy định; chú trọng lựa chọn cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao, năng lực công tác tốt, có kiến thức về quốc phòng, quân sự và điều kiện công tác ổn định để đảm nhiệm nhiệm vụ.
Cùng với kiện toàn tổ chức, Bộ tiếp tục hiệp đồng với các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng tổ chức tập huấn, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng tham mưu, năng lực quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ quân sự kiêm nhiệm, nhất là cán bộ mới được bổ sung sau sắp xếp. Đồng thời, duy trì nghiêm nền nếp, chế độ công tác; thực hiện đầy đủ chế độ giao ban, hội họp, báo cáo theo quy định; tăng cường phối hợp giữa ban chỉ huy quân sự với các cơ quan, đơn vị và tổ chức có liên quan; đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự. Thường xuyên quan tâm nghiên cứu, đề xuất chế độ chính sách, ưu đãi phù hợp đối với cán bộ ban chỉ huy quân sự, người làm công tác quân sự kiêm nhiệm, tạo điều kiện để đội ngũ này yên tâm công tác, phát huy trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ.
Ba là, gắn kết chặt chẽ chức năng quản lý nhà nước của Bộ với yêu cầu tăng cường, củng cố quốc phòng. Đây là nội dung quan trọng, bảo đảm sự thống nhất giữa quản lý, điều hành phát triển đất nước với bảo vệ Tổ quốc. Theo đó, Ban Chỉ huy Quân sự Bộ phát huy vai trò tham mưu, phối hợp với các cơ quan chức năng giúp lãnh đạo Bộ rà soát, bổ sung, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các cơ chế, chính sách, quy định thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm gắn yêu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với nhiệm vụ củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc.
Chú trọng tính toán đồng bộ giữa tổ chức không gian hành chính với không gian phòng thủ; giữa tổ chức bộ máy, biên chế với yêu cầu xây dựng lực lượng quốc phòng và khả năng huy động nguồn lực, nhất là tại địa bàn chiến lược, khu vực biên giới, biển, đảo, vùng sâu, vùng xa. Phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng và lực lượng liên quan hoàn thiện hệ thống quy định về tổ chức, hoạt động, tiêu chuẩn, chế độ, chính sách đối với ban chỉ huy quân sự cấp xã, lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên và các lực lượng thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh ở cơ sở, bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương và yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Qua đó, góp phần bảo đảm chính quyền địa phương các cấp vận hành thông suốt, thực hiện đầy đủ chức năng quản lý nhà nước và có đủ năng lực lãnh đạo, chỉ huy, điều hành, huy động nguồn lực theo thẩm quyền trong các trạng thái quốc phòng; không để gián đoạn hay xảy ra khoảng trống trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự.
Coi trọng hoàn thiện quy định về vị trí việc làm, đổi mới công tác đánh giá năng lực, bố trí, sử dụng và đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức; xây dựng kế hoạch bổ sung nguồn nhân lực có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quản lý nhà nước trong thời bình và sẵn sàng tham gia thực hiện nhiệm vụ quốc phòng khi có tình huống. Đẩy nhanh tiến độ cải cách tiền lương, chế độ, chính sách đối với lực lượng vũ trang theo thẩm quyền; đổi mới công tác thi đua, khen thưởng theo hướng thực chất, kịp thời, đúng người, đúng việc, tạo động lực trong thực hiện nhiệm vụ, nhất là huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, phục vụ chiến đấu, phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn. Thực hiện tốt chính sách đối với người có công, đẩy mạnh nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ,… nhằm củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận xã hội, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Đồng thời, phát huy vai trò tham mưu, chủ trì trong triển khai cải cách hành chính, xây dựng Chính phủ điện tử, Chính phủ số, nâng cao năng lực quản trị, kết nối, chia sẻ dữ liệu và điều hành trên môi trường số, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, chỉ huy xử lý các tình huống quốc phòng, an ninh trong tình hình mới.
Bốn là, xây dựng lực lượng tự vệ vững mạnh; nâng cao chất lượng giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh. Để xây dựng lực lượng tự vệ thực sự là nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự tại các cơ quan, đơn vị, Bộ tiếp tục chỉ đạo ban chỉ huy quân sự ở các cấp tham mưu, giúp lãnh đạo các cơ quan, đơn vị quản lý chặt chẽ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong độ tuổi tham gia nghĩa vụ quân sự; rà soát, kiện toàn tổ chức, biên chế các đơn vị tự vệ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ. Chú trọng xây dựng tổ chức đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với lực lượng tự vệ.
Cùng với đó, phối hợp chặt chẽ với cơ quan quân sự địa phương nơi đặt trụ sở tổ chức huấn luyện đúng, đủ nội dung; chú trọng rèn luyện bản lĩnh, kỹ năng sử dụng vũ khí, trang bị được biên chế, công cụ hỗ trợ và khả năng phối hợp, hiệp đồng bảo vệ cơ quan, đơn vị và xử lý các tình huống về quốc phòng, an ninh theo chức năng, nhiệm vụ. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức hoạt động của lực lượng tự vệ. Thường xuyên rà soát, bổ sung phương án chiến đấu bảo vệ cơ quan, đơn vị, duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu. Quan tâm huy động, bố trí nguồn lực bảo đảm tốt hơn nữa tiêu chuẩn, chế độ chính sách và mua sắm trang bị, công cụ hỗ trợ cho lực lượng tự vệ, tạo động lực và điều kiện để lực lượng này hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Đối với công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, Bộ tiếp tục chỉ đạo đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp theo hướng thiết thực, phù hợp với từng đối tượng. Chỉ đạo Trường Đại học Lao động - Xã hội đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên. Trước những thay đổi về tổ chức bộ máy và nhân sự sau hợp nhất, Bộ chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tập trung rà soát, phân loại đối tượng, xác định nhu cầu để xây dựng kế hoạch và tổ chức các lớp bồi dưỡng chặt chẽ, đúng đối tượng, đủ nội dung và chương trình theo quy định.
Với tư duy đổi mới, quyết tâm chính trị cao, sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, lãnh đạo Bộ và tinh thần chủ động, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, nhất là Ban Chỉ huy Quân sự Bộ, công tác quốc phòng, quân sự của Bộ Nội vụ sẽ ngày càng đi vào nền nếp, đạt hiệu quả thiết thực, góp phần củng cố tiềm lực, thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, cùng toàn Đảng, toàn quân và toàn dân thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.
TRƯƠNG HẢI LONG, Thứ trưởng Bộ Nội vụ kiêm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự Bộ
_____________________
1 - Đã phân cấp 1.470 nhiệm vụ; phân định thẩm quyền 1.248 nhiệm vụ.
2 - ĐCSVN – Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV - Tập I, Nxb CTQGST, tr. 113.






