Công tác giáo dục quốc phòng và an ninh có vai trò quan trọng, góp phần củng cố, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân ngày càng vững chắc. Nhận thức rõ điều đó, Tỉnh Vĩnh Long luôn chú trọng công tác quan trọng này với nhiều giải pháp đồng bộ, hiệu quả.

Tỉnh Vĩnh Long có 124 xã, phường, trong đó 30 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, dân số gần 4,2 triệu người (đồng bào có đạo chiếm trên 30%).

Những năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, cùng sự nỗ lực phấn đấu không ngừng của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân, Tỉnh đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh được giữ vững. Tuy nhiên, đời sống của một bộ phận Nhân dân, nhất là địa bàn vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn; tình trạng hoạt động tôn giáo trái pháp luật vẫn tiềm ẩn yếu tố phức tạp; các thế lực thù địch tiếp tục lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để xuyên tạc, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân, v.v.

Thủ trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh trao Giấy chứng nhận hoàn thành chương trình bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh đối tượng 3, năm 2026.

Trước tình hình đó, cùng với đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, triển khai sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quốc phòng - an ninh. Vì vậy, Tỉnh xác định, công tác giáo dục quốc phòng và an ninh là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn dân đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, tạo môi trường thuận lợi để phát triển nhanh, bền vững.

Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể là tiền đề quan trọng, quyết định chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục quốc phòng và an ninh. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc các văn bản pháp luật về công tác giáo dục quốc phòng và an ninh, Bộ Chỉ huy Quân sự - Cơ quan Thường trực Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Tỉnh chủ trì phối hợp với các sở, ban, ngành nghiên cứu, tham mưu cho Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân Tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể hóa nghị quyết, chỉ thị của cấp trên thành hệ thống văn bản, kế hoạch tổ chức thực hiện, đảm bảo chặt chẽ, nghiêm túc, phù hợp đặc thù địa bàn và yêu cầu nhiệm vụ.

Tỉnh chú trọng đề cao trách nhiệm của cấp ủy, lãnh đạo, chỉ huy các cấp, nhất là cán bộ chủ trì; đưa kết quả thực hiện nhiệm vụ giáo dục quốc phòng và an ninh vào tiêu chí đánh giá năng lực lãnh đạo, quản lý và bình xét thi đua, khen thưởng của các sở, ban, ngành, địa phương. Nhờ đó, công tác này được quan tâm đúng mức, triển khai thực hiện đồng bộ ở các cấp, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và trách nhiệm của toàn dân trong tổ chức thực hiện. Công tác kiểm tra, đôn đốc từ khâu rà soát, quản lý đối tượng sau sáp nhập đến xây dựng kế hoạch, phối hợp thực hiện được tiến hành bài bản, phù hợp với tình hình thực tiễn.

Năng lực hoạt động của hội đồng giáo dục quốc phòng và an ninh các cấp giữ vai trò chủ đạo, quyết định đến chất lượng, hiệu quả toàn diện công tác quan trọng này. Sau sáp nhập, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, khi hội đồng các cấp có sự biến động về nhân sự, Bộ Chỉ huy Quân sự chủ trì phối hợp với các sở, ban, ngành nghiên cứu, tham mưu kịp thời ban hành quyết định kiện toàn Hội đồng, Ban Thường trực, Ban Thư ký và Quy chế hoạt động của Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Tỉnh. Tập trung tham mưu, chỉ đạo rà soát, kiện toàn (thành lập) hội đồng giáo dục quốc phòng và an ninh 124 xã, phường đảm bảo đủ số lượng, đúng cơ cấu, thành phần theo Quyết định số 405/QĐ-TTg, ngày 09/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Nhờ đó, công tác này được triển khai thường xuyên, thông suốt, hiệu quả, ổn định, vững chắc, không để công việc sáp nhập chi phối.

