Đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam. Nhận thức rõ điều đó, Đoàn Trinh sát số 1 đã và đang thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp nâng cao chất lượng công tác quan trọng này, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, an toàn trên các vùng biển, đảo của Tổ quốc.

Đoàn Trinh sát số 1 là đơn vị nghiệp vụ trực thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam, có chức năng tham mưu và tổ chức thực hiện công tác trinh sát, nắm tình hình, bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia; đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên vùng biển, đảo được phân công quản lý¹.     

Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam phát biểu tại Đại hội Đảng bộ Đoàn nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Những năm qua, quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị và văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam về đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật; chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trên biển; phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU),... Đoàn đã làm tốt công tác nắm, tổng hợp, nghiên cứu, đánh giá, dự báo tình hình, kịp thời tham mưu, đề xuất cho Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam lãnh đạo, chỉ đạo đấu tranh hiệu quả với các loại tội phạm. Đồng thời, phát huy vai trò nòng cốt, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng kiểm tra, kiểm soát, kịp thời xử lý hành vi vi phạm pháp luật, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi các hoạt động vi phạm, tội phạm, giữ vững an ninh, trật tự, an toàn trên vùng biển, đảo được phân công, tạo môi trường ổn định và điều kiện thuận lợi cho phát triển hoạt động kinh tế biển. Từ năm 2021 đến nay, Đoàn đã chủ trì, phối hợp, phát hiện, đấu tranh, bắt giữ, xử lý 50 vụ vi phạm, tội phạm trên biển, thu giữ nhiều loại tang vật²; phối hợp với các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương các tỉnh ven biển tổ chức tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật cho ngư dân, Nhân dân trên địa bàn ven biển³.

Thời gian tới, dự báo tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển tiếp tục diễn biến phức tạp, với nhiều phương thức thủ đoạn hoạt động mới, tinh vi, xảo quyệt. Đặc biệt, chúng triệt để lợi dụng, ứng dụng công nghệ cao để giữ bí mật liên lạc, móc nối, trốn tránh sự kiểm soát,... gây khó khăn cho lực lượng Cảnh sát biển trong trinh sát, phát hiện, đấu tranh và xử lý. Trong khi đó, vùng biển đơn vị quản lý rộng, trang bị, phương tiện phục vụ cho kiểm tra, kiểm soát trên biển còn thiếu, chưa đồng bộ; quân số phân tán, thực hiện nhiều nhiệm vụ đan xen; trình độ chuyên môn của cán bộ, nhân viên chưa đồng đều, v.v. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật, Đảng ủy, chỉ huy Đoàn tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp; đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, nhân viên, chiến sĩ trong thực hiện nhiệm vụ. Đảng ủy, chỉ huy Đoàn chỉ đạo cấp ủy, chỉ huy các cấp tiếp tục quán triệt và triển khai thực hiện có hiệu quả các văn bản, chỉ thị, hướng dẫn của trên về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển, nhất là Chỉ thị số 13/CT-TTg, ngày 17/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới; Công văn số 3491/CSB-NV, ngày 26/4/2025 của Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam về việc tăng cường các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm trên các vùng biển, v.v. Trên cơ sở đó, ban hành nghị quyết, xây dựng kế hoạch thực hiện khoa học, phù hợp với đặc điểm của đơn vị và nhiệm vụ được giao. Trong đó, xác định rõ mục đích, yêu cầu, nội dung, thời gian các đợt cao điểm đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển, tập trung vào các dịp lễ, Tết, thời điểm diễn ra các sự kiện chính trị trọng đại của đất nước.

Phối hợp với các lực lượng chức năng tuần tra, kiểm soát tại khu vực biển giáp ranh Hải Phòng - Quảng Ninh.

Bên cạnh đó, Đoàn chỉ đạo các đội và khối cơ quan làm tốt công tác giáo dục, quán triệt, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ trong thực hiện nhiệm vụ; chú trọng xây dựng ý chí quyết tâm, bản lĩnh chính trị vững vàng, tự tin trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển. Tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm Chỉ thị số 222-CT/ĐU, ngày 15/6/2021 của Ban Thường vụ Đảng ủy Cảnh sát biển Việt Nam về tăng cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ trong tình hình mới gắn với đẩy mạnh thực hiện Phong trào “Bốn tốt, bốn không, bốn chống”⁴, với mục tiêu không để cán bộ, nhân viên, chiến sĩ tiếp tay, bao che cho các đối tượng, hành vi vi phạm pháp luật. Thường xuyên tổ chức sơ kết, tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm, kịp thời điều chỉnh, bổ sung nội dung, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển.      

Hai là, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ trinh sát, phát hiện, kiểm tra, bắt giữ, xử lý theo đúng quy định của pháp luật. Trước diễn biến ngày càng phức tạp của các loại tội phạm, hành vi vi phạm pháp luật trên biển, Đoàn bám sát phương châm “lấy pháp luật làm nền tảng, công tác trinh sát làm mũi nhọn”, tăng cường trinh sát, triển khai các biện pháp nghiệp vụ cơ bản. Nâng cao chất lượng mạng lưới cơ sở mật, triển khai các tổ trinh sát trên các tuyến, khu vực trọng điểm, nhạy cảm, như: cảng biển, ven biển, điểm thu gom tập kết hàng hóa, khu vực biển giáp ranh,… để thu thập thông tin, tài liệu, nắm chắc địa bàn, đối tượng, nhất là hoạt động của các đường dây, ổ nhóm, đối tượng nghi vấn. Từ đó, phân loại, đánh giá các nguồn tin, tài liệu; sàng lọc đối tượng nghi vấn có hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, mua bán hàng giả, vận chuyển kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, vi phạm khai thác IUU,… để xây dựng kế hoạch đấu tranh, kịp thời phát hiện, bắt giữ, xử lý vi phạm, tội phạm theo đúng quy trình, quy định của pháp luật.

