Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu, phát triển và trưởng thành, Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội luôn chủ động, nhạy bén, tham mưu cho Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, cấp ủy, chỉ huy các cấp lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện các mặt công tác tư tưởng, văn hóa, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị.

Để xây dựng và phát huy nhân tố chính trị tinh thần, nâng cao sức mạnh chiến đấu của Quân đội, ngày 11/5/1946, Phòng Tuyên truyền và Phòng Huấn luyện thuộc Cục Chính trị, Bộ Quốc phòng - tổ chức tiền thân của Cục Tuyên huấn được thành lập.

Thủ trưởng Cục Tuyên huấn và các đại biểu tham quan trưng bày sách “A80: Tổ quốc trong tim”.

Suốt 80 năm qua, công tác tuyên huấn luôn là một bộ phận quan trọng trong công tác tư tưởng, văn hóa của Đảng; nội dung cơ bản của công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam; góp phần xây dựng bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, củng cố niềm tin cho cán bộ, chiến sĩ; bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng; giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội; bảo đảm cho Quân đội không ngừng trưởng thành, lớn mạnh, đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược; xứng đáng là lực lượng chính trị, đội quân chiến đấu tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội đã tập trung tuyên truyền cho bộ đội và Nhân dân hiểu rõ, tin tưởng vào đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh; bồi dưỡng cho cán bộ, chiến sĩ tinh thần dân tộc, giác ngộ giai cấp, ý chí, quyết tâm chiến đấu, lòng dũng cảm, noi gương anh hùng, rèn luyện kỷ luật, thi đua giết giặc lập công, nhất là trước, trong, sau mỗi chiến dịch. Để tăng cường sức mạnh chính trị, tinh thần cho toàn quân, Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội đã tham mưu, chỉ đạo thành lập báo Vệ quốc quân (1947), Quân du kích (1948)¹, Tổng đội Văn công (1951); cử cán bộ, phóng viên, biên tập viên, văn nghệ sĩ bám sát từng đơn vị, từng trận địa, chiến trường để tuyên truyền, giáo dục, cổ vũ, động viên bộ đội. Đồng thời, chú trọng nâng cao bản chất giai cấp công nhân, sự gắn bó mật thiết với Nhân dân lao động, khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng trong Quân đội, nêu cao ý chí “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, chiến đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội cho bộ đội và Nhân dân. Các cuộc vận động luyện quân, các đợt chỉnh quân, chỉnh huấn chính trị đã góp phần củng cố cơ sở chính trị, tư tưởng vững chắc trong Quân đội, đấu tranh phê phán những tư tưởng lệch lạc, bi quan, dao động, ngại khó khăn, sợ gian khổ, hy sinh và chủ quan, khinh địch, nôn nóng, mơ hồ về quan điểm giai cấp của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ. Qua đó, cổ vũ, động viên cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân tin tưởng và thực hiện tốt phương châm, cách đánh của ta; anh dũng chiến đấu, làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, công tác tuyên huấn được tiến hành ngày càng bài bản, chính quy, thiết thực, hiệu quả. Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội thường xuyên nắm vững và tích cực, chủ động làm tốt công tác tham mưu, đề xuất, giúp Tổng Quân ủy, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị và cấp ủy, chỉ huy các cấp lãnh đạo, chỉ đạo công tác chính trị, tư tưởng; thường xuyên quán triệt sâu sắc các chủ trương, nghị quyết của Đảng, nhất là “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” và tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, “nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một” của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Bám sát thực tiễn hoạt động, công tác, chiến đấu của các cơ quan, đơn vị để nghiên cứu, tham mưu tiến hành hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng, xây dựng nhân tố chính trị tinh thần, niềm tin, ý chí quyết tâm, làm cho cán bộ, chiến sĩ vững vàng về tư tưởng, kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng, nắm chắc hai nhiệm vụ chiến lược và kẻ thù chính của cách mạng Việt Nam, âm mưu của đế quốc Mỹ và tay sai; kiên quyết đấu tranh chống tư tưởng mơ hồ, mất cảch giác, ảo tưởng trước mọi âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù.

