Quán triệt sâu sắc chủ trương chiến lược của Đảng về kết hợp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh và chức năng, nhiệm vụ được giao, những năm qua, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326 đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng vùng dự án phát triển bền vững.

Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326/Quân khu 2 đứng chân và thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn 08 xã thuộc 02 tỉnh Sơn La và Điện Biên; nằm trong Khu Kinh tế - Quốc phòng Sông Mã - địa bàn quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Tổ quốc.

Quá trình thực hiện nhiệm vụ, Đoàn gặp không ít khó khăn do địa hình núi cao, vực sâu, thường xuyên xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất; địa bàn kinh tế chậm phát triển, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 80%, trình độ văn hóa không đồng đều, còn nhiều hủ tục; các thế lực thù địch không ngừng chống phá, tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định về an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.

Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326 cấp giống trâu sinh sản cho hộ nghèo tại bản Mạt, xã Mường Lèo, tỉnh Sơn La.

Trước tình hình đó, những năm qua, Đảng ủy, chỉ huy Đoàn đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, đội sản xuất đẩy mạnh thực hiện các dự án, kế hoạch phát triển kinh tế; các chương trình an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, thực hiện yên dân, an dân, xây dựng “thế trận lòng dân”. Đồng thời, thực hiện tốt nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên địa bàn ngày càng vững chắc.

Từ kết quả đạt được, Đoàn rút ra một số kinh nghiệm, đồng thời cũng là những giải pháp trọng tâm tiếp tục thực hiện trong thời gian tới.

Một là, tập trung nâng cao hiệu quả các dự án phát triển kinh tế, hỗ trợ Nhân dân xóa đói, giảm nghèo. Đoàn đã quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Quân khu về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh trên địa bàn Tây Bắc, đặc biệt là Khu Kinh tế - Quốc phòng Sông Mã. Trên cơ sở đó, xây dựng nghị quyết chuyên đề, lập kế hoạch, chương trình triển khai thực hiện chặt chẽ, hiệu quả. Cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương hoàn thiện quy chế phối hợp thực hiện; chủ động kiện toàn ban chỉ đạo, ban quản lý dự án, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng, phân công địa bàn cho từng đơn vị.

Trên cơ sở quy hoạch tổng thể vùng dự án và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, tổ chức khảo sát, đánh giá điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, nhu cầu và trình độ sản xuất của đồng bào; tiến hành lập dự án, xây dựng các mô hình phát triển kinh tế phù hợp, như: chăn nuôi gia súc sinh sản, trồng cây ăn quả và cây công nghiệp trên đất dốc, v.v. Quá trình thực hiện, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương xác định đối tượng thụ hưởng phù hợp, đúng quy định; tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân cam kết, góp vốn đối ứng nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và tinh thần trách nhiệm, xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại. Chỉ đạo cơ quan, các đội sản xuất xây dựng chương trình, kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng, chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi, gieo trồng cho đồng bào các dân tộc; tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật sau cấp phát cây giống, con giống; bám sát, đồng hành trong suốt quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giúp Nhân dân yên tâm thực hiện các mô hình phát triển kinh tế. Những năm qua, Đoàn đã hỗ trợ cho Nhân dân hàng nghìn con gia súc, cây giống cùng vật tư sản xuất¹, từng bước xóa bỏ tập quán canh tác lạc hậu, tạo sinh kế ổn định, bền vững cho đồng bào.

Cùng với đó, Đoàn xây dựng và bàn giao 06 công trình giao thông, 03 công trình nước sạch cho địa phương; bê tông hóa nhiều tuyến đường liên xã, liên bản, khắc phục tình trạng cô lập trong mùa mưa lũ, mở ra cơ hội giao thương trong vùng; hỗ trợ 11 bản xây dựng nông thôn mới, 63 hộ nghèo thực hiện thoát nghèo theo tiêu chí đa chiều. Đặc biệt, đã chỉ đạo các cơ quan, đội sản xuất hỗ trợ 18 điểm trường về cơ sở vật chất, bồi dưỡng kỹ năng sinh hoạt theo chương trình “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường”; huy động nhân lực, vật lực tham gia xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn. Tổ chức khám, chữa bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp thuốc miễn phí cho hàng nghìn lượt người, với trị giá hàng trăm triệu đồng. Qua đó, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân trong vùng dự án, tỷ lệ hộ nghèo giảm rõ rệt; tình trạng di cư tự do, buôn bán ma túy giảm mạnh, an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn được giữ vững.

Hai là, đổi mới công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân; tham gia xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh. Trong vùng dự án, chủ yếu là dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú,… trình độ văn hóa không đồng đều, nên dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng lôi kéo, kích động. Vì vậy, cùng với phát triển kinh tế, Đoàn đẩy mạnh thực hiện công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân và coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, nền tảng quan trọng để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Thực hiện Đề án 1371 và Đề án 57², Đoàn xây dựng các mô hình: “Chắp cánh ước mơ”, “Tủ sách quân - dân”, “Xây dựng bản 03 cùng, 03 không³”,… nhằm tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thay đổi tập quán lạc hậu, phòng, chống tệ nạn xã hội, xây dựng đời sống văn hóa. Mặt khác, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn diễn biến hòa bình, kích động đòi tự trị, thành lập “nhà nước riêng” của các thế lực thù địch; ngăn chặn truyền đạo, học đạo trái phép, di cư tự do, buôn bán và vận chuyển ma túy, v.v.

Trí thức trẻ tình nguyện hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây dược liệu cho Nhân dân bản Nà Dìa, xã Sốp Cộp, tỉnh Sơn La.

