Nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò quan trọng của công tác đối ngoại, Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng đã chủ động tham mưu, chỉ đạo triển khai đồng bộ các biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đối ngoại biên phòng, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia từ sớm, từ xa, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển.

Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng quản lý, bảo vệ tuyến biên giới dài hơn 333km tiếp giáp với Khu tự trị dân tộc Choang tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc). Khu vực biên giới của Tỉnh có nhiều cửa khẩu, lối mở, hoạt động giao thương, trao đổi hàng hóa diễn ra khá sôi động. Những đặc điểm đó tạo nhiều thuận lợi để mở rộng hợp tác, giao lưu, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nhưng cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức đối với công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua, cùng với triển khai đồng bộ các biện pháp công tác biên phòng, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Tỉnh đã triển khai thực hiện công tác đối ngoại bằng nhiều hình thức, biện pháp sáng tạo, hiệu quả, phù hợp với đặc điểm tuyến biên giới và đạt được những kết quả tích cực, trực tiếp tạo môi trường, điều kiện thuận lợi để quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường quốc phòng, an ninh nơi “phên giậu”, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Tổ chức Hội đàm đại diện biên giới Đoạn số 5 biên giới trên đất liền Trung Quốc - Việt Nam.

Để có được kết quả đó, trước hết, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Tỉnh chú trọng tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với công tác đối ngoại, xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên. Theo đó, Bộ đội Biên phòng Tỉnh tổ chức quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước và các nghị quyết, chỉ thị, quy định của cấp trên về công tác đối ngoại quốc phòng, đối ngoại biên phòng; trọng tâm là Thông tư số 152/2021/TT-BQP, ngày 21/11/2021 của Bộ Quốc phòng quy định chi tiết một số điều và hướng dẫn thi hành Nghị định số 22/2016/NĐ-CP, ngày 13/3/2016 của Chính phủ về đối ngoại quốc phòng; các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và Quân khu 1. Trên cơ sở đó, chủ động cụ thể hóa xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động đối ngoại phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, tình hình thực tiễn khu vực biên giới, cửa khẩu; phân công rõ trách nhiệm, thẩm quyền của các cơ quan, đơn vị. Các đồn biên phòng xây dựng kế hoạch, xác định rõ nội dung, hình thức, đối tượng và phương pháp tiến hành đối ngoại. Đối với những địa bàn có cửa khẩu, lối mở, hoạt động giao lưu, trao đổi hàng hóa diễn ra thường xuyên, Bộ đội Biên phòng Tỉnh chủ động dự kiến những vấn đề có thể phát sinh, kịp thời tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương và cấp trên chủ trương, biện pháp xử lý, bảo đảm hoạt động đối ngoại đúng nguyên tắc, đúng thẩm quyền, không để bị động, bất ngờ.

Nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ, Bộ đội Biên phòng Tỉnh chú trọng đổi mới nội dung, hình thức giáo dục, bồi dưỡng, gắn kiến thức đối ngoại biên phòng với đặc điểm địa bàn và chức trách, nhiệm vụ của từng đối tượng. Đồng thời, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ chủ trì, nhất là cán bộ trực tiếp làm công tác đối ngoại; thường xuyên kiểm tra, rút kinh nghiệm, kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện chủ quan, đơn giản hoặc thiếu linh hoạt trong thực hiện nhiệm vụ đối ngoại.

Để công tác đối ngoại biên phòng ngày càng hiệu quả, đi vào chiều sâu, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Tỉnh đẩy mạnh đổi mới, đa dạng nội dung, hình thức, phương pháp đối ngoại; đồng thời mở rộng phạm vi, nâng cấp quan hệ đối ngoại cả ở cấp tỉnh và cấp đồn biên phòng; chủ động kết hợp chặt chẽ hoạt động đối ngoại biên phòng với ngoại giao nhân dân và các biện pháp nghiệp vụ biên phòng khác. Theo đó, Bộ đội Biên phòng Tỉnh duy trì thường xuyên nền nếp chế độ giao ban, hội đàm, gặp gỡ trao đổi tình hình liên quan đến đường biên, mốc giới; luân phiên chủ trì, tổ chức tuần tra song phương, trao đổi tình hình, kiểm soát hoạt động qua lại biên giới và tổ chức các hoạt động giao lưu hữu nghị với lực lượng chức năng phía Bạn.

Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo trực tiếp, sâu sát của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Bộ đội Biên phòng Tỉnh đã phối hợp tiến hành hàng trăm cuộc gặp gỡ, hội đàm, tuần tra song phương,… với lực lượng quản lý, bảo vệ biên giới, cửa khẩu phía Trung Quốc ở các cấp; duy trì nghiêm 03 văn kiện pháp lý về biên giới và các biên bản thỏa thuận mà hai bên đã ký kết, nhất là các biên bản hội đàm giữa Bộ đội Biên phòng 04 tỉnh Cao Bằng, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Hà Giang¹ (Việt Nam) với Bộ đội Biên phòng địa khu Quảng Tây, Tổng Trạm kiểm tra Biên phòng xuất, nhập cảnh Quảng Tây (Trung Quốc). Đặc biệt đã phối hợp, tham mưu và tham gia tổ chức tốt các hoạt động Giao lưu hữu nghị Quốc phòng Biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ 5 (năm 2018) và lần thứ 7 (năm 2022); duy trì thực hiện tốt các thỏa thuận hợp tác biên phòng và mối quan hệ giữa Đại diện biên giới đoạn số 5, số 6 Việt Nam - Trung Quốc, được cấp trên ghi nhận, đánh giá cao.

Để các đơn vị cơ sở của hai bên tăng cường mối quan hệ, hiểu biết lẫn nhau, nâng cao chất lượng phối hợp công tác, Bộ đội Biên phòng Tỉnh không ngừng củng cố, phát huy hiệu quả của các mô hình kết nghĩa đồn - trạm hữu nghị. Đồng thời, duy trì phối hợp với các trạm hội ngộ, hội đàm Bộ đội Biên phòng địa khu Tịnh Tây, Long Châu, Chi đội quản lý biên giới thành phố Sùng Tả, Bách Sắc và các Trạm kiểm tra Biên phòng xuất, nhập cảnh Thủy Khẩu, Long Bang, Bình Mãng, Thạc Long (Trung Quốc).

Cùng với đó, Bộ đội Biên phòng Tỉnh mở rộng quan hệ đối ngoại từ cấp tỉnh đến các đồn biên phòng, với hình thức ngày càng đa dạng, linh hoạt. Ngoài trao đổi thư công tác, thông báo tình hình, chúc mừng nhân các ngày lễ, sự kiện lớn của mỗi nước, các đơn vị chủ động tổ chức giao lưu chính trị, văn hóa - thể thao, thăm hỏi xã giao, duy trì đường dây nóng giữa hai bên. Trong năm 2025, Bộ đội Biên phòng Cao Bằng đã phối hợp tổ chức 34 cuộc hội đàm định kỳ, đột xuất với hơn 300 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia; trong đó, duy trì nền nếp hội đàm định kỳ hằng quý giữa các cụm, đồn biên phòng với lực lượng quản lý biên giới, cửa khẩu phía Trung Quốc. Tổ chức thành công tọa đàm giao lưu chính trị kỷ niệm 10 năm “Chung tay xây dựng Đồn - Chi đội hữu nghị, xây dựng biên giới bình yên” và các hoạt động kỷ niệm 80 năm Quốc khánh Việt Nam, 76 năm Quốc khánh Trung Quốc,... để lại ấn tượng tốt đẹp, thiết thực khích lệ, động viên, tạo động lực, sự lan tỏa mạnh mẽ trong hoạt động đối ngoại biên phòng.

Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Tỉnh thông qua kế hoạch quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia năm 2026.

