Phổ biến, giáo dục pháp luật là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị tư tưởng, là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng, người chỉ huy, chính ủy, chính trị viên các cơ quan, đơn vị; có ý nghĩa quyết định đến việc nâng cao hiểu biết pháp luật, góp phần bồi đắp tình cảm và hành vi pháp lý đúng đắn cho cán bộ, chiến sĩ; tác động trực tiếp đến chất lượng xây dựng nền nếp chính quy, công tác quản lý, rèn luyện kỷ luật ở các cơ quan, đơn vị. Nhận thức sâu sắc điều đó, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới, nâng cao chất lượng mặt công tác quan trọng này bằng nhiều cách làm sáng tạo, hiệu quả.

Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo

Quán triệt, thực hiện khâu đột phá: “Nâng cao chất lượng huấn luyện, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật, bảo đảm an toàn; phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới” trong Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân khu 7 lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu đã triển khai nhiều nội dung, giải pháp đồng bộ; trong đó, tích cực, chủ động đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là yếu tố quan trọng hàng đầu, cơ sở nền tảng để thực hiện hiệu quả nội dung đột phá trên.

Các đội thi trắc nghiệm kiến thức pháp luật trong “Sinh hoạt Ngày Pháp luật” năm 2025 tại Trung đoàn 5, Sư đoàn 5, Quân khu 7. Nguồn: qdnd.vn

Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu đã tập trung phát huy trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp, tạo sự thống nhất về nhận thức trong nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật. Chính vì vậy, thời gian qua, cấp ủy, tổ chức đảng, các cơ quan, đơn vị trong Đảng bộ, lực lượng vũ trang Quân khu đã triển khai nhiều nội dung, hình thức, biện pháp chặt chẽ với cách làm sáng tạo, phong phú, đa dạng, thiết thực, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, đặc thù của từng cơ quan, đơn vị và đối tượng phổ biến, giáo dục pháp luật; phát huy tốt sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành, các tổ chức quần chúng và cán bộ, chiến sĩ tham gia. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong đơn vị với địa phương nơi đóng quân thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, tạo sự đồng thuận, thống nhất và đạt hiệu quả cao.

Nền nếp, chế độ công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được duy trì chặt chẽ, nghiêm túc, khoa học, hiệu quả từ cấp Quân khu đến cơ sở. Đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật, báo cáo viên, tuyên truyền viên, phóng viên, biên tập viên, giáo viên giảng dạy pháp luật không ngừng được củng cố, tăng cường về số lượng, nâng cao về chất lượng. Ngoài chương trình theo quy định của Tổng cục Chính trị, Quân khu đã chỉ đạo biên soạn đề cương, in ấn, phát hành hàng nghìn loại tờ rơi, tờ gấp phục vụ phổ biến, giáo dục pháp luật¹. Công tác bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất được quan tâm đầu tư kịp thời, kết hợp với việc xã hội hóa nguồn lực cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện ngày càng tốt hơn.

Nhiều cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả

Các cơ quan, đơn vị đã gắn chặt công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và các cuộc vận động, các phong trào, như: Cuộc vận động “Quản lý, khai thác vũ khí, trang bị tốt, bền, an toàn, tiết kiệm và An toàn giao thông”, Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”; các lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh; tổ chức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật bằng hình thức sân khấu hóa, tiểu phẩm, phiên tòa giả định; kết hợp chiếu phim, khám bệnh, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc, tặng quà cho cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân có hoàn cảnh khó khăn; lồng ghép phổ biến, giáo dục pháp luật vào các buổi sinh hoạt của bộ đội. Phát huy tốt vai trò của các tổ chức quần chúng như Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Công đoàn, Hội đồng quân nhân trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, chiến sĩ, dân quân tự vệ đạt hiệu quả thiết thực, nhất là thực hiện Ngày Pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tổ chức hàng ngàn cuộc thi, diễn đàn, tọa đàm, nói chuyện chuyên đề về pháp luật; tổ chức thi báo cáo viên pháp luật giỏi ở các cấp; tổ chức các phiên tòa xét xử lưu động; củng cố, tăng cường hệ thống bảng tin điện tử, pa-nô, khẩu hiệu; tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh nội bộ, phổ biến trực tiếp, phổ biến trên trang, cổng thông tin điện tử của cơ quan, đơn vị; tuyên truyền thông qua các trang, nhóm trên mạng xã hội do các cơ quan, đơn vị thuộc Quân khu quản lý, qua đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân.