Kiên trì phương châm “Mỗi cán bộ, đảng viên là một tuyên truyền viên, chiến sĩ công tác dân vận, trinh sát viên nắm chắc tình hình địa bàn”, Đoàn đã cử hàng nghìn lượt cán bộ, nhân viên, trí thức trẻ tình nguyện tham gia các tổ, đội liên ngành “cắm bản”, thực hiện “03 bám, 04 cùng”⁴ để nắm tình hình, tiến hành công tác dân vận. Để đạt hiệu quả, Đoàn tổ chức nhiều lớp bồi dưỡng kiến thức dân vận, nhất là học nói tiếng dân tộc cho cán bộ, nhân viên để tiếp cận tuyên truyền vận động Nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ. Chỉ đạo các đội sản xuất lồng ghép hoạt động chiếu phim với tuyên truyền miệng và qua hệ thống phát thanh nội bộ, thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao, v.v. Đặc biệt, Đoàn chú trọng phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng và lực lượng trí thức trẻ tình nguyện là người dân tộc thiểu số trong vùng dự án để khơi dậy, phát huy nội lực của đồng bào.

Các đội sản xuất đã kết nghĩa và giúp đỡ các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn. Thông qua tham gia sinh hoạt chi bộ trực tiếp giúp đỡ các chi bộ trong thực hiện nguyên tắc, nền nếp sinh hoạt đảng và tạo nguồn đảng viên mới. Hướng dẫn các tổ chức chính trị - xã hội biết cách vận động, thu hút đoàn viên, hội viên tham gia hoạt động của địa phương. Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho lực lượng trí thức trẻ tình nguyện tạo nguồn cán bộ cho hệ thống chính trị cơ sở. Qua đó, góp phần củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền và lực lượng vũ trang địa phương, tăng cường đoàn kết quân - dân, giữ vững an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn⁵.

Ba là, nâng cao chất lượng công tác quân sự, quốc phòng, giữ vững an ninh biên giới. Đảng ủy, chỉ huy Đoàn đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, lấy xây dựng vững mạnh về chính trị làm nền tảng nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu. Thường xuyên rà soát, kiện toàn tổ chức biên chế, ưu tiên các đội, tổ sản xuất ở địa bàn trọng điểm, vùng sâu, vùng xa. Quán triệt và thực hiện nghiêm mệnh lệnh, chỉ lệnh huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của Bộ Quốc phòng và Quân khu; tổ chức huấn luyện đúng, đủ nội dung, chương trình cho các đối tượng; trong đó tổ chức huấn luyện theo từng cụm, xây dựng kế hoạch huấn luyện linh hoạt, phù hợp với hoạt động của cơ quan và đội sản xuất. Nhờ đó, kết quả huấn luyện năm 2025 có 100% nội dung đạt yêu cầu, 83,05% khá, giỏi.

Các cơ quan, đơn vị luyện tập thuần thục các phương án sẵn sàng chiến đấu; phối hợp với lực lượng chức năng xử lý hiệu quả các tình huống về quốc phòng, an ninh. Duy trì nghiêm chế độ trực chỉ huy, trực ban, trực sẵn sàng chiến đấu, nhất là tăng cường lực lượng trực cao điểm các dịp lễ, Tết, sự kiện chính trị quan trọng. Bên cạnh đó, chỉ đạo cơ quan, đơn vị đẩy mạnh xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật, cải cách hành chính và chuyển đổi số. Đến nay, Đoàn đã hoàn thành triển khai mạng máy tính quân sự từ chỉ huy Đoàn đến các đầu mối cơ quan; công tác trình ký, chuyển nhận công văn cơ bản được thực hiện qua mạng quân sự.

Ngoài ra, Đoàn giúp đỡ cơ quan quân sự cấp xã xây dựng, huấn luyện lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên, hoàn chỉnh kế hoạch sẵn sàng chiến đấu. Phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, bộ đội biên phòng, dân quân tự vệ trên địa bàn tuần tra bảo vệ an ninh biên giới quốc gia, giữ gìn an ninh trật tự, đấu tranh phòng, chống tội phạm, giải quyết kịp thời, hiệu quả các vụ việc, vấn đề nảy sinh, không để trở thành điểm nóng.

Những kết quả đạt được là minh chứng rõ nét cho tinh thần trách nhiệm, khắc phục khó khăn của cán bộ, chiến sĩ Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326; khẳng định quyết tâm xây dựng các bản, làng vùng dự án thành “phên giậu” vững chắc nơi biên giới Tây Bắc của Tổ quốc.

Đại tá ĐOÀN MINH KHUÊ, Đoàn trưởng
__________________             

1 - Đã cấp 81 con bò, 47 con trâu, 60 con ngựa sinh sản, 1.584 kg cá giống; 4.620 cây mắc ca, 6.600 cây tre bát độ, 111.090 cây cà phê giống; 141.317 kg thức ăn chăn nuôi, v.v.

2 - Đề án 1371 “Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021 - 2027”; Đề án 57 “Quân đội tham gia tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số tích cực đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc của các thế lực thù địch trong tình hình mới”.

3 - 03 cùng: cùng chung tay xây dựng bản văn hóa, cùng đoàn kết chia sẻ giữa các dân tộc, cùng học tập  trao đổi công việc; 03 không: không có tệ nạn xã hội, không di cư tự do, không tảo hôn.

4 - 03 bám: bám dân, bám bản, bám địa bàn; 04 cùng: cùng ăn, cùng ở, cùng sinh hoạt, cùng nói tiếng đồng bào.

5 - Trong bầu cử đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, tỷ lệ người dân trong vùng dự án tham gia bầu cử đạt 99%.