Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện là nội dung quan trọng trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng. Đây là “điểm nhấn” cần tập trung làm rõ và triển khai thực hiện hiệu quả, góp phần phát triển đất nước hùng cường trong kỷ nguyên mới.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đánh dấu một mốc phát triển mới trong tiến trình cách mạng Việt Nam. Trong đó, nội dung xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện tiếp tục được khẳng định là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với sự tồn vong của chế độ và sự phát triển bền vững của đất nước.

Bước vào giai đoạn mới, trước những biến động nhanh, phức tạp của tình hình thế giới cùng những yêu cầu phát triển bứt phá trong nước, việc xây dựng Đảng không chỉ dừng lại ở công tác nội bộ mà đã mở rộng gắn liền với sự vận hành của toàn bộ hệ thống chính trị. Sự trong sạch, vững mạnh của Đảng là hạt nhân bảo đảm cho Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và các tổ chức chính trị - xã hội hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Nguồn: baochinhphu.vn

Để Nghị quyết Đại hội XIV đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến sâu sắc từ nhận thức đến hành động, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân cần tập trung làm rõ và triển khai đồng bộ một số trụ cột cốt lõi sau đây.

1. Xây dựng Đảng về chính trị - nền tảng bảo đảm vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Đây là nhiệm vụ hàng đầu, đóng vai trò định hướng cho toàn bộ hoạt động của Đảng và hệ thống chính trị. Nội dung cốt lõi của công tác này là nâng cao năng lực hoạch định chủ trương, đường lối phù hợp với quy luật khách quan, xuất phát từ thực tiễn Việt Nam và bám sát xu thế phát triển của thời đại. Đường lối, chủ trương đúng đắn của Đảng tự nó đã là một sự bảo đảm chắc chắn cho tiến trình lãnh đạo, cầm quyền toàn diện, thống nhất của Đảng trên mọi lĩnh vực đối với hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đại hội XIV nhấn mạnh việc kế thừa, bổ sung và phát triển Cương lĩnh, Điều lệ Đảng phải phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới. Trong đó, chỉ rõ phải kiên quyết khắc phục khâu tổ chức thực hiện mà nhiều kỳ đại hội trước đã thẳng thắn nhìn nhận là “điểm yếu” trong quy trình lãnh đạo.

Tiếp tục nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ, vai trò nêu gương, tính chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp và của mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các cấp, cán bộ cấp chiến lược. Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp, hình thức, nâng cao tính chiến đấu, tính giáo dục, tính thuyết phục trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng. Đẩy mạnh công tác truyền thông chính sách, tăng cường giáo dục truyền thống cách mạng của Đảng gắn với việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh và công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện. Chú trọng duy trì nền nếp và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, nhất là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và hoạt động trao đổi lý luận với các chính đảng, đảng cộng sản trên thế giới. Đồng thời, lãnh đạo tốt công tác tuyên truyền, báo chí, xuất bản, truyền thông; quản lý hiệu quả an ninh mạng; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị. Nghiên cứu, xây dựng chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh chuyển đổi số; đẩy mạnh đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

2. Xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận, bảo đảm tính sắc bén, tiên phong. Theo tinh thần Đại hội XIV, công tác tư tưởng, lý luận phải xuất phát từ thực tiễn để luận giải rõ con đường, định hướng cho thực tiễn, thể hiện sự sắc bén, kịp thời, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong tình hình mới. Trong đó, chú trọng đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về chủ nghĩa xã hội, mô hình và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; tiếp tục hoàn thiện hệ thống lý luận về đường lối đổi mới. Bám sát thực tiễn, tiến hành chặt chẽ công tác tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930 - 2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030 - 2130); tổng kết 40 năm thực hiện “Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội” theo đúng chủ trương của Đại hội.

Cùng với đó, công tác tư tưởng, lý luận phải là vũ khí sắc bén để ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái trong nội bộ, đấu tranh hiệu quả với âm mưu, thủ đoạn diễn biến hòa bình, giữ vững trận địa tư tưởng, lý luận của Đảng.

3. Xây dựng Đảng về đạo đức để Đảng thực sự “là đạo đức, là văn minh”. Đại hội XIV tiếp tục đưa công tác này lên một tầm cao mới. Trong đó, nhấn mạnh yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải thực hiện nghiêm các chuẩn mực đạo đức cách mạng: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; nâng cao nhận thức trong toàn hệ thống chính trị về tầm quan trọng của đạo đức công vụ.

