Nhà máy Z119/Quân chủng Phòng không - Không quân là cơ sở bảo đảm kỹ thuật cấp chiến lược có nhiệm vụ sửa chữa, cải tiến các loại radar (trong đó có nhiều loại khí tài, trang bị thế hệ mới hiện đại nhất) của Quân chủng Phòng không - Không quân và các quân chủng, binh chủng khác trong toàn quân; khôi phục và sản xuất phụ tùng, vật tư kỹ thuật thay thế cho nhu cầu sửa chữa tại Nhà máy và sử dụng tại các đơn vị.

Nhà máy đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì (năm 2025).

Đây là vinh dự, song cũng là nhiệm vụ hết sức nặng nề khi số lượng khí tài cần sửa chữa ngày càng tăng, đa dạng về chủng loại, do nhiều quốc gia sản xuất; quy trình kỹ thuật đòi hỏi rất khắt khe, phức tạp, độ chính xác rất cao; vật tư, linh kiện thay thế khan hiếm. Trong khi đó, các yếu tố bảo đảm cho thực hiện nhiệm vụ của Nhà máy có mặt chưa theo kịp sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ, yêu cầu nhiệm vụ. Trước tình hình trên, Đảng ủy, Ban Giám đốc Nhà máy đã triển khai nhiều chủ trương, giải pháp đồng bộ, hiệu quả nhằm không ngừng nâng cao năng lực, chất lượng, hiệu quả sửa chữa, sản xuất vật tư khí tài, trang bị thế hệ mới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cả trước mắt và lâu dài.

Trước hết, Nhà máy tập trung xây dựng, phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao. Đặc điểm nổi bật của khí tài, trang bị thế hệ mới là có hàm lượng khoa học công nghệ cao, tích hợp nhiều tính năng kỹ thuật, chiến thuật tiên tiến và công nghệ hiện đại. Chính vì vậy, để khai thác, làm chủ và sửa chữa các loại khí tài, trang bị này, đòi hỏi đội ngũ cán bộ, nhân viên kỹ thuật phải có kiến thức, trình độ, năng lực chuyên môn sâu, thực sự làm chủ công nghệ. Với nhận thức đó, Đảng ủy, Ban Giám đốc Nhà máy chủ động sắp xếp, kiện toàn tổ chức, biên chế theo hướng “tinh, gọn, hiệu quả”, bảo đảm phù hợp với tính chất, đặc thù nhiệm vụ và thực tiễn hoạt động. Chỉ đạo các cơ quan chức năng xây dựng, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn về tổ chức, biên chế, vị trí việc làm và yêu cầu trình độ chuyên môn đối với từng chức danh trên các dây chuyền sửa chữa, làm cơ sở thống nhất cho công tác quản lý, sử dụng cán bộ, nhân viên kỹ thuật.

Nhà máy thường xuyên rà soát, đánh giá đúng thực trạng đội ngũ cán bộ, nhân viên kỹ thuật; từ đó, xây dựng kế hoạch, quy hoạch bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ lâu dài, vững chắc; thực hiện bố trí, sử dụng đúng người, đúng việc, đúng chuyên môn, phát huy tối đa năng lực, sở trường của từng cá nhân. Quá trình triển khai, cùng với chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ kỹ sư, thợ kỹ thuật trẻ, bảo đảm sự kế thừa, phát triển liên tục, cân đối về cơ cấu lứa tuổi trong từng chuyên ngành, lĩnh vực; Nhà máy quan tâm lựa chọn, tạo điều kiện cho cán bộ, nhân viên kỹ thuật trình độ chuyên môn cao tham gia các khóa đào tạo chuyển giao công nghệ, học tập tại các cơ sở đào tạo trong và ngoài Quân đội. Đồng thời, chủ động phối hợp với Học viện Kỹ thuật Quân sự, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội, Viện Kỹ thuật Phòng không - Không quân,... tổ chức tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về công nghệ bảo dưỡng, sửa chữa các loại radar thế hệ mới, như: lý thuyết công nghệ mới trên các lĩnh vực siêu cao tần, kỹ thuật số, cơ khí chính xác; thực hành các kỹ thuật đo kiểm, kỹ thuật thiết kế cơ khí chế tạo máy, kỹ thuật thiết kế và chế tạo phần khuếch đại cao tần; huấn luyện lập trình FPGA, v.v.

Sửa chữa, hiệu chỉnh khí tài tại Phân xưởng 2.

