Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị. Tư tưởng của Người là nền tảng, kim chỉ nam trong hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của Quân đội ta và vẫn vẹn nguyên giá trị, cần tiếp tục vận dụng trong thực hiện “2 kiên định”¹ hiện nay.

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại”². Theo Người, quân đội cách mạng trước hết phải vững mạnh về chính trị, bởi chính trị là yếu tố định hướng cho mọi hoạt động quân sự.

Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Chiến dịch Biên giới năm 1950. Ảnh tư liệu

Nội dung xây dựng Quân đội về chính trị, trước hết là xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần nhấn mạnh Quân đội ta là Quân đội của Nhân dân, do Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức, giáo dục và lãnh đạo. Vì vậy, Quân đội phải đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó. Người khẳng định: “Quân đội ta có sức mạnh vô địch, vì nó là một quân đội nhân dân do Đảng ta xây dựng, Đảng ta lãnh đạo và giáo dục”³.

Thứ hai, xây dựng mục tiêu, lý tưởng chiến đấu đúng đắn. Theo Hồ Chí Minh, lý tưởng chiến đấu của Quân đội ta chính là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Đây vừa là mục tiêu chiến đấu, vừa là nguồn động lực tinh thần to lớn giúp Quân đội ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Muốn vậy, phải tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, phải coi công tác đảng, công tác chính trị là “linh hồn”, “mạch sống” của Quân đội. Thông qua giáo dục chính trị, bộ đội hiểu rõ mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, giữ vững lập trường, tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và thắng lợi của cách mạng.

Thứ ba, xây dựng mối quan hệ đoàn kết, gắn bó chặt chẽ với Nhân dân. Người nhấn mạnh: Lực lượng vũ trang cách mạng “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu”⁴. Mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Quân đội với Nhân dân chính là nguồn sức mạnh vô địch của quân đội cách mạng.

Vận dụng tư tưởng đó, Đảng ta luôn quan tâm lãnh đạo, chăm lo xây dựng Quân đội nhân dân ngày càng trưởng thành, lớn mạnh, thực sự là công cụ sắc bén, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống. Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, trước những biến động nhanh, phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, khu vực và căn cứ vào khả năng, thực lực của đất nước, Đại hội XIV của Đảng đã xác định: “Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại,...”⁵. Đây là quyết sách chiến lược, thể hiện tầm nhìn, tư duy đúng đắn, sáng tạo của Đảng ta về xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương và các đại biểu tham quan gian trưng bày hoạt động công tác đảng, công tác chính trị tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Nguồn: qdnd.vn

Để thực hiện thắng lợi chủ trương này, toàn quân cần triển khai thực hiện toàn diện, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, song trước hết cần tập trung thực hiện tốt “2 kiên định”. Trong đó, kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, đây là vấn đề quan trọng hàng đầu bảo đảm cho Quân đội luôn giữ vững phương hướng chính trị đúng đắn. Đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng được thể hiện ở việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại gắn với thế trận quốc phòng toàn dân; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân; kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh với kinh tế, đối ngoại; chủ động phòng ngừa, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch. Đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định đến sức mạnh tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu của Quân đội ta trong giai đoạn hiện nay.

Cùng với đó, kiên định xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị chính là giữ vững “cái gốc”, “linh hồn”, cơ sở, nền tảng làm nên sức mạnh chiến đấu của Quân đội. Thực hiện nội dung này, đòi hỏi phải không ngừng củng cố, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội; nâng cao bản lĩnh chính trị cho cán bộ, chiến sĩ; chủ động đấu tranh chống mọi biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; kiên quyết làm thất bại âm mưu “phi chính trị hóa” Quân đội của các thế lực thù địch. Muốn vậy, cần tiếp tục vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị; trong đó, tập trung triển khai thực hiện đồng bộ một số giải pháp chủ yếu sau.

Một là, tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, làm cho cán bộ, chiến sĩ nhận thức sâu sắc hơn về tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng và âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch. Đây là giải pháp cơ bản, có ý nghĩa quyết định trong xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị. Nội dung giáo dục cần tập trung làm rõ những vấn đề cốt lõi về bản chất cách mạng, mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của Quân đội; giá trị bền vững của tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng trong tình hình mới. Đồng thời, nâng cao khả năng nhận diện âm mưu, thủ đoạn chống phá mới của các thế lực thù địch, nhất là trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa và trên không gian mạng.

Để đạt hiệu quả cao, cần đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục theo hướng thiết thực, sinh động, khắc phục tình trạng truyền thụ một chiều, khô cứng. Tăng cường đối thoại, trao đổi, xử lý tình huống tư tưởng gắn với thực tiễn đơn vị; kết hợp giữa giáo dục truyền thống với ứng dụng công nghệ số; lồng ghép giáo dục chính trị với hoạt động huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và sinh hoạt hằng ngày. Thông qua đó, giúp cán bộ, chiến sĩ luôn có bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, có ý chí chiến đấu cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao; có khả năng tự đề kháng và kiên quyết đấu tranh với những tư tưởng sai trái, thù địch.

