Để chuyển hóa sức mạnh chính trị - tinh thần thành năng lực thực tiễn đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng thông tin quân sự tinh, gọn, mạnh, hiện đại, đòi hỏi phải quán triệt và thực hiện nghiêm các vấn đề có tính nguyên tắc. Đây là những nội dung cốt lõi, định hướng toàn bộ quá trình phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc, cần được nghiên cứu, làm rõ để thực hiện thống nhất, hiệu quả.

Bộ đội Thông tin liên lạc là lực lượng giữ vị trí then chốt trong hệ thống bảo đảm thông tin chỉ huy của Quân đội. Với tính chuyên môn kỹ thuật cao, phạm vi thực hiện nhiệm vụ rộng, thường xuyên gắn với điều kiện khó khăn, nguy hiểm, áp lực tinh thần lớn và tính bí mật cao, vì vậy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc có vai trò đặc biệt quan trọng và mang những đặc trưng riêng, thể hiện ở tri thức chính trị, bản lĩnh, niềm tin, ý chí, tinh thần vượt khó và ý thức kỷ luật nghiêm minh, tạo nên nền tảng chính trị - tinh thần vững chắc giúp lực lượng thông tin quân sự hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Binh chủng Thông tin liên lạc động viên tân học viên Khóa ĐH33, Trường Sĩ quan Thông tin.

Đặc biệt hiện nay, trước những diễn biến nhanh, phức tạp, khó dự báo của tình hình thế giới, khu vực; sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch; cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, kéo theo sự ra đời của nhiều hình thái chiến tranh và phương thức tác chiến mới, hiện đại, việc phát huy nhân tố chính trị - tinh thần đó càng phải được quan tâm, thực hiện tốt, góp phần xây dựng lực lượng thông tin quân sự hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo đảm thông tin liên lạc “Kịp thời - Chính xác - Bí mật - An toàn” trong mọi tình huống. Tuy nhiên, để nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc được phát huy hiệu quả, cần tuân thủ nghiêm các vấn đề có nguyên tắc. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc, bài viết đề xuất mấy vấn đề chủ yếu sau:

Một là,  phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc phải đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp. Đây là sự cụ thể hóa nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội, bảo đảm cho nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc luôn được xây dựng và phát huy theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng, phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ xây dựng, chiến đấu của Quân đội, bảo vệ Tổ quốc, tránh tự phát, bị động.

Theo đó, cấp ủy, tổ chức đảng các cấp phải tập trung lãnh đạo tốt việc xác định đúng mục tiêu, phương hướng phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc gắn với đặc điểm, nhiệm vụ từng đơn vị cụ thể. Đồng thời,  lãnh đạo thực hiện tốt, có chiều sâu công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; xây dựng các tổ chức vững mạnh; tăng cường kiểm tra, giám sát kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị. Kết hợp chặt chẽ giữa lãnh đạo, chỉ đạo với phát huy tính chủ động, tự giác của bộ đội; gắn phát huy nhân tố chính trị - tinh thần với xây dựng tổ chức đảng, xây dựng cơ quan, đơn vị và xây dựng con người. Qua đó, tạo nên sự thống nhất cao về ý chí và hành động; chuyển hóa sức mạnh tinh thần thành sức mạnh vật chất trong thực tiễn hoạt động đảm bảo thông tin liên lạc.

Hai là, phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc bảm đảm tính toàn diện, đồng bộ. Sức mạnh của nhân tố chính trị - tinh thần không xuất phát từ một yếu tố đơn lẻ mà là kết quả của sự tác động qua lại, bổ sung, hỗ trợ lẫn nhau giữa các yếu tố cấu thành. Do đó, cần tiến hành toàn diện, đồng bộ các giải pháp đối với tất cả các thành tố đó, từ tri thức, tư tưởng, bản lĩnh chính trị đến tình cảm, niềm tin, ý chí và ý thức trách nhiệm để phát huy cao nhất nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc.