Để gắn đối ngoại với quản lý, bảo vệ biên giới, Bộ đội Biên phòng Tỉnh tích cực tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác đối ngoại biên phòng, gắn kết chặt chẽ với ngoại giao nhà nước, đối ngoại nhân dân. Trong đó, Bộ đội Biên phòng Tỉnh đã chủ động tham mưu để Ủy ban nhân dân Tỉnh kiểm tra, giám sát các hoạt động xây dựng công trình trên khu vực biên giới, bảo đảm đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Ủy ban Liên hợp Biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc; kịp thời phát hiện, xử lý những vấn đề phát sinh, không để xảy ra vi phạm Hiệp định, xây dựng chồng lấn, lấn sang hoặc vượt qua đường biên giới. Cùng với đó, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp duy trì, nâng cao hiệu quả hoạt động kết nghĩa bản - bản; tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ, thúc đẩy hợp tác phát triển kinh tế giữa nhân dân hai bên biên giới. Đây là cơ sở để nghiên cứu, triển khai ký kết lại các nội dung kết nghĩa trong thời gian tới, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp của Việt Nam. Bộ đội Biên phòng Tỉnh cũng phối hợp triển khai thực hiện Hiệp định hợp tác về bảo vệ và khai thác tài nguyên du lịch thác Bản Giốc (Việt Nam) - Đức Thiên (Trung Quốc), góp phần duy trì ổn định, thúc đẩy hợp tác, xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Trên nền tảng đó, Bộ đội Biên phòng Tỉnh đẩy mạnh trao đổi thông tin, phối hợp với lực lượng chức năng phía Trung Quốc phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, vi phạm pháp luật xuyên biên giới, trọng tâm là buôn lậu, ma túy, mua bán người, xuất, nhập cảnh trái phép và tội phạm có tổ chức. Các lực lượng duy trì trao đổi tình hình, phối hợp xác minh, truy bắt, xử lý nhiều đối tượng, công dân vi phạm pháp luật; đồng thời, chủ động nắm tình hình, chính sách xuất, nhập cảnh, xuất, nhập khẩu của phía Trung Quốc để tham mưu nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát cửa khẩu, tạo thuận lợi cho hoạt động giao thương.

Công tác phối hợp trên thực địa gắn chặt với tham mưu tháo gỡ những điểm nghẽn, mở rộng không gian giao lưu, hợp tác. Năm 2025, Bộ đội Biên phòng Tỉnh phối hợp với các sở, ngành tham mưu, đề xuất cấp có thẩm quyền công bố nâng cấp cặp cửa khẩu Lý Vạn (Việt Nam) - Thạc Long (Trung Quốc) lên cửa khẩu song phương; nâng cấp cặp cửa khẩu Tà Lùng (Việt Nam) - Thủy Khẩu (Trung Quốc) lên cửa khẩu quốc tế và mở lối thông quan cầu Tà Lùng II - Thủy Khẩu; đồng thời đề xuất khôi phục hoạt động xuất, nhập cảnh qua cặp cửa khẩu Pò Peo, Hạ Lang (Việt Nam) - Nhạc Vu, Khoa Giáp (Trung Quốc), từng bước đưa quan hệ đối ngoại biên phòng đi vào chiều sâu, thực chất, trở thành một kênh phối hợp quan trọng trong xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển.

Chất lượng công tác đối ngoại biên phòng phụ thuộc trực tiếp vào trình độ, năng lực và phương pháp công tác của đội ngũ cán bộ. Nhận thức rõ điều đó, Bộ đội Biên phòng Tỉnh tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực, phương pháp công tác và bản lĩnh xử lý các mối quan hệ đối ngoại trong mọi tình huống. Đơn vị chú trọng lựa chọn, bố trí cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, nắm chắc pháp luật, nghiệp vụ biên phòng và kiến thức đối ngoại; đồng thời quan tâm bồi dưỡng tiếng Trung Quốc, tiếng dân tộc, luật pháp quốc tế, phong tục, tập quán và kỹ năng giao tiếp, ứng xử, xử lý tình huống. Đối với cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ tại cửa khẩu, lối mở, Đơn vị quan tâm bồi dưỡng chuyên sâu, trao đổi kinh nghiệm, luyện tập các tình huống sát thực tế. Kết hợp chặt chẽ đào tạo, bồi dưỡng với rèn luyện qua thực tiễn hội đàm, gặp gỡ, tuần tra song phương, giao lưu và trực tiếp xử lý các vụ việc trên tuyến; coi trọng tổng kết, rút kinh nghiệm sau từng hoạt động. Qua đó, từng bước xây dựng đội ngũ cán bộ vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ, thành thạo ngoại ngữ, linh hoạt, nhạy bén, có khả năng vận dụng đúng nguyên tắc, phương pháp để xử lý phù hợp các tình huống đối ngoại.

Những kết quả, kinh nghiệm đã đạt được là tiền đề quan trọng để Bộ đội Biên phòng Cao Bằng tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, làm sâu sắc thêm tình hữu nghị, sự tin cậy, hiểu biết, quan hệ phối hợp công tác giữa Bộ đội Biên phòng Tỉnh và các lực lượng chức năng phía Trung Quốc; cũng như tăng cường tình đoàn kết giữa nhân dân hai bên biên giới, thiết thực bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Thượng tá TẠ VĂN TUÂN, Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự kiêm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Tỉnh