Trung tướng Nguyễn Văn Đức, Cục trưởng Cục Tuyên huấn chào xã giao Trung tướng Vongsone Inpanphim, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Lào nhân chuyến thăm và làm việc của Đoàn Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam tại Lào.

Tham mưu, chỉ đạo tổ chức các phong trào thi đua, cuộc vận động sâu rộng, hiệu quả²; phối hợp chặt chẽ và phát huy sức mạnh của các tổ chức, các lực lượng đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, cổ động, văn hóa, văn nghệ, thi đua, thông tin, báo chí, huấn luyện, đào tạo,… góp phần nâng cao sức mạnh chính trị, tinh thần, ý chí quyết tâm chiến đấu, làm nên những chiến công vang dội, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra kỷ nguyên mới, đưa cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Bước vào thời kỳ mới, thực hiện chỉ thị, nghị quyết, kết luận, quy chế, quy định của Trung ương, Quân ủy Trung ương, Tổng cục Chính trị, Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội đã tổ chức nhiều đợt học tập, quán triệt, sinh hoạt chính trị cho cán bộ, đảng viên, quần chúng trong toàn quân với các hình thức, phương pháp phong phú, đa dạng, sáng tạo, linh hoạt, mang lại hiệu quả thiết thực. Trong các nhiệm vụ, công tác tư tưởng luôn đi trước một bước, kịp thời định hướng nhận thức và hành động cho cán bộ, chiến sĩ. Các tổ chức, lực lượng, thiết chế văn hóa và mọi phương tiện làm công tác tuyên huấn được phát huy hiệu quả. Bên cạnh đó, các phong trào thi đua phát triển sâu rộng, hướng vào mục tiêu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Phong trào Thi đua Quyết thắng được đẩy mạnh, gắn kết chặt chẽ với thực hiện các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Trung ương, Quân ủy Trung ương, các cuộc vận động của đất nước và Quân đội, v.v. Qua đó, cán bộ, chiến sĩ có nhận thức, trách nhiệm cao, bản lĩnh chính trị vững vàng; tự lực, tự cường, chủ động, sáng tạo, đoàn kết, thống nhất, khắc phục khó khăn, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, nhất là các nhiệm vụ nguy hiểm, khó khăn, gian khổ; có thái độ kiên quyết đấu tranh, phê phán những quan điểm sai trái, cơ hội, thực dụng, chủ nghĩa cá nhân, tham ô, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; xung kích đi đầu trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; phòng, chống các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và âm mưu “phi chính trị hóa” Quân đội; góp phần bồi đắp, phát huy bản chất cách mạng, truyền thống, phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”.

Những năm tới, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó dự báo. Hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn song đang đứng trước nhiều thách thức mới. Xung đột vũ trang, chiến tranh thương mại, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư,... tiếp tục tác động sâu sắc đến các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Sau 40 năm đổi mới, đất nước ta đạt được nhiều thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử. Cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, cùng với các quyết sách chiến lược của Trung ương đang tạo cơ hội, bước ngoặt lớn cho sự phát triển đột phá của đất nước. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức, có mặt gay gắt, nặng nề hơn. Các thế lực thù địch tăng cường chống phá Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang. Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong kỷ nguyên phát triển mới,... đặt ra những yêu cầu đòi hỏi rất cao đối với công tác tuyên huấn.

Để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong thời kỳ mới, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội phấn đấu thực hiện tốt một số nội dung sau:

Một là, thường xuyên quán triệt sâu sắc chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, Quân ủy Trung ương trong tiến hành công tác tuyên huấn. Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội thường xuyên tham mưu, hướng dẫn, chỉ đạo đẩy mạnh việc nâng cao chất lượng học tập, quán triệt, triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, trọng tâm là Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII; chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Bí thư Quân ủy Trung ương về “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” và “5 vững”; các nghị quyết chiến lược của Đảng, Nghị quyết của Quân ủy Trung ương lãnh đạo nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.

