Xây dựng cơ quan quân sự địa phương “tinh, gọn, mạnh” là chủ trương chiến lược của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, nhằm tăng cường sức mạnh quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong kỷ nguyên mới. Nhận thức rõ điều đó, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 đã và đang tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện nhiệm vụ quan trọng này bằng nhiều giải pháp quyết liệt và đồng bộ.

Trước yêu cầu khẩn trương, quyết liệt của cuộc cách mạng sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và điều chỉnh địa giới hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã chủ động nghiên cứu, tham mưu với Đảng, Nhà nước xây dựng và triển khai thực hiện Đề án số 839-ĐA/QUTW, ngày 25/4/2025 về tiếp tục sắp xếp tổ chức quân sự địa phương “tinh, gọn, mạnh”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Quân khu tổ chức Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Với ý thức chính trị và trách nhiệm cao, ngay sau khi Quân ủy Trung ương ban hành Đề án, Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu đã khẩn trương tổ chức quán triệt, học tập và cụ thể hóa lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện nghiêm túc, với các giải pháp toàn diện, đồng bộ. Đến nay, Quân khu đã cơ bản hoàn thành việc sắp xếp, điều chỉnh tổ chức biên chế các đơn vị và cơ quan quân sự địa phương theo đúng kế hoạch; cơ cấu giữa các thành phần, lực lượng, địa bàn bảo đảm cân đối, phù hợp. Hoạt động của cơ quan quân sự địa phương các cấp đảm bảo hiệu lực, hiệu quả; công tác phối hợp, tham mưu, chỉ đạo, chỉ huy thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương được vận hành thông suốt, không có khoảng trống, xử lý kịp thời, hiệu quả các tình huống về quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định địa bàn. Đặc biệt, thực hiện kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về thực hiện chủ trương đưa sĩ quan Quân đội về cấp xã, Quân khu đã chủ động rà soát, cân đối, kịp thời điều động, bổ nhiệm đội ngũ cán bộ ban chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu, đến nay tỷ lệ bố trí chức danh chỉ huy trưởng đạt 100%, phó chỉ huy trưởng đạt 86,7%, chính trị viên phó đạt 71,6% và trợ lý đạt 40,5%.

Năm 2026 là năm đầu toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; nhiệm vụ xây dựng Quân đội hiện đại đặt ra yêu cầu rất cao. Trên địa bàn Quân khu, tình hình an ninh, chính trị ổn định; kinh tế, văn hóa, xã hội tiếp tục đà tăng trưởng. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động tiếp tục lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chống phá, hòng chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chia rẽ tình đoàn kết gắn bó quân - dân.

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu chủ trương tiếp tục xây dựng lực lượng vũ trang Quân khu, nhất là cơ quan quân sự địa phương “tinh, gọn, mạnh”, thực sự là lực lượng chính trị tin cậy, lực lượng chiến đấu trung thành của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân địa phương, với các giải pháp chủ yếu sau:

Một là, tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, hướng dẫn của trên về xây dựng cơ quan quân sự địa phương; trọng tâm là Nghị quyết số 866-NQ/QUTW, ngày 14/6/2025 của Quân ủy Trung ương, Kế hoạch số 3433/KH-BQP, ngày 14/6/2025 của Bộ Quốc phòng và Đề án sắp xếp tổ chức quân sự địa phương “tinh, gọn, mạnh”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; Quyết định số 142/QĐ-BQP, ngày 11/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về việc tổ chức lại ban chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu trực thuộc bộ chỉ huy quân sự tỉnh, thành phố và Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh; Chỉ thị số 149-CT/ĐU, ngày 07/01/2026 của Ban Thường vụ Đảng ủy Quân khu về việc lãnh đạo triển khai thực hiện đề án điều chỉnh tổ chức biên chế ban chỉ huy quân sự cấp xã. Trên cơ sở đó, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, nòng cốt là bộ chỉ huy quân sự các tỉnh, thành phố quán triệt, cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu, nội dung, giải pháp thành chương trình, kế hoạch và triển khai thực hiện bảo đảm chặt chẽ, khoa học, sát với đặc điểm từng đơn vị, địa bàn; trong đó, xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm, khâu đột phá, bảo đảm đúng lộ trình, rõ kết quả.