Kiểm tra, xử lý tàu chở dầu không rõ nguồn gốc.

Với tinh thần “thượng tôn pháp luật”, xử lý các hành vi vi phạm, tội phạm đúng quy trình, đúng người, đúng tội, không để xảy ra oan sai, khiếu kiện và bảo đảm an toàn tuyệt đối về mọi mặt trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển, Đoàn tập trung làm tốt công tác huấn luyện, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, nhân viên, chiến sĩ. Trong đó, chú trọng cập nhật những văn bản, quy định, hướng dẫn mới về nghiệp vụ pháp luật; rèn luyện kỹ năng xử trí các tình huống, không để bị động, bất ngờ; nâng cao khả năng sử dụng các loại trang bị, phương tiện kỹ thuật, công cụ hỗ trợ; kịp thời ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi, giám sát tàu thuyền hoạt động trên biển.

Ba là, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng trên địa bàn đảm nhiệm. Đây là nội dung quan trọng tạo sức mạnh tổng hợp trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển. Theo đó, Đoàn bám sát nội dung quy chế, kế hoạch phối hợp giữa Cảnh sát biển Việt Nam với các lực lượng chức năng⁵ và tình hình thực tiễn để xây dựng và hoàn thiện kế hoạch trao đổi thông tin, nắm tình hình, phát hiện, đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm, tội phạm trên vùng biển, đảo được giao, kịp thời báo cáo và tham mưu, đề xuất với Đảng ủy, Bộ Tư lệnh các giải pháp xử lý. Cùng với các lực lượng tiến hành trao đổi, rút kinh nghiệm về công tác hiệp đồng thu thập tin tức và nắm tình hình hoạt động của các loại tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển, nhằm đưa công tác phối hợp đi vào chiều sâu, thực chất, hoạt động nhịp nhàng, chặt chẽ, gắn bó trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị. Duy trì và phát huy hiệu quả đường dây nóng, kịp thời trao đổi thông tin, phối hợp bắt giữ và xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển, nhất là các vụ việc phức tạp, có yếu tố nước ngoài để có biện pháp xử lý phù hợp, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Bốn là, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân tích cực tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển. Để Nhân dân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật và thực sự trở thành “tai, mắt” tin cậy, tích cực cung cấp thông tin, hợp tác chặt chẽ với lực lượng chức năng trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển thì công tác tuyên truyền, vận động phải được triển khai toàn diện, sáng tạo với các nội dung phong phú, đa dạng và hiệu quả cao. Vì vậy, Đoàn tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để quần chúng nhân dân nắm và hiểu rõ quan điểm, chủ trương của Đảng về quốc phòng, an ninh, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là các nội dung của Luật Cảnh sát biển Việt Nam, quy định về chống khai thác IUU,... từ đó nâng cao nhận thức trách nhiệm trong đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm và tội phạm trên biển.        

Quá trình thực hiện, Đoàn tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Đề án “Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021 - 2027”, phát huy vai trò của các tổ, đội công tác cơ sở vận động, hướng dẫn, tổ chức cho các hộ gia đình ngư dân ký cam kết không vi phạm pháp luật, không tiếp tay cho tội phạm. Kết hợp việc tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng, trên các ngư trường với phối hợp cùng các cơ quan thông tấn, báo chí xây dựng tin, bài, phóng sự để đổi mới mạnh mẽ nội dung và hình thức thông tin đảm bảo chính xác, kịp thời, sinh động, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân”, “thế trận an ninh nhân dân” vững chắc, kịp thời phát hiện, đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, vi phạm pháp luật, xây dựng vùng biển an ninh, an toàn và phát triển./.

Thượng tá TRẦN HỒNG QUẢNG, Đoàn trưởng
____________________

1 - Đoàn quản lý vùng biển từ cửa sông Bắc Luân tỉnh Quảng Ninh đến Nam Cù Lao Xanh tỉnh Gia Lai.

2 - Thu giữ gần 1,3 triệu tấn than cám các loại; hơn 1,1 triệu tấn quặng; khoảng 680.000 lít dầu; 56,3 kg thuốc nổ, 233 kíp nổ, 1.580 kg ngà voi,... với tổng số tiền nộp ngân sách Nhà nước gần 16 tỉ đồng.

3 - Tổ chức 24 đợt tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho hơn 10.000 lượt người, cấp phát trên 20.000 tờ rơi tuyên truyền các loại, hơn 04 nghìn cuốn Luật Cảnh sát biển Việt Nam, 3.400 lá cờ Tổ quốc, trên 1.000 suất quà cho các gia đình chính sách, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, v.v.

4 - Bốn tốt: chính trị, tư tưởng tốt; chuyên môn nghiệp vụ tốt; đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân tốt; nền nếp chính quy, dân chủ, kỷ luật tốt. Bốn không: không đánh cờ bài ăn tiền, đánh đề, cá độ, vay nợ tài sản không có khả năng chi trả; không đơn thư nặc danh, vượt cấp sai quy định; không vi phạm các quy định về an toàn giao thông, sử dụng rượu bia sai quy định và sử dụng trái phép chất ma túy; không hút thuốc lá nơi làm việc, địa điểm công cộng. Bốn chống: chống can thiệp; chống tiếp tay; chống bao che; chống làm ngơ.

5 - Hải quân, Biên phòng, Hải quan, Kiểm ngư, Công an, Quản lý thị trường, v.v.