Thực hiện nhiệm vụ đảm bảo “mạch máu” thông tin cho chỉ huy, lực lượng thông tin liên lạc quân sự thường xuyên hoạt động trong môi trường căng thẳng, áp lực cao, gắn với công nghệ hiện đại, do đó, sức mạnh tinh thần càng phải được phát huy đồng bộ, không được thiên lệch. Chỉ khi tư tưởng đúng đắn song hành với bản lĩnh vững vàng, niềm tin gắn chặt với ý chí, trách nhiệm đi đôi với năng lực chuyên môn, thì người chiến sĩ thông tin mới có thể giữ vững thông tin liên lạc kịp thời - chính xác - bí mật - an toàn trong mọi tình huống.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, chính niềm tin vào lý tưởng cách mạng, ý chí căm thù giặc, tình cảm và trách nhiệm hòa quyện thành sức mạnh tổng hợp đã giúp Bộ đội Thông tin luôn “đi trước - mở đường”, vượt mọi khó khăn để bảo đảm cho mạch máu thông tin luôn thông suốt, góp phần quan trọng cho chiến thắng của dân tộc. Trong giai đoạn hiện nay, nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc phải được kết hợp đồng bộ với tri thức kỹ thuật, văn hóa số, kỷ luật công nghệ thông tin. Niềm tin và ý chí phải gắn liền với năng lực làm chủ hệ thống thông tin vệ tinh, công nghệ số, mật mã và tác chiến không gian mạng. Theo đó, cùng với việc tập trung giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, các cơ quan, đơn vị cần quan tâm xây dựng tình đồng chí, đồng đội gắn bó, lòng yêu nghề, nhiệt huyết với công việc, niềm tin vào sức mạnh của Quân đội. Đồng thời, gắn công tác huấn luyện chuyên ngành thông tin với giáo dục chính trị, định hướng tư tưởng; chú trọng làm rõ ý nghĩa chiến lược của từng thiết bị, từng đường truyền, từng phần mềm,… biến tri thức thành cơ sở lý tính cho niềm tin và hành động.

Thủ trưởng Ban Giám hiệu Trường Sĩ quan Thông tin kiểm tra, trao đổi với học viên.

Ba là, quán triệt và thực hiện nghiêm các nguyên tắc giáo dục, huấn luyện, gắn với chức năng, nhiệm vụ và phù hợp với từng địa bàn, lực lượng. Đây là vấn đề có tính nguyên tắc, xuất phát từ phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và yêu cầu mang tính khoa học, thực tiễn đối với phương thức tổ chức, cách thức triển khai thực hiện, nhằm đảm bảo nhân tố chính trị - tinh thần phát huy hiệu quả, sát thực tế, phù hợp với đặc thù của từng cơ quan, đơn vị.

Xây dựng và phát huy nhân tố chính trị - tinh thần là một quá trình khoa học, đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy luật tâm lý - giáo dục và bám sát thực tiễn đặc thù của Bộ đội Thông tin liên lạc. Lý luận giáo dục và tâm lý học quân sự hiện đại khẳng định, xây dựng niềm tin, ý chí chỉ đạt hiệu quả khi tuân thủ các nguyên tắc khoa học về quá trình hình thành nhân cách, đó là: tính hệ thống, tính kế thừa và tính cụ thể. Do đó, đòi hỏi quá trình giáo dục chính trị, tư tưởng ở đơn vị phải là một quá trình liên tục, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, thiết thực, cụ thể và hướng vào từng đối tượng; làm cho mỗi quân nhân hiểu sâu sắc nhiệm vụ của mình trong hệ thống thông tin quân sự, hiểu ý nghĩa chính trị - quân sự của từng mặt công tác. Đó là cơ sở để xây dựng động lực tinh thần vững chắc. Tư tưởng khi được gắn với nhiệm vụ sẽ tạo ra niềm tin, ý chí và trách nhiệm.

Cùng với đó, tư tưởng, ý chí phải gắn liền với hành động, môi trường và nhiệm vụ cụ thể. Với tính đặc thù cao, nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc không thể trừu tượng mà phải được đo đếm bằng độ chính xác trong từng thao tác kỹ thuật, kỷ luật trong từng ca trực, sự ổn định của từng đường truyền và phải cụ thể hóa theo từng nhiệm vụ, không rập khuôn, chung chung. Đối với các đơn vị thực hiện nhiệm vụ yêu cầu tính kỹ thuật cao, nhân tố chính trị - tinh thần phải trở thành động lực để cán bộ, chiến sĩ đào sâu nghiên cứu, làm chủ vũ khí trang bị hiện đại. Ở những đơn vị độc lập, các đài, trạm lẻ đóng quân phân tán trên nhiều địa hình, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo thì yêu cầu đặt ra đối với công tác chính trị, tư tưởng là phải xây dựng, rèn luyện cho bộ đội tính tự giác, khả năng tự quản lý và bản lĩnh vững vàng trong mọi tình huống. Đồng thời, yêu cầu đặc thù về tính bảo mật và kịp thời, giữ vững “mạch máu” thông tin thông suốt trong mọi tình huống đòi hỏi ý thức kỷ luật khắt khe, tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc bảo mật và sự phối hợp hiệp đồng chặt chẽ trong mọi thao tác, mọi nhiệm vụ.