Trung tướng Hà Thọ Bình  thăm, động viên chiến sĩ mới Trung đoàn 842, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị.

Quá trình thực hiện, các cơ quan, đơn vị phát huy tính chủ động, linh hoạt, sáng tạo; phân công, giao nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng cho từng bộ phận, lực lượng và người phụ trách. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc; kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, sợ sai, “nói không đi đôi với làm” hoặc làm nhưng chất lượng, hiệu quả không cao. Thường xuyên coi trọng và phát huy vai trò, trách nhiệm, tính nêu gương của cấp ủy, chỉ huy các cấp, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì; gắn kết quả thực hiện nhiệm vụ với bình xét, đánh giá cán bộ hằng năm. Tiếp tục quan tâm đầu tư, xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt các cơ quan quân sự địa phương có khả năng tham mưu tốt, có năng lực lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai thực hiện nhiệm vụ; thực sự là trung tâm đoàn kết, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Hai là, tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức, biên chế cơ quan quân sự địa phương, nhất là cấp xã, bảo đảm vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Quân khu chỉ đạo bộ chỉ huy quân sự các tỉnh, thành phố tiếp tục triển khai thực hiện theo đúng biểu tổ chức, biên chế mới, vận hành hiệu quả theo tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Các cơ quan quân sự địa phương tổ chức lại và thành lập mới nhanh chóng xác định chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác; tham mưu có hiệu quả cho cấp ủy, chính quyền địa phương nhiệm vụ quân sự, quốc phòng; xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng cơ quan quân sự vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, có năng lực lãnh đạo toàn diện, sức chiến đấu cao; kịp thời phát hiện những bất cập, chồng chéo, đề xuất các giải pháp khơi thông “điểm nghẽn” nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của hệ thống chính trị ở cơ sở.

Cùng với đó, nắm chắc số lượng, chất lượng của đội ngũ cán bộ cơ quan quân sự địa phương; xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ, chú trọng lựa chọn cán bộ đã qua đào tạo cơ bản, nhiều kinh nghiệm thực tiễn để tiếp tục điều chuyển, bố trí, sử dụng phù hợp với năng lực, chuyên môn nghiệp vụ. Phấn đấu trong năm 2026 bổ sung đủ cán bộ chỉ huy, trợ lý, nhân viên chuyên môn kỹ thuật ban chỉ huy quân sự cấp xã, trong đó ưu tiên các xã, phường trọng điểm về quốc phòng, an ninh và đặc khu Cồn Cỏ. Tiếp tục triển khai Đề án thành lập đơn vị dân quân thường trực cấp xã và hải đội dân quân thường trực tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới; phấn đấu 100% cấp xã thành lập tiểu đội dân quân thường trực, bảo đảm “vững mạnh, rộng khắp”. Kịp thời nắm, giải quyết tốt tình hình tư tưởng cán bộ, chiến sĩ, nhất là các đối tượng chịu tác động do sắp xếp, điều chỉnh tổ chức. Kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, lợi dụng việc sắp xếp tổ chức để xuyên tạc, chống phá; giữ vững đoàn kết, thống nhất, phát huy sức mạnh tổng hợp trong xây dựng cơ quan quân sự địa phương các cấp “tinh, gọn, mạnh”, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Ba là, nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu. Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu chỉ đạo cấp ủy, chỉ huy các cấp tăng cường giáo dục, quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị của trên về công tác huấn luyện, diễn tập, tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động. Làm tốt công tác chuẩn bị huấn luyện; trong đó xác định, bồi dưỡng nâng cao năng lực công tác cho cán bộ ban chỉ huy quân sự cấp xã, bồi dưỡng kiến thức công tác quốc phòng, quân sự địa phương cho ban chỉ huy bộ đội biên phòng và công tác biên phòng cho cán bộ bộ chỉ huy quân sự các tỉnh, thành phố là khâu then chốt. Tích cực đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện và vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương châm, nguyên tắc, mối kết hợp; tổ chức huấn luyện nghiêm túc, chặt chẽ, đúng kế hoạch, đạt chất lượng, hiệu quả.