Sinh hoạt pháp luật trên nền tảng số góp phần hiện đại hóa công tác giáo dục chính trị tại Lữ đoàn 23, Quân khu 7. Nguồn: baoquankhu7.vn

Thực hiện Đề án “Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021 - 2027”, Cục Chính trị Quân khu ký kết Quy chế phối hợp với Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo và Dân vận các Tỉnh ủy, Thành ủy; phối hợp Báo Công lý và các cơ quan thông tấn báo chí thông tin, tuyên truyền các hoạt động của lực lượng vũ trang Quân khu, phổ biến giáo dục pháp luật và chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về dân tộc, tôn giáo cho lực lượng vũ trang và Nhân dân trên địa bàn Quân khu. Qua đó, kịp thời trao đổi thông tin, chủ động tiến hành tốt công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân. Riêng trong năm 2025, Quân khu đã tổ chức 172 buổi tuyên truyền cho gần 2.000 lượt cán bộ chủ chốt của cấp ủy địa phương; 13.200 lượt chức sắc, chức việc, đồng bào trong các tôn giáo; già làng, trưởng bản, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số; sinh viên, học sinh và các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn.

Hiện nay, Quân khu đã và đang triển khai nhiều chủ trương, mô hình mới, hình thức sáng tạo, có sức lan tỏa trong toàn quân, toàn quốc, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ chính trị nói chung, công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật nói riêng, tiêu biểu như các mô hình: “Xây dựng chốt dân quân thường trực biên giới đất liền”, “Gắn kết thân thiện, hỗ trợ, giúp đỡ đồng bào dân tộc, tôn giáo”, “Phổ biến kiến thức quốc phòng, an ninh cho các chức sắc, chức việc và tín đồ các tôn giáo”, “Dân quân nắm hộ dân”, “Hải đội dân quân thường trực tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới”, “Ăn sáng cùng ngư dân”², v.v. Thông qua đó, truyền tải kịp thời, đầy đủ, chính xác thông tin pháp luật, giúp cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân nắm chắc kiến thức pháp luật để tham gia nghĩa vụ pháp lý một cách dễ dàng, thuận lợi. Bên cạnh đó, các cơ quan, đơn vị đã sử dụng hiệu quả công nghệ thông tin, xây dựng “Thư viện pháp luật điện tử”, hệ thống câu hỏi trắc nghiệm trực tuyến, video tình huống để cán bộ, chiến sĩ tìm hiểu nâng cao kiến thức pháp luật thuận lợi. Việc kết hợp giữa phương pháp truyền thống và hiện đại giúp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đạt kết quả cao hơn về số lượng và chất lượng. Trong 5 năm qua, đã tổ chức trên 21.000 buổi tuyên truyền cấp đại đội, 3.000 buổi cấp tiểu đoàn, 360 buổi cấp trung đoàn với hơn 2.600.000 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia.

Đưa pháp luật vào đời sống, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật.

Điểm nổi bật trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của Quân khu 7 là lồng ghép nội dung pháp luật vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, sinh hoạt hằng ngày của chiến sĩ. Các tiểu phẩm kịch ngắn, sân khấu hóa các vụ việc vi phạm được dàn dựng công phu, vừa mang tính giáo dục, vừa tạo không khí sinh động, thực sự thu hút và hấp dẫn cán bộ, chiến sĩ, Nhân dân. Những nội dung pháp luật được chuyển tải đến các đối tượng thông qua cuộc thi một cách đơn giản, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ hơn, sinh động, tránh được sự cứng nhắc, nhàm chán. Các cơ quan, đơn vị tiếp tục thực hiện tốt các mô hình: “Đơn vị 3 nhất”; “5 chủ động trong công tác tư tưởng”; “Cán bộ, đảng viên dìu dắt quần chúng và cấp dưới”; “Chi đoàn 4 tốt, 1 nghiêm”; “Mỗi tuần một điều luật”, “Mỗi ngày một đáp án chính trị, một câu hỏi pháp luật bổ ích”,… góp phần tích cực vào kết quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của các cơ quan, đơn vị. Cục Chính trị Quân khu chủ động phối hợp với Đài Tiếng nói Việt Nam xây dựng chương trình “Văn nghệ - Thông tin tuổi trẻ lực lượng vũ trang Quân khu 7”. Báo - Truyền hình Quân khu 7, các cơ quan truyền thông của Trung ương, Quân đội và địa phương thường xuyên đẩy mạnh tuyên truyền nhiệm vụ quân sự, quốc phòng của lực lượng vũ trang Quân khu, trong đó tăng cường nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật cho các đối tượng trên địa bàn, nhất là cán bộ, chiến sĩ³.