Mặt khác, Nhà máy chú trọng tuyển chọn những cán bộ, nhân viên kỹ thuật có tay nghề cao, giàu kinh nghiệm thực tiễn thành lập các tổ giáo viên vừa trực tiếp sửa chữa, sản xuất, vừa huấn luyện, kèm cặp, hướng dẫn, truyền thụ kinh nghiệm, từng bước nâng cao trình độ, kỹ năng tay nghề, năng lực làm chủ, sửa chữa trang bị, khí tài mới cho các lực lượng. Đồng thời, tạo điều kiện, khuyến khích cán bộ, công nhân, người lao động tự học, tự nghiên cứu, tự bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Đặc biệt, Nhà máy mạnh dạn giao việc khó, việc mới, nhiệm vụ quan trọng cho đội ngũ cán bộ, kỹ sư trẻ, coi đây là môi trường để họ rèn luyện bản lĩnh, tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực thực tiễn, làm cơ sở cho công tác quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ, chỉ huy các cấp. Chú trọng xây dựng môi trường làm việc dân chủ, công bằng, tạo nhiều cơ hội phát triển; giải quyết tốt chế độ, chính sách và công tác hậu phương quân đội, để cán bộ, nhân viên kỹ thuật yên tâm công tác, gắn bó lâu dài và cống hiến cho sự phát triển của Nhà máy. Với những giải pháp đồng bộ, cách làm bài bản, khoa học, kiên trì, đến nay, Nhà máy có 100% cán bộ đạt trình độ đại học trở lên (trên 50% có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ); trên 95% công nhân có trình độ trung cấp và thợ bậc cao. Đây là nền tảng, tiền đề quan trọng, trực tiếp để Nhà máy làm chủ, sửa chữa khí tài, trang bị thế hệ mới, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Cùng với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Nhà máy tập trung đầu tư chiều sâu công nghệ, hiện đại hóa trang thiết bị, hướng tới tự chủ sửa chữa, khôi phục và sản xuất 100% linh kiện, vật tư cho các thế hệ khí tài, trang bị radar của Quân chủng và toàn quân. Thực hiện mục tiêu đó, Nhà máy đã chủ động tham mưu, đề xuất với cấp trên các phương án đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng, mua sắm trang bị, dây chuyền công nghệ theo hướng lưỡng dụng, hiện đại, “đi tắt, đón đầu”, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Thời gian qua, nhiều dự án, đề án quan trọng đã và đang được Nhà máy tập trung triển khai đồng bộ, hiệu quả, như: “Đầu tư công nghệ sửa chữa radar thế hệ mới” giai đoạn 2, 3; Đề án 324-KT về bảo đảm kỹ thuật cho các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật; “Nâng cao năng lực phân tích, kiểm tra, đánh giá chất lượng sản phẩm trong sản xuất, sửa chữa trang bị kỹ thuật, vật tư kỹ thuật”, tạo bước phát triển mới về năng lực công nghệ và trình độ bảo đảm kỹ thuật.

Lực lượng kỹ thuật của Nhà máy tiến hành lắp đặt, hiệu chỉnh đài Radar P37.

Song song với đó, Nhà máy quan tâm nâng cấp, cải tạo đồng bộ hệ thống mặt bằng nhà xưởng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ sửa chữa, bảo dưỡng các loại khí tài, trang bị kỹ thuật, nhất là trang bị thế hệ mới. Đến nay, các hạng mục đầu tư cơ bản đã hoàn thành và đang phát huy hiệu quả thiết thực; thời gian, tiến độ thực hiện được rút ngắn, giảm được sức lao động; năng lực, chất lượng sửa chữa được nâng lên rõ rệt. Hằng năm, Nhà máy có khả năng thực hiện sửa chữa vừa, sửa chữa lớn từ 25 đến 30 bộ radar các loại, trong đó có từ 10 đến 12 lượt bộ khí tài trang bị thế hệ mới.

Hiện nay, các đơn vị trong toàn quân nói chung, Quân chủng Phòng không - Không quân nói riêng đang khai thác nhiều chủng loại, hệ khí tài, trang bị radar khác nhau, phần nhiều trong số đó hiện chưa có công nghệ khai thác, sửa chữa trong nước mà vẫn phải đưa đi sửa chữa tại nước ngoài, tốn kém về thời gian và kinh tế. Khắc phục điều này, Nhà máy chủ động đẩy mạnh nghiên cứu, làm chủ công nghệ sửa chữa khí tài radar thế hệ mới; đồng thời, tích cực ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thiết kế, chế tạo các trang thiết bị đo, kiểm chuyên dụng, phục vụ trực tiếp công tác sửa chữa, khôi phục các loại khí tài, trang bị được giao. Để đạt hiệu quả, Nhà máy chỉ đạo các cơ quan chuyên môn đi sâu nghiên cứu, thiết kế hệ thống sơ đồ nguyên lý phần cứng, từng bước xây dựng hệ thống “tham số chuẩn” làm cơ sở cho việc chuẩn hóa quy trình sửa chữa. Đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ vào phân tích, xây dựng hệ thống tài liệu khai thác chuyên sâu, khắc phục tình trạng thiếu hụt tài liệu kỹ thuật gốc, tạo nền tảng vững chắc cho việc làm chủ trang bị thế hệ mới.