Trung tướng Hà Thọ Bình, Tư lệnh Quân khu kiểm tra Kho 55, Cục Hậu cần - Kỹ thuật.

Cơ quan quân sự các tỉnh, thành phố huấn luyện theo hướng đồng bộ, chuyên sâu, sát nhiệm vụ, đối tượng, địa bàn. Trọng tâm là nâng cao chất lượng huấn luyện chiến sĩ mới, huấn luyện tại chức cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, nhân viên chuyên môn kỹ thuật; huấn luyện, kiểm tra sẵn sàng động viên lực lượng dự bị động viên; ban chỉ huy bộ đội biên phòng thực hiện tốt nhiệm vụ, công tác quân sự, quốc phòng, gắn nghiệp vụ công tác biên phòng với nâng cao sức mạnh khu vực phòng thủ. Tập trung nâng cao năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ ban chỉ huy quân sự cấp xã; huấn luyện lực lượng dân quân tự vệ sử dụng thành thạo vũ khí, trang bị, công cụ hỗ trợ và vũ khí tự tạo; nắm chắc và vận dụng linh hoạt chiến thuật. Chú trọng huấn luyện các phương án chiến đấu, diễn tập hiệp đồng với các lực lượng trong khu vực phòng thủ; tham gia ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống trên địa bàn.

Trước mắt, năm 2026, chỉ đạo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh làm tốt công tác chuẩn bị và tổ chức thành công diễn tập khu vực phòng thủ trong diễn tập tác chiến phòng thủ quân khu; các tỉnh, thành phố còn lại tổ chức diễn tập cho các ban chỉ huy phòng thủ khu vực (01 ban/tỉnh, thành phố), các xã (25% xã, phường, đặc khu) diễn tập chiến đấu trong khu vực phòng thủ chặt chẽ, bảo đảm an toàn, chất lượng. Duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu; rà soát, điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn kiện tác chiến, phòng thủ dân sự các cấp sát với đối tượng, địa bàn. Tăng cường luyện tập các phương án nâng cao khả năng cơ động; tham gia phòng, chống thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn.

Bốn là, thực hiện tốt công tác bảo đảm, đáp ứng yêu cầu hoạt động của cơ quan quân sự địa phương trong tình hình mới. Quân khu chỉ đạo bộ chỉ huy quân sự các tỉnh, thành phố chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương xác định quỹ đất dành cho bố trí trụ sở, trang thiết bị làm việc cho ban chỉ huy quân sự cấp xã theo hướng tận dụng cơ sở vật chất hiện có sau sắp xếp đơn vị hành chính. Kết hợp chặt chẽ giữa cải tạo, nâng cấp với huy động nguồn đầu tư xây mới, trong đó chú trọng ưu tiên cho các xã trọng điểm về quốc phòng, an ninh, khu vực biên giới, miền núi, vùng sâu, vùng xa. Làm tốt việc bảo đảm cơ sở vật chất phục vụ nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu; tập trung củng cố thao trường, bãi tập, hệ thống công sự, trận địa; quản lý, khai thác hiệu quả vũ khí, trang bị kỹ thuật, công cụ hỗ trợ, bảo đảm đồng bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất. Tiếp tục triển khai Dự án “Đầu tư trang thiết bị, phần mềm phục vụ công tác chỉ huy, quản lý trong Lực lượng vũ trang Quân khu 4”, bảo đảm kết nối thông suốt từ Quân khu đến cấp xã, phục vụ hiệu quả công tác chỉ huy, điều hành và xử lý tình huống. Thực hiện tốt công tác chính sách đối với lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên, bảo đảm đúng, đủ, kịp thời các chế độ, tiêu chuẩn để bộ đội yên tâm huấn luyện, công tác.

Phát huy kết quả đã đạt được, Quân khu 4 tiếp tục tập trung xây dựng cơ quan quân sự địa phương “tinh, gọn, mạnh”, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, giữ vững ổn định địa bàn, sẵn sàng xử lý thắng lợi mọi tình huống, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.

Trung tướng HÀ THỌ BÌNH, Tư lệnh Quân khu