Thủ trưởng Cục Tuyên huấn trao Bằng khen tặng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc tại Hội nghị tổng kết công tác báo chí, xuất bản năm 2024, triển khai nhiệm vụ năm 2025.

Tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, XII, XIII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị gắn với thực hiện Kết luận số 01-KL/TW, ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị (khóa XIII) về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị (khóa XII) Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Quy định số 144-QĐ/TW, ngày 09/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới; chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc.

Quá trình tổ chức thực hiện công tác tuyên huấn cần chủ động nghiên cứu, nắm chắc và làm rõ những vấn đề mới đặt ra trước tác động phức tạp của tình hình thế giới, khu vực và trong nước; từ đó kịp thời tham mưu, đề xuất chủ trương, giải pháp phù hợp. Phát huy tinh thần chủ động, nhạy bén, kiên định về nguyên tắc trong nhận định, đánh giá tình hình, bảo đảm công tác tuyên huấn luôn bám sát sự vận động của thực tiễn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc.

Hai là, đổi mới nội dung, phương thức công tác tuyên huấn gắn với chuyển đổi số và yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Trước yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và tiến trình chuyển đổi số quốc gia, Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tiến hành công tác tuyên huấn, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng, hiệu quả. Trọng tâm là tham mưu cho các cấp lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ về bản chất, đặc trưng, xu hướng phát triển, cũng như những thuận lợi, khó khăn và tác động của chuyển đổi số đối với sự phát triển của đất nước, nhiệm vụ xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc.

Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ, giúp khai thác hiệu quả các thành tựu của chuyển đổi số trong thực hiện nhiệm vụ. Thường xuyên tổ chức hội thảo khoa học, các lớp tập huấn về kỹ năng số cho các đối tượng; đồng thời, phát huy ưu thế của công nghệ số, internet và mạng xã hội để đổi mới hình thức, phương pháp tiến hành công tác tuyên huấn, bảo đảm sinh động, kịp thời, phù hợp với thực tiễn.

Chú trọng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nhất là các quy định về bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật quân sự; tăng cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ, nắm chắc tình hình quản lý, sử dụng internet và tham gia mạng xã hội của cán bộ, chiến sĩ. Đồng thời, thông qua các hình thức sinh hoạt, học tập chính trị, pháp luật, tiếp tục nâng cao trình độ lý luận, khả năng nhận diện đúng - sai, tích cực - tiêu cực trước những thông tin đa chiều trên không gian mạng. Qua đó, củng cố niềm tin của bộ đội vào vũ khí trang bị, vào khả năng sẵn sàng chiến đấu của Quân đội, nâng cao tinh thần cảnh giác trước âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch.

Ba là, tích cực đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục chính trị, giáo dục khoa học xã hội và nhân văn. Tập trung trang bị cho cán bộ, chiến sĩ những kiến thức cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tình hình, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc và nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị. Chú trọng giáo dục truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của dân tộc và truyền thống quyết chiến, quyết thắng của Quân đội. Trong đó, cần quán triệt sâu sắc các chiến lược về quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, nhất là Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; làm rõ bản chất, âm mưu, thủ đoạn mới của các thế lực thù địch, nhận thức đúng về đối tượng, đối tác; tiếp tục thực hiện tốt Chỉ thị số 2423-CT/QUTW, ngày 09/11/2023 của Ban Thường vụ Quân ủy Trung ương “Về đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị trong giai đoạn mới”. Đa dạng hoá các biện pháp đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, gắn với thực hiện Nghị quyết số 847-NQ/QUTW, ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương về phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới.