Cùng với đó, Nhà máy đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, biên dịch, biên soạn hệ thống tài liệu¹ phục vụ công tác đào tạo, sản xuất, sửa chữa và huấn luyện khai thác, sử dụng các loại trang bị kỹ thuật mới. Thời gian qua, cán bộ, kỹ sư Nhà máy đã nghiên cứu, làm chủ công nghệ sửa chữa nhiều loại khí tài, trang bị hiện đại, tiêu biểu, như: nghiên cứu, thiết kế, chế tạo cặp đài mốc vô tuyến chuẩn tầm hướng và chuyển tiếp đo xa dùng cho máy bay quân sự hạ cánh có tính năng tương đương cặp đài PRMG-76 của Liên bang Nga, đạt giải Nhì giải thưởng sáng tạo Vifotec Việt Nam năm 2025; radar khí tượng pháo binh, v.v. Nhờ đó, cùng với khai thác, làm chủ và sửa chữa lớn các loại radar thế hệ “P”, Nhà máy đã đủ năng lực thực hiện sửa chữa vừa đối với nhiều đài radar thế hệ mới, như: P-18M, 96L6E, Kolchuga, VRS-2DM,… cùng các loại máy hỏi thế hệ mới (76E6P, 71E6P, 1L24), góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng lực bảo đảm kỹ thuật cho các đơn vị của Quân chủng và toàn quân.

Sửa chữa, khôi phục các loại khí tài, trang bị thế hệ mới là nhiệm vụ phức tạp, nhất là trong điều kiện việc mua sắm vật tư, linh kiện từ nước ngoài gặp nhiều khó khăn do những tác động khách quan. Vì vậy, Nhà máy tập trung mũi nhọn vào đẩy mạnh nghiên cứu thiết kế, chế tạo sản xuất, cải tiến và nội địa hóa vật tư, linh kiện, từng bước nâng cao khả năng tự chủ kỹ thuật, bảo đảm vững chắc cho nhiệm vụ sửa chữa, bảo dưỡng khí tài, trang bị là trọng tâm. Bám sát thực tiễn nhiệm vụ, Nhà máy chủ động thiết kế, chế thử và từng bước hoàn thiện các dây chuyền, quy trình công nghệ sản xuất theo hướng chuẩn hóa, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu sản xuất loạt và bảo đảm tính ổn định lâu dài. Đồng thời, chỉ đạo Phòng Kỹ thuật phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng xây dựng kế hoạch, phương án nghiên cứu khoa học có trọng tâm, trọng điểm; gắn chặt nghiên cứu với yêu cầu bảo đảm kỹ thuật cho từng loại khí tài, trang bị cụ thể, tránh dàn trải. Để đạt hiệu quả cao, Nhà máy lựa chọn đội ngũ cán bộ, nhân viên kỹ thuật có trình độ chuyên môn vững, tay nghề cao để thành lập các tổ, nhóm nghiên cứu chuyên sâu theo từng lĩnh vực mũi nhọn, như: kỹ thuật mạch điện tử, điều khiển tự động, lập trình phần mềm và tích hợp hệ thống. Trên cơ sở đó, chủ động tính toán, dự trù đầy đủ kinh phí, vật tư, trang thiết bị bảo đảm; lựa chọn các mẫu vũ khí, khí tài có chất lượng tốt làm đối tượng nghiên cứu, thử nghiệm, qua đó từng bước hoàn thiện giải pháp kỹ thuật và quy trình sản xuất phù hợp với điều kiện thực tiễn của Nhà máy. Với bước đi đúng đắn, vững chắc, đến nay, Nhà máy đã làm chủ công nghệ, tổ chức sản xuất được trên 300 danh mục chủng loại linh kiện, vật tư thay thế trong sửa chữa radar, trong đó có trên 60% của các khí tài thế hệ mới. Đây là minh chứng rõ nét cho bước chuyển quan trọng từ “bảo đảm thụ động” sang “tự chủ” trong công tác bảo đảm kỹ thuật, góp phần tạo nền tảng vững chắc để Nhà máy tiến tới làm chủ, sản xuất các loại vũ khí, trang bị công nghệ cao, hiện đại.

Vinh dự, tự hào với những kết quả, kinh nghiệm đã đạt được, Nhà máy Z119 tiếp tục nêu cao tinh thần “chủ động, sáng tạo, tự lực, tự cường”, khắc phục mọi khó khăn, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xứng đáng là cơ sở bảo đảm kỹ thuật hàng đầu của Quân chủng và toàn quân.

Đại tá TRẦN VĂN ĐỨC, Giám đốc Nhà máy
__________________        

1 - Thời gian qua, Nhà máy có 156 đề tài, sáng kiến cải tiến kỹ thuật, biên soạn được 12.244 trang tài liệu công nghệ áp dụng vào sản xuất, sửa chữa có hiệu quả.