Ảnh minh họa.

Đề cao danh dự, trách nhiệm nêu gương và ý thức tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu các cấp. Cán bộ giữ chức vụ càng cao càng phải gương mẫu, nêu gương. Nâng cao ý thức chấp hành kỷ luật Đảng và pháp luật Nhà nước; khơi dậy tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân gắn với danh dự cá nhân, xem đó là điều thiêng liêng, cao quý nhất. Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện lý luận xây dựng Đảng về đạo đức, để Đảng ta thực sự “là đạo đức, là văn minh” như Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong muốn.

4. Đổi mới công tác dân vận, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Sức mạnh của Đảng xuất phát từ Nhân dân. Đổi mới công tác dân vận là nhiệm vụ chiến lược nhằm củng cố vững chắc “thế trận lòng dân”.

Đại hội XIV yêu cầu đổi mới sâu sắc phương thức lãnh đạo, vận động và tập hợp quần chúng. Thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách về dân tộc, tôn giáo; trong đó, chú trọng việc xây dựng và phát huy vai trò của lực lượng nòng cốt, những người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số và các tổ chức tôn giáo.

Công tác dân vận phải chuyển mạnh sang hướng sâu sát thực tế, nắm chắc tâm tư, nguyện vọng và tình hình Nhân dân. Cấp ủy và chính quyền các cấp phải chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện và giải quyết dứt điểm các “điểm nóng”, các vụ việc phức tạp ngay từ cơ sở, không để kéo dài hay tạo kẽ hở cho các thế lực thù địch lợi dụng kích động.

5. Xây dựng hệ thống chính trị đồng bộ, hiệu năng, hiệu quả. Đảng là một bộ phận hợp thành, đồng thời là hạt nhân lãnh đạo của toàn bộ hệ thống chính trị. Do đó, xây dựng Đảng không thể tách rời xây dựng hệ thống chính trị.

Yêu cầu đặt ra trong nhiệm kỳ này là phải vận hành bộ máy theo mô hình mới hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, lấy chất lượng phục vụ Nhân dân làm thước đo cao nhất. Các cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội được vận hành thông suốt, đồng bộ theo mô hình tổ chức mới, đáp ứng các nhiệm vụ phát triển đất nước trong giai đoạn cách mạng mới.

Trong quá trình tổ chức thực hiện, cấp ủy, chính quyền các cấp phải chủ động rà soát, kịp thời phát hiện và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, nhất là những điểm nghẽn về thể chế, quy trình phối hợp, bảo đảm cho bộ máy chính trị hoạt động nhịp nhàng, không bị chồng chéo hay bỏ sót nhiệm vụ.

6. Củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên. Tổ chức cơ sở đảng là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở, nối liền Đảng với Nhân dân. Sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ chất lượng của từng tổ chức cơ sở đảng và từng đảng viên. Nhận thức rõ điều đó, Đại hội XIV chỉ rõ: tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện và thực hiện nghiêm chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm cũng như mối quan hệ công tác của từng loại hình tổ chức cơ sở đảng. Việc củng cố tổ chức cơ sở đảng phải gắn liền với nâng cao chất lượng phát triển đảng viên, đặt tiêu chuẩn phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và năng lực công tác lên hàng đầu.

Tập trung xây dựng cán bộ các cấp, trọng tâm là cấp chiến lược và cấp cơ sở, đặc biệt là người đứng đầu có tâm, có tầm, có uy tín. Kiên quyết phòng, chống các biểu hiện bè phái, “lợi ích nhóm” và chia rẽ làm mất đoàn kết nội bộ. Nâng cao chất lượng công tác bảo vệ chính trị nội bộ; gắn công tác bảo vệ chính trị nội bộ với công tác quản lý cán bộ, đảng viên; nắm chắc lịch sử chính trị, chú trọng vấn đề chính trị hiện nay.

Tăng cường công tác quản lý đảng viên, siết chặt kỷ cương, kỷ luật; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và sự tín nhiệm của quần chúng nhân dân làm thước đo để đánh giá đảng viên. Đồng thời, thường xuyên rà soát, sàng lọc, đưa những người không đủ tiêu chuẩn ra khỏi Đảng.

7. Đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng. Tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về Đảng lãnh đạo, cầm quyền. Cụ thể hóa và thực hiện hiệu quả mối quan hệ “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”. Đổi mới, nâng cao chất lượng ban hành và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng theo hướng rõ trọng tâm, rõ nguồn lực, rõ kết quả. Thực hiện nghiêm nguyên tắc: Đảng thống nhất lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ nhưng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền minh bạch; xác định rõ thẩm quyền và trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số toàn diện trong các cơ quan của Đảng, đổi mới phong cách và lề lối làm việc từ Trung ương đến cơ sở, khắc phục triệt để tình trạng bao biện, làm thay hoặc buông lỏng vai trò lãnh đạo.

Một trong những phương thức lãnh đạo quan trọng hàng đầu của Đảng là thường xuyên đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng. Đại hội XIV đánh dấu bước chuyển biến mang tính đột phá về tư duy và phương pháp trong công tác quan trọng này. Theo đó, Đảng chủ trương chuyển trọng tâm từ kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm sang giám sát thường xuyên, chủ động ngay từ đầu và xuyên suốt trong toàn bộ quá trình lãnh đạo, tổ chức thực hiện nghị quyết, đảm bảo cho công tác kiểm tra, giám sát vươn tới mọi cấp ủy, mọi lĩnh vực hoạt động, không để “khoảng trống”, “vùng tối”. Coi trọng tự kiểm tra, giám sát từ cơ sở, phát hiện và xử lý vi phạm từ sớm, từ xa, quyết không để những vi phạm nhỏ tích tụ thành những sai phạm lớn nghiêm trọng.

Đại hội XIV yêu cầu tăng cường sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa kiểm tra của Đảng với thanh tra của Nhà nước, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử và giám sát của Mặt trận Tổ quốc. Đặc biệt, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác kiểm tra, giám sát, thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông; triển khai cơ chế kiểm tra, giám sát trên dữ liệu, trọng tâm là kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ thuộc diện cấp ủy quản lý bảo đảm minh bạch, chính xác và kịp thời.

8. Kiên quyết, kiên trì đẩy mạnh đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực. Công tác đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực phải đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc lên trên hết và đồng hành cùng nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ yêu cầu phát triển đất nước. Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân; nâng cao tính chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp để chủ động phòng ngừa, tự phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực. Chú trọng thực hiện đồng bộ các biện pháp để xây dựng, hoàn thiện cơ chế “không thể”, “không dám”, “không muốn”, “không cần” tham nhũng, tiêu cực.

Kết hợp chặt chẽ giữa tích cực phòng ngừa với chủ động phát hiện, xử lý nghiêm minh, kịp thời các hành vi tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, với quyết tâm chính trị rất cao, từ Trung ương đến cơ sở; trong đó phòng ngừa là chính, cơ bản, lâu dài, phát hiện, xử lý là quan trọng, đột phá. Hoàn thiện, kiên quyết thực hiện đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả thể chế phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực.

Triển khai quyết liệt, thường xuyên, toàn diện, đồng bộ, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu, then chốt, lĩnh vực mới, tiềm ẩn nguy cơ cao. Xử lý kịp thời, đồng bộ, bảo đảm vừa nghiêm minh, vừa nhân văn; ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính, tổ chức; chú trọng thu hồi tài sản. Tập trung xây dựng văn hóa liêm chính, không tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực, hướng đến xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính. Có cơ chế bảo vệ người đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; có chế độ đãi ngộ phù hợp với cống hiến và tài năng.

Năm 2026 đánh dấu năm đầu tiên toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta bước vào triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện không chỉ là nhiệm vụ nội bộ của Đảng, mà chính là tiền đề cốt yếu, bảo đảm cho sự nghiệp phát triển đất nước giành thắng lợi.

Với hệ thống giải pháp đồng bộ, khoa học, thể hiện quyết tâm chính trị cao và tư duy đổi mới mạnh mẽ, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng sẽ tạo ra động lực mới, khí thế mới. Bản lĩnh chính trị vững vàng, trí tuệ sắc bén, đạo đức cách mạng thuần khiết và mối quan hệ máu thịt với Nhân dân sẽ tiếp tục là nguồn sức mạnh vô tận để Đảng ta lãnh đạo dân tộc Việt Nam vượt qua mọi khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi hai mục tiêu chiến lược 100 năm, đưa đất nước cất cánh, trở thành một quốc gia phát triển, thu nhập cao, phồn vinh và hạnh phúc.

GS, TS. MẠCH QUANG THẮNG