Sau thắng lợi của Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950, nhằm giữ vững và phát huy quyền chủ động chiến lược, thực hiện các trận đánh tập trung, rộng khắp vào bên sườn, phía sau, phá thế gọng kìm của thực dân Pháp, Trung ương Đảng, Quân ủy Trung ương quyết định thành lập đại đoàn chủ lực cơ động tại vùng Đồng bằng Bắc Bộ - Đại đoàn 320¹, tiền thân Sư đoàn 390 (Quân đoàn 12) ngày nay.

Sau khi thành lập, Đại đoàn đã ra quân chiến đấu giành thắng lợi trận đầu, tiêu diệt 09 đồn địch, mở đầu cho truyền thống vẻ vang “Đoàn kết, nghiêm túc, dũng cảm, chiến thắng”. Trong suốt chặng đường 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ của Sư đoàn luôn đoàn kết, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh, thực hiện tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc. Với những chiến công hiển hách và thành tích đã đạt được, Sư đoàn được Đảng, Nhà nước trao tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”, nhiều tập thể, cá nhân được trao tặng phần thưởng cao quý khác.

Chỉ huy Sư đoàn phát biểu khai mạc Hội thi đại đội trưởng, chính trị viên đại đội bộ binh năm 2025.

Những năm gần đây, thực hiện quyết định của Bộ Quốc phòng, Sư đoàn chuyển từ đơn vị khung thường trực thành sư đoàn có 01 trung đoàn bộ binh đủ quân với nhiệm vụ chính trị trung tâm là huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện chiến sĩ mới; nắm, phúc tra, huấn luyện dự bị động viên. Ý thức rõ trọng trách được giao, Sư đoàn không ngừng nỗ lực phấn đấu, triển khai toàn diện các mặt công tác, tập trung nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu, quyết tâm xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, xứng đáng với truyền thống vẻ vang của Đại đoàn Đồng Bằng anh hùng.

Từ thực tiễn thực hiện nhiệm vụ, Sư đoàn rút ra một số kinh nghiệm cơ bản như sau:

Một là, tăng cường giáo dục, quán triệt cho cán bộ, chiến sĩ về nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Trong suốt chặng đường xây dựng, chiến đấu, trưởng thành, bất luận trong hoàn cảnh nào, nhất là trong giai đoạn chiến đấu giữa vòng vây của thực dân Pháp, Sư đoàn thường xuyên coi trọng làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng; làm cho cán bộ, chiến sĩ thấm nhuần sâu sắc mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, tạo nền tảng nâng cao tinh thần trách nhiệm, vượt qua mọi khó khăn, sẵn sàng xả thân vì nhiệm vụ, lập nên những chiến công hiển hách. Kế thừa kinh nghiệm đó, Sư đoàn chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tăng cường giáo dục, quán triệt cho cán bộ, chiến sĩ nắm vững quan điểm, đường lối, tư duy mới về quân sự, quốc phòng của Đảng; nghị quyết, chỉ thị của các cấp về công tác huấn luyện², sẵn sàng chiến đấu; về nhiệm vụ của Sư đoàn và của Quân đoàn trong tình hình mới, v.v. Bên cạnh đó, giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ thấy rõ những thuận lợi, khó khăn của nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, qua đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm, xây dựng quyết tâm cao trong quá trình thực hiện; biến quá trình rèn luyện thành tự rèn luyện, chủ động khắc phục mọi khó khăn, nỗ lực phấn đấu vươn lên, thực hiện “huấn luyện giỏi, sẵn sàng chiến đấu cao”, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Để nâng cao chất lượng giáo dục, Sư đoàn đã tích cực đổi mới, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, biện pháp. Bên cạnh việc kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục cơ bản với giáo dục thường xuyên, giáo dục theo chuyên đề và theo giai đoạn, nhiệm vụ huấn luyện, Sư đoàn đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh nội bộ, sân khấu hóa, tổ chức trao đổi, tọa đàm, diễn đàn thanh niên về công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh hoạt động thi đua, hội thi, hội thao, tạo động lực tinh thần, cổ vũ, động viên bộ đội huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu.

