Hội nhập quốc tế là xu thế tất yếu, vừa là động lực, vừa tạo ra áp lực đòi hỏi các doanh nghiệp phải thích ứng để tồn tại, phát triển. Nhận thức rõ điều đó, Nhà máy Z121 luôn chủ động hội nhập, nâng cao năng lực, hiệu quả sản xuất, kinh doanh và sức cạnh tranh để phát triển nhanh, bền vững.

Nhà máy Z121¹ (Tổng cục Công nghiệp quốc phòng) được thành lập ngày 07/9/1966, có nhiệm vụ nghiên cứu, sản xuất các loại hỏa cụ, bộ lửa, hạt nổ, thuốc cháy,... phục vụ quốc phòng và tham gia sản xuất, kinh doanh góp phần phát triển kinh tế - xã hội.

Thượng tướng Phạm Hoài Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiểm tra dây chuyền sản xuất cơ sở phía Nam của Nhà máy.

Suốt chặng đường 60 năm xây dựng, phát triển, các thế hệ cán bộ, kỹ sư và người lao động của Nhà máy đã không ngừng nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, lập nhiều thành tích trong chiến đấu, lao động sản xuất, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được Đảng, Nhà nước và Bộ Quốc phòng ghi nhận, đánh giá cao², viết nên truyền thống vẻ vang: “Đoàn kết tốt, kỷ luật nghiêm, chủ động, tự lực, tự cường, lao động cần cù, sáng tạo”.

Những năm gần đây, được sự quan tâm của trên, Nhà máy có bước phát triển khá toàn diện. Hệ thống cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật được đầu tư theo hướng hiện đại, đồng bộ; nhiều dây chuyền sản xuất được tự động hóa, ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành và giám sát sản xuất. Các sản phẩm của Nhà máy đã khẳng định được thương hiệu trên thị trường trong nước và quốc tế. Bên cạnh thuận lợi cơ bản, Nhà máy cũng gặp không ít khó khăn, thách thức, đặc biệt khi hội nhập quốc tế diễn ra ngày càng sâu rộng, cùng những thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đặt ra những yêu cầu mới rất cao về kỹ thuật, công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng quốc tế; áp lực cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp nước ngoài, v.v. Trước bối cảnh đó, Đảng ủy, Ban Giám đốc Nhà máy chủ trương phát huy truyền thống anh hùng, khơi dậy khát vọng “vươn ra biển lớn”, chủ động đẩy mạnh hội nhập quốc tế, tạo đột phá nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, mở rộng thị trường xuất khẩu, xây dựng Nhà máy phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.  

Quyết liệt trong lãnh đạo, đổi mới tư duy và hành động, tạo đột phá trong hội nhập quốc tế

Từ thực tiễn đổi mới phương thức quản lý, sản xuất theo kế hoạch cấp trên giao sang hạch toán kinh doanh, áp dụng chi trả lương theo sản phẩm (năm 1986) đến chủ động hợp tác với đối tác Nhật Bản (năm 1997) để tiếp cận công nghệ sản xuất pháo hoa hiện đại; hay gần đây là triển khai các dự án đầu tư hiện đại hóa công nghệ và chuyển đổi số,... đã cho Nhà máy nhiều bài học quý báu. Đặc biệt là muốn phát triển phải đổi mới; trong đó, đổi mới tư duy lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp là vấn đề quan trọng hàng đầu, mang tính quyết định. Vì vậy, để hội nhập đúng hướng, hiệu quả, Đảng ủy, Ban Giám đốc Nhà máy đã quán triệt sâu sắc nghị quyết, chỉ thị của cấp trên về hội nhập quốc tế, bám sát định hướng phát triển vũ khí, trang bị kỹ thuật của Bộ Quốc phòng, nhu cầu sản phẩm kinh tế của thị trường trong nước, quốc tế, tập trung phát huy trí tuệ tập thể, rà soát, bổ sung, hoàn thiện Chiến lược phát triển sản xuất, kinh doanh giai đoạn 2025 - 2030; xây dựng Nghị quyết chuyên đề về đẩy mạnh sản xuất kinh tế và xuất khẩu đến năm 2030, xác định rõ mục tiêu, lộ trình và các khâu đột phá. Trong đó, xây dựng Nhà máy theo hướng hiện đại, đủ năng lực nghiên cứu, chế tạo sản phẩm mới tiên tiến, hiện đại, có chất lượng tốt, tỷ lệ nội địa hóa cao; đẩy mạnh sản xuất sản phẩm chủ lực tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, lấy xuất khẩu làm chủ đạo; xây dựng thị trường bền vững, mạng lưới khách hàng rộng khắp là mục tiêu xuyên suốt.