Bốn là, kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng, công tác tổ chức với công tác chính sách trong phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc. Nhân tố chính trị - tinh thần là một chỉnh thể thống nhất, được hình thành và phát triển thông qua sự tác động tổng hòa, biện chứng của nhiều nhân tố; trước hết là các yếu tố tư tưởng - tổ chức - chính sách, v.v. Vì vậy, kết hợp chặt chẽ các yếu tố này là vấn đề có tính nguyên tắc giữ vai trò quan trọng.

Trong đó, công tác tư tưởng đóng vai trò định hướng nhận thức, hình thành niềm tin, khơi dậy ý chí phấn đấu, trách nhiệm cho mỗi người và phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, gắn với từng đối tượng, từng nhiệm vụ, từng lực lượng. Tiến hành chặt chẽ công tác tổ chức sẽ bảo đảm cho các giá trị chính trị, tinh thần không chỉ tồn tại trong nhận thức mà được “thể chế hóa” thành kỷ luật, quy chế, quy trình, vào nền nếp của đơn vị. Đồng thời, giải quyết tốt chính sách để cán bộ, chiến sĩ yên tâm, gắn bó, trách nhiệm, chủ động vượt qua khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ, củng cố niềm tin vào Đảng, Nhà nước, Quân đội và đơn vị.

Năm là, phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc phải kết hợp chặt chẽ giữa “phòng” và “chống”. Đây là vấn đề rất quan trọng, thể hiện tính chủ động, toàn diện, linh hoạt và sáng tạo của các chủ thể; đồng thời là yêu cầu chính trị - tư tưởng, quy luật khách quan của quá trình bảo vệ nền tảng tinh thần của Quân đội trong điều kiện mới.

Trong mối quan hệ biện chứng, không thể tách rời đó, “phòng” mang tính căn cơ, lâu dài, cần được thực hiện thường xuyên, nhằm tạo ra “sức miễn dịch tinh thần” cho cán bộ, chiến sĩ thông qua công tác giáo dục chính trị, tư tưởng và quá trình rèn luyện ý chí bền bỉ, phẩm chất kiên định trong mọi nhiệm vụ. Trong khi đó, “chống” là hoạt động trực tiếp, kiên quyết, kịp thời, nhằm ngăn chặn, loại trừ những biểu hiện lệch lạc về tư tưởng, đạo đức, lối sống; chống những ảnh hưởng của những sản phẩm văn hóa độc hại, các quan điểm sai trái, thù địch.

Kết hợp giữa “phòng” và “chống” trong phát huy nhân tố chính trị - tinh thần phải thực hiện một cách linh hoạt, nhuần nhuyễn, sáng tạo, gắn với xây dựng tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ vững mạnh, phù hợp với đặc thù về kỹ thuật, nghiệp vụ của từng đơn vị. Do tiếp xúc trực tiếp, thường xuyên với môi trường công nghệ cao, có nguy cơ bị tấn công thông tin lớn, dễ bị ảnh hưởng bởi luồng thông tin hỗn tạp,... nên sự kết hợp giữa “phòng” và “chống” phải bao gồm cả phòng ngừa kỹ thuật, công nghệ như bảo mật hệ thống, kiểm soát truy cập, quản lý chặt chẽ thông tin nội bộ và đấu tranh hiệu quả với tấn công mạng, ngăn chặn phần mềm độc hại, xử lý các hành vi làm lộ lọt thông tin, v.v.

Các vấn đề có tính nguyên tắc trên là những nghiên cứu bước đầu, góp phần cung cấp thêm cơ sở để phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc. Theo đó, các cơ quan, đơn vị tiếp tục nghiên cứu, vận dụng phù hợp, góp phần xây dựng lực lượng thông tin quân sự tinh, gọn, mạnh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Đại tá VŨ DUY HẢI,  Chính ủy Trường Sĩ quan Thông tin