Cùng với đó, các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh phổ biến giáo dục pháp luật qua mạng internet, mạng Misten trong Quân đội; xây dựng 786 “Tổ tư vấn tâm lý, pháp lý quân nhân”, đã tư vấn, giúp đỡ hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ. Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật còn được lồng ghép trong các đợt hành quân dã ngoại làm công tác dân vận, huấn luyện dân quân tự vệ, dự bị động viên, tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ; gắn với việc thực hiện các phong trào: “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”, “Chung tay vì người nghèo - không để  ai bị bỏ lại phía sau” với nhiều hình thức hiệu quả, như: thông qua hệ thống loa truyền thanh nội bộ của thôn, ấp; chiếu phim lưu động; cử các tổ công tác đến gia đình gặp gỡ trực tiếp, phát tờ rơi, v.v.

Hằng năm, hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quân khu 7 đã lựa chọn từ một đến hai đơn vị làm trước để rút kinh nghiệm; phổ biến, nhân rộng trong toàn lực lượng vũ trang. Nội dung, hình thức, phương pháp, cách thức tổ chức thường xuyên được đổi mới. Từ đầu năm 2025 đến nay, toàn Quân khu đã tổ chức hơn 10.000 buổi sinh hoạt Ngày Pháp luật, trong đó có gần 1.000 buổi tổ chức bằng hình thức sân khấu hóa, tuyên truyền, cổ động trực quan có ứng dụng công nghệ thông tin. Qua đó, nhận thức của cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân về vị trí, vai trò của Hiến pháp, pháp luật trong quản lý đất nước nói chung, trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng nói riêng được nâng lên rõ rệt.

Có thể khẳng định, bằng việc chủ động, sáng tạo, đổi mới, nâng cao chất lượng, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của lực lượng vũ trang Quân khu 7 đã đem lại hiệu quả cao, làm chuyển biến căn bản cả về nhận thức và hành động trong chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội của cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trên địa bàn, góp phần xây dựng các tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, các tổ chức quần chúng vững mạnh xuất sắc, nâng cao sức mạnh tổng hợp của lực lượng vũ trang Quân khu, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Thiếu tướng PHẠM ANH TUẤN, Chủ nhiệm Chính trị Quân khu
_____________________       

1 - Đã biên soạn 10 chuyên đề phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 do Quân khu tự xác định; Cẩm nang các tình huống tư tưởng có thể nảy sinh và cách xử lý của cán bộ cơ sở (gồm 90 tình huống dành cho đội ngũ cán bộ); Cẩm nang xử lý các tình huống đối với hạ sĩ quan, binh sĩ (gồm 50 tình huống).

2 - Xây dựng 68 chốt dân quân và điểm dân cư liền kề chốt dân quân, đồn, trạm biên phòng biên giới (với hơn 800 căn nhà, 02 trường mầm non các điểm dân cư liền kề); tăng cường gắn kết thân thiện, hỗ trợ, giúp đỡ đồng bào dân tộc, tôn giáo (xây, tặng 152 công trình văn hóa, thể thao).

3 - Báo - Truyền hình Quân khu đăng tải 250 tin, bài, hình ảnh, video clip về phổ biến giáo dục pháp luật; Tờ tin nội bộ, Chương trình Quốc phòng toàn dân của Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh, bộ chỉ huy quân sự các tỉnh phát trên 300 tin, bài, phóng sự; hệ thống truyền thanh nội bộ các đơn vị phát gần 1.000 tin, bài tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật. Có 79 tin, bài tuyên truyền về công tác phổ biến giáo dục pháp luật của lực lượng vũ trang Quân khu trên Báo Quân đội nhân dân; kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam, Chương trình phát thanh Quân đội nhân dân, Đài Truyền hình: Thành phố Hồ Chí Minh; Tây Ninh; Đồng Nai; Lâm Đồng; Báo Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh, Báo Sài Gòn giải phóng, Báo Công lý, v.v.