Cùng với kiện toàn tổ chức, Tỉnh chỉ đạo hội đồng các cấp căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, đặc thù đối tượng, địa bàn, bổ sung hoàn thiện quy chế hoạt động phù hợp với địa bàn sau sáp nhập, đảm bảo sự lãnh đạo của cấp ủy, điều hành của chính quyền, xác định rõ trách nhiệm từng thành viên, chế độ sinh hoạt theo quy chế. Đồng thời, bồi dưỡng, giúp đỡ hội đồng giáo dục quốc phòng và an ninh cấp xã, đặc biệt là đối với các xã, phường hợp nhất từ các xã chia tách (Cái Nhum, Tân Long Hội, Nhơn Phú, Long Hồ,…) chủ động nghiên cứu, nắm chắc địa bàn, đối tượng, chủ động thực hiện chức năng tham mưu, đề xuất với cấp ủy, chính quyền các chủ trương, biện pháp rà soát, nắm số lượng đối tượng và xây dựng, thực hiện kế hoạch giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh theo phân cấp. Tăng cường kiểm tra, đôn đốc, khắc phục triệt để biểu hiện xem nhẹ, làm tắt các bước trong rà soát đối tượng, tình trạng sao chép, dập khuôn kế hoạch, dẫn đến xa rời thực tiễn đang vận động phát triển; cắt xén chương trình, nội dung, thời gian giáo dục, bồi dưỡng. Duy trì nghiêm chế độ sơ kết, tổng kết, kịp thời khắc phục những tồn tại, hạn chế, đưa công tác này đạt chiều sâu, vững chắc.

Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho chức sắc, chức việc tôn giáo.

Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác giáo dục quốc phòng và an ninh. Vì vậy, Tỉnh chỉ đạo Bộ Chỉ huy Quân sự phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành và hội đồng giáo dục quốc phòng và an ninh các xã, phường rà soát, phân loại đối tượng theo quy định, làm cơ sở xây dựng kế hoạch, tổ chức bồi dưỡng, giáo dục, phổ biến chặt chẽ, đúng phân cấp. Quá trình triển khai, chú trọng địa bàn trọng điểm về quốc phòng và an ninh, địa bàn có đông đồng bào tôn giáo, dân tộc thiểu số và những nơi tiềm ẩn yếu tố phức tạp về an ninh, trật tự. Cùng với thực hiện đầy đủ nội dung, chương trình quy định, Tỉnh chỉ đạo lựa chọn, bổ sung các chuyên đề bổ trợ sát với tình hình, nhiệm vụ kinh tế - xã hội và quốc phòng, an ninh của địa phương; cập nhật những thông tin mới về tình hình biên giới, biển, đảo; nhận diện, đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng và vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền, v.v. Để nâng cao tính thiết thực, gắn lý luận với thực tiễn, các địa phương tổ chức cho học viên tham quan diễn tập khu vực phòng thủ; diễn tập phòng, chống cháy rừng, bảo vệ rừng, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn.

Từ đầu năm 2025 tới nay, bên cạnh cử cán bộ thuộc đối tượng 1, đối tượng 2 tham gia các lớp bồi dưỡng do Quân khu 9 tổ chức, Tỉnh đã mở 05 lớp bồi dưỡng cho 4.212 cán bộ, đảng viên đối tượng 3 (tổ chức tại Bộ Chỉ huy Quân sự), đối tượng 4 (tổ chức theo cụm từ 05 - 07 phường, xã/cụm). Kết quả đó cho thấy sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền đối với công tác bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh. Qua bồi dưỡng, nhận thức, trách nhiệm của các đối tượng đối với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh được nâng lên, tích cực tham gia xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững mạnh từ cơ sở.

