Trường Quân sự Quân khu 4 (tiền thân là Trường Quân chính Chiến khu 4) được thành lập ngày 11/02/1946. Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành và phát triển, lớp lớp các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Nhà trường đã không ngừng phát huy bản chất tốt đẹp và truyền thống anh hùng, vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, xây đắp nên truyền thống vẻ vang “Trung thành vô hạn, bám sát chiến trường, kỷ luật tự cường, dạy chuyên, học tốt”. Với thành tích xuất sắc đạt được, Nhà trường vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (năm 2011) và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Quân khu 4 chủ trì Hội nghị kiểm tra Đảng ủy và các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy Nhà trường (năm 2024).

Những năm gần đây, trước yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, nhiệm vụ của Nhà trường có sự phát triển. Cùng với bồi dưỡng cán bộ, đào tạo hạ sĩ quan chỉ huy, nhân viên chuyên môn kỹ thuật cho các đơn vị trong lực lượng vũ trang Quân khu, Nhà trường còn đảm nhiệm bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho đối tượng 2, giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên 16 trường đại học, cao đẳng trên địa bàn theo phân tuyến của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Quá trình thực hiện nhiệm vụ, Nhà trường đứng trước không ít khó khăn do lưu lượng học viên hằng năm lớn, đa dạng về trình độ, độ tuổi, cương vị công tác; đội ngũ giáo viên có thời điểm còn thiếu, trình độ chuyên môn một số đồng chí có mặt chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ; hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy, học thiếu đồng bộ, v.v. Song, với quyết tâm chính trị cao, giải pháp khoa học, phù hợp, Nhà trường đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng ngày càng nâng cao. Từ năm 2020 đến nay, Nhà trường đã tổ chức giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho trên 5.600 cán bộ đối tượng 2 và hơn 13.800 sinh viên các trường cao đẳng, đại học; kết quả 100% đối tượng 2 đạt khá, giỏi, 100% sinh viên đạt yêu cầu trở lên (có trên 60% đạt khá, giỏi), được Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Quân khu và các cơ quan chức năng đánh giá cao.

Có được kết quả trên, trước hết, Nhà trường chú trọng đề cao vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp, vai trò của Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh đối với nhiệm vụ giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh. Nhà trường quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước và các thông tư, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, chỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên, tình hình thực tiễn và chức năng, nhiệm vụ được giao, ban hành nghị quyết lãnh đạo, kế hoạch thực hiện và tổ chức quán triệt, giao nhiệm vụ, phân công Đảng ủy viên, Thủ trưởng Ban Giám hiệu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc và yêu cầu cấp ủy, chỉ huy các cấp, nhất là Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh phát huy vai trò, trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Quá trình triển khai, Nhà trường bám sát Kế hoạch của Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Quân khu, chủ động hiệp đồng với cơ quan quân sự các tỉnh, đơn vị trên địa bàn rà soát thành phần, đối tượng 2; hiệp đồng với các trường đại học, cao đẳng liên kết để thống nhất thời gian, lưu lượng học viên từng đợt. Chỉ đạo các phòng, khoa, Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, giáo dục cho các đối tượng; bố trí lực lượng, làm tốt công tác chuẩn bị, củng cố nơi ăn, ở, bổ sung vật chất bảo đảm phục vụ tốt nhất cho học viên học tập, rèn luyện. Tăng cường nắm, kiểm tra việc thực hiện của các bộ phận, kịp thời rút kinh nghiệm, khắc phục triệt để hạn chế, khuyết điểm, bảo đảm cho các khóa học thực hiện đúng kế hoạch và đạt chất lượng tốt nhất.

Hội nghị Đảng ủy Nhà trường ra Nghị quyết lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2025.