Để hiện thực hóa mục tiêu đề ra, Nhà máy tập trung đổi mới phương thức quản trị theo hướng khoa học, linh hoạt, bám sát yêu cầu thực tiễn; phát huy vai trò của cơ quan tham mưu trong nghiên cứu, đề xuất và tổ chức thực hiện các chương trình hợp tác quốc tế. Đồng thời, chủ động lựa chọn đối tác có tiềm lực về khoa học, công nghệ, năng lực quản trị tiên tiến và khả năng hợp tác lâu dài; ưu tiên các chương trình hợp tác chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển sản phẩm mới và mở rộng thị trường xuất khẩu. Quá trình triển khai, Nhà máy thường xuyên rà soát, điều chỉnh, bổ sung hệ thống quy chế, quy trình quản lý, điều hành; kịp thời tháo gỡ những “điểm nghẽn”, bất cập, nhất là trong các lĩnh vực hợp tác nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ.

Lãnh đạo Nhà máy gặp gỡ nắm tâm tư, động viên công nhân, người lao động.

Nhà máy đẩy mạnh đổi mới toàn diện từ mô hình quản lý truyền thống sang quản trị doanh nghiệp hiện đại, lấy chất lượng và hiệu quả sản xuất làm trung tâm. Tập trung rà soát, tinh gọn, cơ cấu lại tổ chức; giảm cấp trung gian, giảm lao động gián tiếp, mở rộng quyền chủ động gắn với trách nhiệm của các bộ phận sản xuất. Đẩy mạnh ứng dụng các hệ thống quản trị tiên tiến, như: quản trị nguồn lực tổng thể (ERP) trên môi trường mạng quân sự; quản lý sản xuất (MES); hệ thống đánh giá kết quả công việc theo chỉ số KPI,... từng bước hình thành mô hình quản trị thông minh và tối ưu hóa chi phí sản xuất. Chuẩn hóa và kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quy trình sản xuất từ khâu nghiên cứu, thiết kế, tổ chức sản xuất, kiểm tra chất lượng, đóng gói, bảo quản đến vận chuyển theo hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015 và các tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành. Hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, bảo đảm mọi sản phẩm khi xuất xưởng đều đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, tính ổn định, độ tin cậy, v.v. Qua đó, xây dựng môi trường sản xuất chuyên nghiệp, kỷ luật, tạo dựng uy tín, niềm tin với các đối tác trong và ngoài nước, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.     

Xây dựng tiềm lực khoa học, công nghệ, tạo nền tảng hội nhập vững chắc

Tiềm lực khoa học, công nghệ, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt, động lực quan trọng quyết định sự tồn tại, phát triển của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số. Nhận thức rõ điều đó, Đảng ủy Nhà máy đã ban hành Nghị quyết số 1209-NQ/ĐU, ngày 14/4/2020 về “Lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì các cơ quan, đơn vị và cán bộ đầu ngành về kỹ thuật công nghệ trong Nhà máy đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”. Trọng tâm là xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý đầu ngành giỏi, thông thạo ngoại ngữ, đủ khả năng nghiên cứu, tiếp cận công nghệ và quản lý sản xuất hiện đại; phát triển đội ngũ kỹ sư, thợ kỹ thuật lành nghề làm nòng cốt ở các lĩnh vực then chốt. Thực hiện chủ trương này, Nhà máy rà soát, đánh giá toàn diện chất lượng đội ngũ cán bộ, kỹ sư, nhân viên kỹ thuật; xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực theo từng lĩnh vực chuyên sâu; chuẩn hóa trình độ, tay nghề phù hợp từng vị trí công tác; đồng thời, mở rộng nguồn tuyển dụng; chú trọng thu hút nhân lực có chất lượng cao, nhất là cán bộ được đào tạo ở nước ngoài và chuyên gia, kỹ sư giỏi ở các lĩnh vực mũi nhọn. Kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo tại chỗ với bồi dưỡng thông qua các chương trình chuyển giao công nghệ và hợp tác quốc tế. Đặc biệt, Nhà máy đã chủ động lựa chọn những cán bộ, kỹ sư, nhân viên có năng lực, tư duy sáng tạo thành lập các “nhóm nghiên cứu chuyên sâu” và tạo điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, cơ chế chính sách để tập trung nghiên cứu, làm chủ các công nghệ, phát triển các dòng sản phẩm mới, tiên tiến, hiện đại, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Bằng các giải pháp thiết thực, hiệu quả, Nhà máy đã xây dựng được nguồn nhân lực có cơ cấu hợp lý, chất lượng cao với 100% cán bộ kỹ thuật có trình độ đại học trở lên, trên 30% có trình độ sau đại học; gần 60% thợ kỹ thuật đạt bậc cao, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ.         