Vĩnh Long hiện có 106 cơ sở giáo dục và đào tạo¹ với khoảng trên 100 nghìn học sinh, sinh viên/năm. Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, học sinh, sinh viên có nhiều cơ hội tiếp cận tri thức mới, song cũng chịu tác động từ mặt trái kinh tế thị trường, các tệ nạn xã hội, thông tin xấu độc trên mạng xã hội và sự lôi kéo, kích động của các thế lực thù địch. Trước thực tế đó, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh đã chỉ đạo Trung đoàn bộ binh 890 phối hợp với các trường đại học, cao đẳng tổ chức giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên theo chương trình quy định hiện hành. Đối với các trường trung học phổ thông, nội dung giáo dục được triển khai theo kế hoạch năm học đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; đồng thời, chú trọng lồng ghép kiến thức về truyền thống cách mạng của địa phương vào chương trình giảng dạy; tổ chức tham quan di tích lịch sử để nâng cao hiệu quả giáo dục.

Giờ học thực hành tháo lắp súng tiểu liên AK của học sinh Trường Trung học phổ thông Nguyễn Thông.

Cùng với đó, Bộ Chỉ huy Quân sự đã phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức tốt Hội thao Quốc phòng và an ninh cho học sinh trung học phổ thông lần thứ I năm 2026 và tham gia Hội thao Quốc phòng và an ninh toàn quốc lần thứ IV năm 2026 đạt giải Ba toàn đoàn và tổ chức tốt các hoạt động “Học kỳ Quân đội”. Qua đó, không chỉ nâng cao nhận thức về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước về quốc phòng, an ninh; nhận rõ âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, trang bị kiến thức, kỹ năng quân sự cần thiết, mà còn rèn luyện, xây dựng nhân cách, nếp sống tập thể, tính kỷ luật trong sinh hoạt, học tập và bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước, ý thức sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ công dân, bảo vệ Tổ quốc cho đối tượng này.

Tuyên truyền, phổ biến kiến thức quốc phòng và an ninh cho toàn dân được Tỉnh chỉ đạo chặt chẽ, triển khai đồng bộ với nhiều hình thức phù hợp. Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Công an Tỉnh, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, Báo và Phát thanh, Truyền hình Vĩnh Long duy trì chuyên mục “Quốc phòng toàn dân”, “Vì an ninh Tổ quốc”; đồng thời, phát huy ưu thế của internet và mạng xã hội để đăng tải đồ họa thông tin (infographic) ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu về quốc phòng, an ninh, biên giới, biển, đảo. Chỉ riêng 09 tháng đầu năm 2026, Báo và Phát thanh - Truyền hình Vĩnh Long đã phát 601 lượt phóng sự, 1.857 tin, bài liên quan đến công tác quốc phòng - an ninh; các cấp tổ chức 1.182 cuộc tuyên truyền, phổ biến kiến thức, thu hút 64.512 lượt người tham dự. Nội dung tập trung làm rõ đường lối, quan điểm của Đảng và pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh; nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới, biển, đảo; an ninh mạng; đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”; truyền thống yêu nước và lòng tự hào dân tộc.

Công tác tuyên truyền còn được lồng ghép linh hoạt trong các hoạt động của lực lượng vũ trang, sinh hoạt cộng đồng dân cư, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, lễ hội truyền thống và trong tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ, các phong trào do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể phát động. Đối với các địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào có đạo, Tỉnh chú trọng tuyên truyền trực tiếp thông qua đội ngũ báo cáo viên, người có uy tín trong các dân tộc, trưởng ấp, chức sắc, chức việc tôn giáo, bảo đảm nội dung, phương thức truyền đạt phù hợp với đặc điểm văn hóa, phong tục địa phương. Qua đó, kiến thức quốc phòng, an ninh từng bước đi vào cuộc sống, nhận thức, ý thức trách nhiệm của mỗi công dân đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc ngày càng cao, tích cực tham gia giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn.

Với những giải pháp đồng bộ, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác giáo dục quốc phòng và an ninh của tỉnh Vĩnh Long ngày càng đạt hiệu quả thực chất, góp phần xây dựng tiềm lực chính trị - tinh thần khu vực phòng thủ vững chắc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”.

Thiếu tướng PHẠM VĂN THANH, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Tỉnh
______________________        

1 - 05 trường đại học; 06 trường cao đẳng và 95 trường trung học phổ thông.