Xuất phát từ đặc điểm đối tượng bồi dưỡng, giáo dục quốc phòng và an ninh, đặc biệt là đối tượng 2 có nhiều kinh nghiệm trong lãnh đạo, quản lý điều hành ở các cơ quan, địa phương; để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, Nhà trường tập trung đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý. Trên cơ sở Đề án “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trong Quân đội đáp ứng yêu cầu đổi mới cơ bản, toàn diện giáo dục và đào tạo giai đoạn 2023 - 2030”, Nhà trường phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tham mưu, đề xuất với Quân khu và trực tiếp tổ chức xây dựng, triển khai thực hiện tốt việc quy hoạch, tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực toàn diện cho đội ngũ cán bộ, giáo viên; trong đó, chú trọng xây dựng đội ngũ giáo viên tham gia giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, cán bộ quản lý của Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và an ninh. Thời gian qua, Nhà trường thực hiện nhiều hình thức, biện pháp đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ này, như: cử đi đào tạo tại các học viện, nhà trường trong và ngoài Quân đội; luân chuyển đi thực tế đơn vị; tăng cường bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn; tổ chức học tập, nghiên cứu, tham quan diễn tập khu vực phòng thủ, v.v.

Cùng với đó, Nhà trường thường xuyên mời cán bộ lãnh đạo của Quân khu, lãnh đạo các tỉnh và lãnh đạo trong lực lượng Công an, Biên phòng trên địa bàn tham gia tập huấn, giới thiệu chuyên đề nhằm nâng cao trình độ, cập nhật kiến thức mới, kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của môn học. Mặt khác, duy trì nền nếp Hội thi Giáo viên giáo dục quốc phòng và an ninh dạy giỏi ở các cấp để đánh giá, phân loại chất lượng cán bộ và làm căn cứ để xem xét, bổ nhiệm, đồng thời có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng trong thời gian tiếp theo. Bằng các giải pháp đó, đến nay, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục Nhà trường có 13,3% trình độ thạc sĩ, 83,4% đại học; 12 cán bộ, giáo viên được công nhận Giáo viên dạy giỏi cấp Bộ; 53,3% đạt chuẩn giáo viên và giáo viên chính; đủ khả năng đảm nhiệm được 100% chuyên đề trong chương trình giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng theo quy định.

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, bắt kịp với phát triển của thực tiễn nhiệm vụ xây dựng Quân đội, bảo vệ Tổ quốc, Nhà trường thường xuyên cập nhật, bổ sung nội dung và đẩy mạnh đổi mới phương pháp giảng dạy, phù hợp với từng đối tượng. Căn cứ vào chương trình khung quy định¹ và hướng dẫn, chỉ đạo của Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Quân khu, hằng năm, Nhà trường chỉ đạo Phòng Đào tạo, các khoa đẩy mạnh nghiên cứu, xây dựng hệ thống các chuyên đề, bài giảng theo đúng quy định, đảm bảo có mức độ chuyên sâu phù hợp với từng đối tượng, sát đặc điểm, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh của Quân khu. Trong đó, rà soát loại bỏ những nội dung không còn phù hợp, cập nhật nội dung mới, nhất là những vấn đề đặt ra về quốc phòng và an ninh khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, xây dựng khu vực phòng thủ, kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường, củng cố quốc phòng và an ninh cũng như kinh nghiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác quốc phòng, quân sự ở địa phương, v.v.

Thủ trưởng Ban Giám hiệu Nhà trường và cơ quan kiểm tra huấn luyện bắn súng cho học viên đào tạo tiểu đội trưởng (năm 2025).