Hai là, chú trọng làm tốt công tác chuẩn bị huấn luyện. Đây là khâu quan trọng, trực tiếp quyết định đến chất lượng huấn luyện. Vì vậy, Sư đoàn chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tích cực, chủ động, tập trung làm tốt công tác chuẩn bị huấn luyện. Trước hết, tiến hành rà soát, nắm chắc số lượng, chất lượng cán bộ trực tiếp tham gia huấn luyện để kịp thời kiện toàn, điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp đặc điểm, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị, trong đó, chú trọng ưu tiên cho đơn vị làm nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ mới và huấn luyện khung A. Cùng với đó, lựa chọn các nội dung trọng tâm, trọng điểm, nội dung mới về công tác huấn luyện; những vấn đề còn hạn chế, bất cập, chưa thống nhất giữa các đơn vị để tổ chức tập huấn, bảo đảm chính quy, thống nhất trong toàn Sư đoàn. Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị xây dựng kế hoạch, tiến trình biểu huấn luyện khoa học, sát đối tượng; chuẩn bị đầy đủ sổ sách, giáo án, bài giảng; duy trì nghiêm nền nếp, hiệu quả chế độ thông qua giáo án, bồi dưỡng cán bộ theo phương châm “yếu đâu bồi dưỡng đó, cấp trên bồi dưỡng cấp dưới, cơ quan bồi dưỡng đơn vị”. Đi liền với đó, Sư đoàn tập trung nâng cao ý thức tự học, tự rèn của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ đại đội, trung đội, cán bộ mới ra trường, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Nhờ đó, chất lượng đội ngũ cán bộ khung các cấp được nâng lên, 100% cán bộ huấn luyện theo phân cấp, có 80% khá, giỏi.

Sư đoàn thực hành kiểm tra 3 tiếng nổ cho chiến sĩ mới năm 2025.

Bên cạnh đó, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị làm tốt công tác chuẩn bị về cơ sở, vật chất phục vụ nhiệm vụ huấn luyện, bảo đảm đủ về số lượng, tốt về chất lượng, thống nhất, đúng quy cách; phát huy trí tuệ tập thể đẩy mạnh nghiên cứu, cải tiến sáng kiến mô hình, học cụ huấn luyện. Tập trung huy động các nguồn lực xây dựng, tu sửa thao trường, bãi tập theo đúng quy chuẩn kỹ thuật, bảo đảm chính quy, thống nhất; đồng thời, làm tốt công tác bảo đảm vũ khí, trang bị, phương tiện kỹ thuật phục vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Tổ chức hội thi công tác chuẩn bị huấn luyện từ cấp tiểu đoàn đến Sư đoàn, nhân rộng những mô hình hay, cách làm sáng tạo, hiệu quả; đồng thời, kịp thời chấn chỉnh, rút kinh nghiệm những đơn vị làm công tác chuẩn bị huấn luyện còn hạn chế.

Ba là, đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện theo phương châm “cơ bản, thiết thực, vững chắc”. Thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, bổ sung quân số cho các đơn vị trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Sư đoàn tích cực, chủ động đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện, bảo đảm sát với thực tiễn, qua đó cung cấp kịp thời cho chiến trường hàng vạn “chiến sĩ giỏi”, “đi tốt, đánh thắng”, góp phần làm nên những chiến công vang dội. Phát huy kết quả đó, Sư đoàn chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thực hiện đúng phương châm, quan điểm, nguyên tắc và các mối kết hợp trong huấn luyện. Trong đó, đột phá thực hiện nghị quyết chuyên đề về nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh, thể lực và bắn súng, tạo nền tảng cơ bản, vững chắc, đồng đều để huấn luyện các nội dung nâng cao, chuyên sâu. Bên cạnh đó, tổ chức huấn luyện đủ các nội dung, tập trung vào phương pháp quản lý, chỉ huy, điều hành huấn luyện, diễn tập, khả năng xử lý các tình huống; nâng cao trình độ ngoại ngữ, tin học, chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ để nâng cao chất lượng huấn luyện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Đối với các đơn vị bộ binh đủ quân, tập trung huấn luyện đồng bộ và chuyên sâu, sát với đối tượng, địa bàn tác chiến và vũ khí, trang bị mới được biên chế; coi trọng huấn luyện cơ động, nghi binh trên mọi địa hình; giỏi tác chiến độc lập, tác chiến hiệp đồng quân, binh chủng. Với lực lượng dự bị động viên, huấn luyện nắm chắc kỹ thuật, chiến thuật chuyên ngành, các khoa mục chung và khả năng tác chiến cấp phân đội, v.v. Quá trình huấn luyện, phát huy vai trò nòng cốt của các tổ giáo viên, đội mẫu cấp tiểu đoàn, kịp thời khắc phục khâu yếu, mặt hạn chế, thực hiện “huấn luyện đến đâu, chắc đến đó”; đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số, công nghệ mô phỏng nhằm đưa bộ đội sát thực tế chiến đấu.

