Những năm qua, Phong trào “Sáng tạo trẻ” và Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo (TTST) trong Quân đội tiếp tục được triển khai rộng khắp và ngày càng khẳng định sức sống, sức lan tỏa, trở thành động lực thúc đẩy tuổi trẻ toàn quân say mê nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật vào thực tiễn.

Những công trình giàu sức sống

Cùng Ban Thanh niên Quân đội (Tổng cục Chính trị) - Cơ quan Thường trực Hội đồng Giải thưởng TTST trong Quân đội đến khảo sát tại các cơ quan, đơn vị, chúng tôi nhận thấy, tuyệt đại đa số công trình được trao Giải thưởng TTST trong Quân đội lần thứ 25 đã được triển khai ứng dụng vào thực tiễn, đạt hiệu quả cao, nhất là trong các lĩnh vực huấn luyện; sẵn sàng chiến đấu; khám, chữa bệnh; giảng dạy; sản xuất, kinh doanh...

Thượng tướng Lê Quang Minh, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội, kiểm tra công tác trưng bày sản phẩm đoạt Giải thưởng lần thứ 26.

Tiêu biểu có thể kể đến Đề tài “Nghiên cứu, chế tạo trạm thu phát gốc 5G gNodeB hỗ trợ lên tới 8 antenna thu phát (8T8R)” của nhóm tác giả thuộc Tổng Công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội), đoạt giải nhất Giải thưởng TTST trong Quân đội lần thứ 25, sau khi hoàn thành đã nhanh chóng được triển khai trên diện rộng. Dù đoạt giải, nhóm tác giả vẫn không dừng lại mà tiếp tục hoàn thiện, tối ưu hóa và từng bước đưa sản phẩm của đề tài chinh phục thị trường quốc tế. Từ đó góp phần đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia trên thế giới làm chủ công nghệ sản xuất thiết bị 5G, khẳng định năng lực nghiên cứu, thiết kế và chế tạo các sản phẩm công nghệ cao mang thương hiệu Việt.

Cùng với đó, nhiều công trình liên quan đến vũ khí, trang bị sau khi được trao giải tiếp tục được đầu tư nghiên cứu theo chiều sâu, làm lợi cho ngân sách nhà nước hàng trăm tỉ đồng, như các công trình: Nghiên cứu thiết kế ngòi cận đích cho đạn pháo nổ phá sát thương 122mm, 130mm và 152mm của nhóm tác giả thuộc Viện Vũ khí; Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo hệ thống dàn phóng và đạn khói bảo vệ xe chiến đấu bộ binh XCB-01 của nhóm tác giả thuộc Nhà máy Z121 (Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng)...

Tại Giải thưởng TTST trong Quân đội lần thứ 26, số lượng các công trình tham gia và đoạt giải cũng được nâng lên với 896 công trình của 42 đơn vị tham gia, thuộc 12 chuyên ngành khác nhau, tăng 76 công trình so với lần trước. Theo Thiếu tướng, TS Dương Minh Hải, Cục trưởng Cục Khoa học quân sự (Bộ Quốc phòng), Phó Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng TTST trong Quân đội, một trong những điểm nổi bật của các công trình tham gia giải thưởng lần này là sự chuyển dịch từ ứng dụng công nghệ sang làm chủ công nghệ. Trong đó, nhiều đề tài tiếp cận theo hướng liên ngành, tích hợp trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa, công nghệ sinh học, vật liệu mới với khoa học quân sự, bám sát yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng công trình cũng có những chuyển biến tích cực. Tại các đợt khảo sát thực tế, đoàn công tác của Hội đồng giải thưởng ghi nhận nhiều công trình được nghiên cứu công phu, có điểm mới, sáng tạo, giàu tính thực tiễn và có khả năng tiếp tục hoàn thiện, mở rộng phạm vi ứng dụng. Tiêu biểu có thể kể đến công trình “Nghiên cứu tổng hợp hệ phức chất Ln(TTA)3(Phen) ứng dụng làm chất thay đổi hiệu ứng phát quang sử dụng trong phát hiện nhóm chất độc thần kinh cơ phốt pho” của Thiếu tá Lê Minh Đông, giảng viên Bộ môn Phòng hóa, Khoa Hóa - Lý kỹ thuật (Học viện Kỹ thuật Quân sự) lần đầu tiên nghiên cứu và ứng dụng thành công phức chất Lanthanide làm cảm biến huỳnh quang để phát hiện chất độc thần kinh cơ phốt pho, góp phần tăng cường khả năng phòng, chống vũ khí hóa học và bảo vệ bộ đội trong điều kiện tác chiến hiện đại.

Khơi dậy tiềm năng, tạo đột phá

Từ thực tiễn triển khai Giải thưởng TTST trong Quân đội những năm qua có thể thấy, kết quả của phong trào trước hết bắt nguồn từ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp và đặc biệt là tinh thần say mê nghiên cứu, ý thức tự học, tự rèn, dám nghĩ, dám làm của tuổi trẻ. Ở nhiều cơ quan, đơn vị như Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Học viện Quân y, Học viện Chính trị, Học viện Hậu cần, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội, Bộ Tư lệnh 86..., tham gia giải thưởng đã trở thành một phần quan trọng trong hoạt động nghiên cứu khoa học, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật.

Đoàn công tác Hội đồng Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội khảo sát, đánh giá chất lượng các sản phẩm nghiên cứu của tuổi trẻ Bộ Tư lệnh 86.

Đại tá Nguyễn Quang Huy, Trưởng ban Thanh niên Quân đội, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng giải thưởng, phấn khởi chia sẻ, tại Giải thưởng lần thứ 26, từ 896 công trình tham gia, hội đồng các cấp đã lựa chọn được 473 công trình để vinh danh. Điều đó không chỉ phản ánh chất lượng nghiên cứu ngày càng nâng cao mà còn cho thấy Phong trào “Sáng tạo trẻ”, nghiên cứu khoa học trong toàn quân đang phát triển sâu rộng, thực chất và hiệu quả. Đặc biệt, nhiều công trình do nhóm tác giả tự lo kinh phí, thể hiện tinh thần tự lực, tự cường và niềm say mê khoa học của tuổi trẻ Quân đội.

Từ những kết quả đạt được, thời gian tới, hội đồng giải thưởng các cấp sẽ tiếp tục quán triệt sâu sắc, triển khai thực hiện nghiêm túc, quyết liệt các quan điểm, chủ trương của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; trọng tâm là Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, Kết luận số 166-KL/TW, ngày 10/6/2025 của Bộ Chính trị về nâng cao hiệu quả thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW, ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” trong tình hình mới, và gần đây nhất là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cùng với đó, quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, tạo cơ chế, chính sách phù hợp; xây dựng môi trường thuận lợi để mỗi cán bộ, đoàn viên, thanh niên có thể mạnh dạn đề xuất ý tưởng, thử nghiệm những cách làm mới và được tạo điều kiện biến ý tưởng thành sản phẩm; tăng cường đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Bảo đảm mỗi công trình sau khi được đánh giá, nghiệm thu được kiểm nghiệm trong môi trường thực tế phù hợp, qua đó vừa chứng minh giá trị của sản phẩm, vừa giúp tác giả nhận diện những vấn đề mới, tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp công trình. Đồng thời, tiếp tục nâng cao chất lượng công trình, chất lượng thẩm định, xét giải, nhằm tạo cơ chế đánh giá chuyên sâu, đa chiều, bảo đảm mỗi công trình được xem xét cả về tính mới, giá trị khoa học, khả năng ứng dụng và hiệu quả thực tế.

CHIẾN VĂN

Nguồn: qdnd.vn