Tiếp tục cụ thể hóa trong chương trình, kế hoạch thực hiện các đề án, dự án về công tác giáo dục và đào tạo, nhất là Nghị quyết số 290-NQ/QUTW, ngày 07/01/2026 của Quân ủy Trung ương về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong Quân đội, Đề án “Đổi mới công tác giáo dục khoa học xã hội và nhân văn trong nhà trường Quân đội”. Rà soát, xây dựng, triển khai chương trình giáo dục khoa học xã hội và nhân văn của các đối tượng theo Đề án Đổi mới quy trình, chương trình đào tạo cán bộ các cấp trong Quân đội. Thực hiện số hóa hệ thống chương trình, giáo trình, tài liệu; xây dựng học liệu số dùng chung trong các học viện, trường Quân đội. Chuẩn hóa, hiện đại hóa, bảo đảm thống nhất giữa hệ thống giáo trình, tài liệu dạy học của nhà trường với tài liệu huấn luyện tại đơn vị. Tập trung bồi dưỡng kỹ năng tiếp nhận, vận dụng khoa học công nghệ vào quá trình giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Bốn là, đẩy mạnh phong trào Thi đua Quyết thắng, nâng cao hiệu quả hoạt động văn hóa, văn học, nghệ thuật và công tác tuyên truyền các ngày lễ lớn của đất nước, Quân đội. Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội tập trung tham mưu, hướng dẫn, chỉ đạo tổ chức tốt phong trào Thi đua Quyết thắng và các đợt thi đua cao điểm, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, gắn chặt với nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị. Thông qua phong trào thi đua, thống nhất nhận thức, khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý chí quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; đồng thời phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng các mô hình mới, cách làm sáng tạo, điển hình tiên tiến, tạo động lực và sức lan tỏa mạnh mẽ trong toàn quân, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống.

Chủ động tham mưu, phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành và địa phương tổ chức tốt các hoạt động tuyên truyền, kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước và Quân đội. Trọng tâm là tổ chức các cuộc thi tìm hiểu truyền thống, thi tuyên truyền viên; phát động các cuộc vận động sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí; bồi dưỡng đội ngũ báo cáo viên; biên soạn, xuất bản, phát hành các tài liệu, ấn phẩm định hướng tuyên truyền, xây dựng phim tài liệu, phim truyền hình phục vụ công tác giáo dục, tuyên truyền.

Tổ chức hiệu quả các hoạt động văn hóa, văn học, nghệ thuật, thể dục, thể thao; phát huy vai trò của các thiết chế văn hóa trong Quân đội, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của bộ đội, cổ vũ phong trào thi đua yêu nước, tạo khí thế thi đua sôi nổi, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Năm là, nâng cao chất lượng hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong Quân đội. Tiếp tục đổi mới tư duy, nội dung và phương thức tiến hành công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời tham mưu cho cấp ủy, chỉ huy các cấp những chủ trương, giải pháp phù hợp. Phát huy vai trò nòng cốt của Ban Chỉ đạo 35, Lực lượng 47 các cấp; tăng cường lan tỏa thông tin tích cực, kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, ngăn chặn các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội.

Triển khai đồng bộ, linh hoạt các hình thức đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận, nhất là trên không gian mạng; kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, giữa tuyên truyền, định hướng với phản bác, vạch trần âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch. Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, phát triển các sản phẩm lý luận, báo chí, văn hóa có giá trị định hướng; tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng trong quản lý, xử lý thông tin. Tổ chức tốt Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, qua đó góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực đấu tranh tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ, đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

Phát huy truyền thống vẻ vang “Kiên định, chủ động, nhạy bén, sáng tạo, đoàn kết, quyết thắng”, Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội tiếp tục không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên huấn, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn cách mạng mới.

Trung tướng NGUYỄN VĂN ĐỨC, Cục trưởng Cục Tuyên huấn
____________________        

1 - Năm 1950 tổ chức lại thành Báo Quân đội nhân dân.

2 - Lễ tuyên dương và Đại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua và các phong trào thi đua “Ba nhất”, “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, “tìm Mỹ mà đánh”, “tìm ngụy mà diệt”, v.v.