Đi đôi với cập nhật, bổ sung nội dung, Nhà trường đẩy mạnh đổi mới phương pháp giảng dạy theo phương pháp tích cực, lấy người học làm trung tâm. Trong đó, chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, kết hợp giữa dạy học truyền thống với hiện đại, giữa thuyết trình với tăng cường trao đổi, thảo luận nhóm, tương tác giữa giáo viên và học viên,… khắc phục lối truyền thụ một chiều. Để nâng cao hiệu quả, Nhà trường tích cực đổi mới hình thức tổ chức hoạt động bổ trợ cho từng đối tượng. Với đối tượng 2, Nhà trường thường xuyên phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương tổ chức tham quan diễn tập khu vực phòng thủ, tham quan thực tế các mô hình phát triển kinh tế kết hợp với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh, cũng như nghiên cứu tại các địa phương, đơn vị trên địa bàn Quân khu,... giúp học viên củng cố kiến thức, tích lũy kinh nghiệm, vận dụng lý luận vào thực tiễn thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự ở địa phương theo chức trách nhiệm vụ của mình. Với sinh viên, Nhà trường chỉ đạo Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh phối hợp với các trường liên kết gắn kết chặt chẽ giáo dục với quản lý, duy trì nghiêm chế độ ngày, tuần, rèn luyện tác phong, nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật,... đưa sinh viên vào sát môi trường quân sự, từng bước hình thành nếp sống chính quy. Cùng với đó, tăng cường tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao cũng như các hoạt động ngoại khóa, bổ trợ, như: tổ chức hội thao, hội thi khi kết thúc nội dung thực hành; tham quan, học tập thực tế tại các đơn vị Quân đội, bảo tàng, di tích cách mạng,… tạo sự hứng thú trong học tập, rèn luyện, giúp sinh viên nắm vững nội dung cơ bản, khơi dậy lòng tự tôn, tự hào dân tộc cũng như nâng cao trách nhiệm của bản thân đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Cùng với các giải pháp trên, Nhà trường tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, hiện đại hóa trang bị phục vụ tốt nhiệm vụ dạy, học. Theo đó, cùng với sử dụng phù hợp, hiệu quả cơ sở hạ tầng, trang thiết bị hiện có, Nhà trường tích cực tham mưu, đề xuất huy động các nguồn lực để đầu tư nâng cấp Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh, bảo đảm nơi ăn ở, sinh hoạt tập trung chính quy và hệ thống thao trường, bãi tập, giảng đường, trang thiết bị phục vụ dạy học theo hướng hiện đại. Trong đó, ưu tiên đầu tư nâng cấp phòng điều hành, phòng học chuyên dùng, trang thiết bị dạy học thông minh, phần mềm dạy học hiện đại; tiến hành số hóa giáo trình, tài liệu tạo cơ sở phát triển hệ thống dữ liệu dùng chung phục vụ hoạt động dạy, học. Chủ động rà soát, hoàn thiện quy chế, quy định về bảo mật để khai thác hệ thống mạng nội bộ, quân sự, internet, tạo môi trường thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học. Đến nay, hệ thống phòng điều hành, phòng học chuyên dùng, thao trường huấn luyện của Nhà trường đã được đầu tư cơ bản; 100% giáo viên được trang bị máy tính kết nối mạng và tham gia các lớp “bình dân học vụ số”, tập huấn về công nghệ trí tuệ nhân tạo,... thiết thực phục vụ đổi mới công tác giáo dục, đào tạo nói chung, giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh nói riêng.

Phát huy truyền thống 80 năm xây dựng, trưởng thành và kinh nghiệm, kết quả đạt được, Trường Quân sự Quân khu 4 tiếp tục đổi mới, nâng cao hơn nữa chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng, góp phần xây dựng tiềm lực chính trị tinh thần, nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên địa bàn Quân khu vững chắc từ địa phương, cơ sở.

Đại tá NGHIÊM VIỆT ĐỨC, Hiệu trưởng Nhà trường
_____________________              

1 - Thông tư số 05/2020/TT-BGDĐT, ngày 18/3/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về “Ban hành Chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường trung cấp sư phạm, cao đẳng sư phạm và cơ sở giáo dục đại học”; Thông tư số 172/2020/TT-BQP, ngày 30/12/2020 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về “Ban hành chương trình, nội dung; chương trình khung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh”.