Sản phẩm của Nhà máy tại Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng năm 2025.

Đi liền với đó, Nhà máy đẩy mạnh đầu tư chiều sâu công nghệ, hiện đại hóa trang thiết bị và cơ sở vật chất. Bám sát yêu cầu nhiệm vụ và chiến lược phát triển trong từng giai đoạn, Nhà máy chủ động tham mưu, đề xuất với cấp trên các phương án đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng, mua sắm trang bị, dây chuyền công nghệ theo hướng lưỡng dụng, hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Trong đó, ưu tiên thay thế thiết bị cũ, nhà xưởng xuống cấp; bổ sung, nâng cấp, thay thế các dây chuyền công nghệ còn thiếu và lạc hậu, nhất là tự động hóa các công đoạn nguy hiểm, độc hại trong sản xuất pháo hoa và thuốc nổ công nghiệp và cơ sở hạ tầng, kho bãi trên cả ba miền của đất nước. Thời gian qua, nhiều dự án, đề án quan trọng đã và đang được Nhà máy tập trung triển khai đồng bộ, hiệu quả, như: hiện đại hóa, nâng cao năng lực sản xuất liều phóng, bộ lửa, hỏa cụ; dây chuyền sản xuất pháo hoa, pháo hoa nổ,... tạo bước phát triển mới về năng lực công nghệ và trình độ bảo đảm kỹ thuật. Đồng thời, tiếp tục đầu tư hoàn thiện hệ thống phòng thí nghiệm, thử nghiệm, nhà xưởng, nhà kho,... đáp ứng yêu cầu nghiên cứu, sản xuất, kiểm định chất lượng và bảo vệ môi trường.

Đẩy mạnh phát triển sản phẩm mới, tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường xuất khẩu

Với kinh nghiệm tham gia hội nhập từ rất sớm³, Nhà máy xác định, để phát triển bền vững, cùng với giữ vững uy tín thương hiệu, chất lượng sản phẩm, phải tích cực phát triển sản phẩm mới, khác biệt, đáp ứng yêu cầu ngày càng tốt hơn các tiêu chuẩn của thị trường trong nước, quốc tế. Theo đó, Nhà máy tập trung nghiên cứu làm chủ công nghệ thiết kế, sản xuất các sản phẩm quốc phòng mới theo hướng hiện đại, tỷ lệ nội địa hóa cao và hướng tới xuất khẩu. Với sản phẩm kinh tế, ưu tiên nghiên cứu, phát triển các dòng sản phẩm pháo hoa, pháo hoa nổ, thuốc nổ công nghiệp mới thân thiện với môi trường, phù hợp tiêu chuẩn kỹ thuật của quốc tế.

Để mở rộng thị trường, Nhà máy đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, tích cực tham gia các hội chợ, triển lãm chuyên ngành trong và ngoài nước; đồng thời, khai thác hiệu quả các sự kiện có sức lan tỏa lớn, như: Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng để quảng bá năng lực nghiên cứu, sản xuất, giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường xuất khẩu⁴. Cùng với đó, tích cực củng cố, phát triển các chương trình hợp tác quốc tế đã ký kết (đang hợp tác với các đối tác của 10 quốc gia, như: Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Bỉ, Nhật Bản, Tây Ban Nha, Nam Phi,...) tạo cơ hội mở rộng số lượng đối tác chiến lược, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong lĩnh vực pháo hoa và thuốc nổ công nghiệp.

Phát huy truyền thống Đơn vị 2 lần Anh hùng, Nhà máy Z121 tiếp tục đẩy mạnh hội nhập quốc tế theo hướng chủ động, tích cực, hiệu quả; không ngừng nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, góp phần xây dựng ngành Công nghiệp quốc phòng Việt Nam tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới./.

Đại tá CHU VIẾT SƠN, Giám đốc Nhà máy
_____________________

1 - Tiền thân là Xưởng Bộ lửa thuộc Cục Quân giới, Tổng cục Hậu cần.

2 - Nhà máy vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (năm 1989), Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (năm 2004), tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất (năm 2025) cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

3 - Hợp tác với Nhật Bản từ năm 1997.

4 - Năm 2025, 2026 Nhà máy tham dự Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng và đạt giải Á quân (năm 2025).