Cùng với huấn luyện, Sư đoàn coi trọng nâng cao chất lượng diễn tập các cấp; đổi mới hình thức, phương pháp kiểm tra, hội thi, hội thao, đánh giá kết quả bảo đảm chặt chẽ. Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị làm tốt công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm huấn luyện theo từng tuần, tháng, quý; kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích huấn luyện cao, tạo động lực, khí thế thi đua sôi nổi trong toàn Sư đoàn. Nhờ đó, trong năm 2025, Sư đoàn hoàn thành tốt nội dung, chương trình huấn luyện cho các đối tượng; trong đó, huấn luyện chiến sĩ năm thứ nhất có 100% nội dung, khoa mục đạt yêu cầu, có trên 80% khá, giỏi; huấn luyện dự bị động viên 100% nội dung đạt yêu cầu, trong đó có 68,5% khá, giỏi.

Bốn là, kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện và rèn luyện bộ đội, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu. Nhờ thực hiện tốt giải pháp này, năm 1972, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 48 đã không quản ngại hy sinh, gian khổ, hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị và năm 1975, trong đội hình Quân đoàn 1, Sư đoàn đã hành quân “thần tốc”, vượt quãng đường hơn 1.700 km, đảm nhiệm mũi thọc sâu đánh thẳng vào Bộ Tổng Tham mưu ngụy, giành thắng lợi. Để viết tiếp những chiến công trong thời kỳ mới, Sư đoàn lấy huấn luyện tác chiến trong điều kiện địch sử dụng vũ khí công nghệ cao để rèn luyện bộ đội; tăng cường huấn luyện dã ngoại, huấn luyện đêm; coi trọng rèn luyện thể lực, nhất là khả năng cơ động đường dài với cường độ cao trong mọi điều kiện địa hình, thời tiết, bảo đảm cho bộ đội có sức khỏe dẻo dai, bền bỉ, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Duy trì nghiêm nền nếp chính quy trong huấn luyện, kiên quyết không để xảy ra tình trạng chạy theo thành tích mà hạ thấp yêu cầu, chỉ tiêu, bớt xén thời gian huấn luyện; phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ trong huấn luyện, thực hiện “trên làm gương mẫu mực, dưới tích cực noi theo”.

Cùng với đó, duy trì nghiêm nền nếp chế độ sẵn sàng chiến đấu từ cấp Sư đoàn đến các cơ quan, đơn vị; thường xuyên rà soát, điều chỉnh, bổ sung, kiện toàn đầy đủ hệ thống văn kiện sẵn sàng chiến đấu, kế hoạch động viên theo quyết tâm tác chiến, phù hợp với địa bàn và nhiệm vụ được giao. Quản lý chặt chẽ quân số, tăng cường tuần tra, canh gác, kiểm soát quân sự, bảo đảm an toàn các mục tiêu. Thường xuyên tổ chức luyện tập phương án, kế hoạch chiến đấu bảo vệ cơ quan, đơn vị và các mục tiêu được giao; đồng thời, chuẩn bị đầy đủ các loại vật chất, phương tiện, sẵn sàng cơ động thực hiện nhiệm vụ phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn khi có lệnh, thực hiện tốt nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”.

Tự hào với những thành tích đã đạt được, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 390 luôn đoàn kết một lòng, không ngừng đổi mới, sáng tạo, tập trung nâng cao hơn nữa chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu, viết tiếp những chiến công trong thời kỳ mới.

Đại tá THÂN VĂN VINH, Phó Sư đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng
_____________________        

1 - Thành lập ngày 16/01/1951; gồm 03 trung đoàn: Trung đoàn Thăng Long của Thủ đô Hà Nội, Trung đoàn Quyết thắng của Liên khu 3 và Trung đoàn Tây Tiến của Liên khu 4.

2 - Nghị quyết số 1659-NQ/QUTW, ngày 20/12/2022 của Quân ủy Trung ương; Nghị quyết số 33-NQ/ĐU, ngày 15/01/2024 của Đảng ủy Quân đoàn 12; Nghị quyết số 30-NQ/ĐU, ngày 29/01/2024 của Đảng ủy Sư đoàn về nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2023 - 2030 và những năm tiếp theo.