Hai là, giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội. Cả lý luận và thực tiễn đều khẳng định: ở đâu, khi nào giữ vững được sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp, thì cơ quan, đơn vị đó sẽ giữ vững được phương hướng chính trị, phát huy được sức mạnh tổng hợp và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ; ngược lại, nếu buông lỏng hoặc suy giảm vai trò lãnh đạo, chỉ đạo tất yếu sẽ dẫn đến lệch hướng, hiệu quả công việc thấp. Do đó, các đơn vị trong toàn quân tiếp tục quán triệt sâu sắc, thống nhất nhận thức về nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội; kiên quyết đấu tranh với mọi biểu hiện mơ hồ, dao động, “trung lập hóa” hay tách rời Quân đội khỏi sự lãnh đạo của Đảng. Đồng thời, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng trong Quân đội; trọng tâm là nâng cao chất lượng sinh hoạt cấp ủy, chi bộ theo hướng thực chất, hiệu quả, gắn với nhiệm vụ chính trị của đơn vị; phát huy dân chủ đi đôi với giữ vững kỷ luật, kỷ cương; thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình. Mỗi tổ chức đảng phải thực sự là hạt nhân lãnh đạo chính trị, trung tâm đoàn kết, có khả năng định hướng tư tưởng, giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh ngay từ cơ sở.

Bên cạnh đó, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện vi phạm nguyên tắc trong lãnh đạo, chỉ huy, tổ chức thực hiện nhiệm vụ; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm, góp phần giữ vững sự nghiêm minh kỷ luật của Đảng, của Quân đội.

Ba là, xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực công tác tốt, thực sự là lực lượng nòng cốt giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội. Thực tiễn cho thấy, đội ngũ cán bộ có vai trò rất quan trọng, là lực lượng nòng cốt, trực tiếp tổ chức, lãnh đạo và định hướng nhận thức, hành động cho bộ đội. Vì vậy, chất lượng đội ngũ cán bộ chính là yếu tố “then chốt của then chốt” trong xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng; tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, Nhân dân; không dao động trước mọi khó khăn, thử thách và những tác động tiêu cực từ bên ngoài.

Chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, lối sống lành mạnh, tinh thần trách nhiệm cao. Mỗi cán bộ phải thực sự là tấm gương sáng về “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, nói đi đôi với làm, có uy tín và sức lan tỏa trong đơn vị. Để nâng cao năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ, các đơn vị cần đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng toàn diện cả về chuyên môn quân sự, chính trị và năng lực tư duy lý luận; nâng cao năng lực xử lý linh hoạt các tình huống tư tưởng nảy sinh trong đơn vị, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “... một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”⁶.

Bốn là, nâng cao khả năng nhận diện, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc. Đây là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh không gian mạng trở thành một “mặt trận” quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Theo đó, cần nâng cao nhận thức, xác định rõ đấu tranh trên không gian mạng là nhiệm vụ thường xuyên, trực tiếp của các cơ quan, đơn vị trong Quân đội. Mỗi cán bộ, chiến sĩ không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn là “chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng”, có khả năng phân biệt đúng - sai, thật - giả, tích cực lan tỏa thông tin chính thống, tích cực.

Bên cạnh đó, chú trọng xây dựng và phát huy vai trò của lực lượng chuyên trách trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, như: lực lượng tác chiến không gian mạng, Ban Chỉ đạo 35 các cấp, lực lượng 47,... theo hướng tinh, gọn, mạnh, có trình độ công nghệ cao và bản lĩnh chính trị vững vàng. Chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện các luồng thông tin xấu độc, tổ chức đấu tranh phản bác có trọng tâm, trọng điểm, đúng đối tượng, phương pháp, bảo đảm tính thuyết phục và hiệu quả cao. Tăng cường sản xuất, lan tỏa các sản phẩm báo chí, truyền thông tích cực, phản ánh chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hình ảnh cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới, góp phần dẫn dắt, định hướng dư luận xã hội.

Năm là, gắn xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị với củng cố “thế trận lòng dân”, tăng cường mối quan hệ gắn bó máu thịt quân - dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, sức mạnh của Quân đội bắt nguồn từ Nhân dân: “Không có dân thì không có bộ đội”⁷. Vì vậy, xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị phải đặt trong mối quan hệ gắn bó mật thiết với việc củng cố niềm tin, sự ủng hộ của Nhân dân. Trước hết, tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm “lấy dân làm gốc”, làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ nhận thức đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm phục vụ Nhân dân, luôn tôn trọng, gắn bó với Nhân dân. Mỗi hoạt động của Quân đội phải hướng tới mục tiêu củng cố lòng tin, tăng cường sự đồng thuận xã hội, tạo nền tảng chính trị - tinh thần vững chắc cho quốc phòng.

Cùng với đó, toàn quân tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn, v.v. Qua đó, khẳng định và lan tỏa hình ảnh cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”, tạo dựng niềm tin sâu sắc trong Nhân dân. Đồng thời, chú trọng làm tốt công tác dân vận, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, kịp thời giải quyết những vấn đề nảy sinh từ cơ sở, không để xảy ra “điểm nóng” về an ninh, chính trị. Kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng Quân đội với xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, tạo thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị không chỉ là di sản vô cùng quý báu mà còn là hệ thống lý luận có giá trị định hướng lâu dài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong điều kiện hiện nay, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong thực hiện “2 kiên định” chính là con đường để xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam ngày càng vững mạnh về chính trị - nền tảng quyết định để nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, bảo đảm cho Quân đội luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và Nhân dân trong kỷ nguyên mới./.

Đại tá, ThS. LÊ MINH ĐẠT, Phó Trưởng phòng Tạp chí Quốc phòng toàn dân điện tử

Thượng tá, ThS. HOÀNG XUÂN THẮNG, Giảng viên Khoa Công tác đảng, công tác chính trị, Học viện Phòng không - Không quân