Quán triệt, thực hiện quan điểm của Đảng về chính sách đại đoàn kết dân tộc, các đoàn kinh tế - quốc phòng trên địa bàn chiến lược Tây Nguyên nói chung, Binh đoàn 15 nói riêng đã và đang có nhiều chủ trương, biện pháp hiệu quả nhằm phát huy vai trò của người dân tộc thiểu số trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh.

Tây Nguyên có vị trí chiến lược quan trọng, là không gian sinh sống của đồng bào nhiều dân tộc thiểu số, hình thành và lưu giữ những nét văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc, với nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể có giá trị độc đáo. Đây cũng là nơi các thế lực thù địch thường xuyên thực hiện các âm mưu, thủ đoạn chống phá, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Binh đoàn 15 khởi công xây dựng Nhà rông văn hóa cho đồng bào.

Thực hiện chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh, những năm qua, Binh đoàn 15 luôn kiên trì chính sách ưu tiên tuyển dụng người dân tộc thiểu số vào làm việc; kết hợp chặt chẽ giữa tuyển dụng tham gia các dự án, phát triển khu kinh tế - quốc phòng với nâng cao trình độ dân trí. Hiện nay, trên 60% cán bộ, nhân viên, người lao động làm việc trong Binh đoàn là người dân tộc thiểu số. Không chỉ trực tiếp thực hiện các mô hình sản xuất, phát triển kinh tế gắn với quốc phòng, an ninh trên địa bàn, người dân tộc thiểu số ở các đoàn kinh tế - quốc phòng còn tích cực tham gia xây dựng, đề xuất, bổ sung, hoàn thiện các giải pháp phát

triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh tại địa phương; là lực lượng nòng cốt tuyên truyền, phổ biến, vận động đồng bào thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là vấn đề kết hợp sản xuất, phát triển kinh tế gắn với quốc phòng, an ninh; đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Những năm qua, Binh đoàn luôn là lực lượng đi đầu trong việc xây dựng mô hình sản xuất mới, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển hạ tầng, đảm bảo an sinh xã hội, chăm lo đời sống người dân. Trong đó, người dân tộc thiểu số vừa là chủ thể quan trọng, tham gia tích cực, đóng góp hiệu quả vào quá trình phát triển, vừa là người trực tiếp thụ hưởng những thành quả đó. Điều này là minh chứng sống động, khẳng định tính đúng đắn, thiết thực của chủ trương kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh của Đảng, Nhà nước ta.

Thời gian tới, trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới của dân tộc, trên cơ sở làm rõ những vấn đề có tính nguyên tắc, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn, khảo sát thực trạng, xác định rõ nguyên nhân và đánh giá đúng những yếu tố tác động, để phát huy hơn nữa vai trò của người dân tộc thiểu số trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh trên địa bàn Tây Nguyên, Binh đoàn 15 tập trung thực hiện tốt một số nội dung, giải pháp chủ yếu sau:

Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng đối với việc phát huy vai trò người dân tộc thiểu số trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh. Thực tiễn cho thấy, đơn vị, địa phương nào làm tốt công tác giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho hệ thống chính trị, các tổ chức, lực lượng thì vai trò của đồng bào dân tộc thiểu số được phát huy và ở đó hiệu quả thực hiện nhiệm vụ luôn cao và ngược lại. Những năm qua, với nhiều nỗ lực, cố gắng, Binh đoàn 15 đã và luôn là điểm tựa vững chắc của Nhân dân địa phương, vừa xây dựng “phên giậu” bảo vệ Tổ quốc, vừa là “bà đỡ” giúp bà con xóa đói giảm nghèo, ổn định đời sống, xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh. Tuy nhiên, so với yêu cầu thực tế đặt ra, nhận thức của một số tổ chức, lực lượng, kể cả cán bộ cơ sở về vị trí, vai trò của người dân tộc thiểu số trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh vẫn chưa thật đầy đủ; thậm chí có lúc, có nơi còn biểu hiện chủ quan, coi nhẹ. Hệ quả là việc phát huy nguồn lực này chưa được đồng bộ, chưa tương xứng với tiềm năng; trong khi đó, các thế lực thù địch lại triệt để lợi dụng, tuyên truyền, lôi kéo, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Thủ trưởng Binh đoàn 15 trao quà cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Do vậy, để thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ quan trọng này, cấp ủy, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ chủ trì, nhất là cán bộ chính trị, cơ quan chính trị các cấp trong toàn Binh đoàn tiếp tục làm tốt hơn nữa vai trò nòng cốt trong việc định hướng tư tưởng, nâng cao nhận thức, bồi dưỡng trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ, người lao động. Để làm hiệu quả, thường xuyên đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức, phát huy vai trò của hệ thống các thiết chế văn hóa, thông tin đại chúng để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền; đa dạng hóa các hình thức tổ chức phối hợp, thu hút sự chú ý, tích cực, tự giác tham gia của tất cả các lực lượng, nhất là cấp ủy, chính quyền địa phương và doanh nghiệp đối với công tác phát huy vai trò của người dân tộc thiểu số trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh.

Hai là, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện hiệu quả các nội dung, giải pháp phát huy vai trò người dân tộc thiểu số trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh. Trên cơ sở quán triệt, thực hiện nghiêm quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, tôn giáo, dựa trên kết quả khảo sát thực tiễn, phân tích kỹ đặc điểm tình hình, nhất là nhu cầu, năng lực và tâm tư, nguyện vọng của đồng bào dân tộc thiểu số, cấp ủy, tổ chức đảng các cấp xây dựng nghị quyết chuyên đề về phát huy vai trò người dân tộc thiểu số trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh. Trong đó, xác định rõ chủ trương, giải pháp lãnh đạo toàn diện, có trọng tâm trọng điểm, mang tính đột phá; cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch công tác phù hợp với điều kiện đặc thù của từng đơn vị, từng địa bàn.

Phát huy vai trò người dân tộc thiểu số trong phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ có tính liên ngành, liên lực lượng, do vậy, phải thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa các cơ quan, đơn vị ở các đoàn kinh tế - quốc phòng với cấp ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp và Nhân dân. Cơ chế phối hợp cần rõ trách nhiệm, quyền hạn, lộ trình và phương thức triển khai, tránh tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ; bảo đảm huy động tối đa các nguồn lực, tận dụng thế mạnh của từng bộ phận, tạo sức mạnh tổng hợp để thực hiện nhiệm vụ sản xuất, phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn.

Cùng với đó, cấp ủy, chỉ huy các cấp xây dựng cơ chế để tạo thuận lợi cho người dân tộc thiểu số tham gia góp ý, phản ánh nguyện vọng, đề xuất giải pháp và tham gia trực tiếp vào các mô hình phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh, qua đó không chỉ tăng cường dân chủ, tạo sự đồng thuận, mà còn giúp cho biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo sát thực tiễn, có sức sống và hiệu quả lâu dài. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghị quyết, chương trình, kế hoạch; phát hiện, khắc phục hạn chế, tháo gỡ khó khăn để kịp thời điều chỉnh, bổ sung nội dung, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo hiệu quả.

Binh đoàn 15 bàn giao nhà trong chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Ba là, xác định đúng nội dung, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, biện pháp phát huy vai trò người dân tộc thiểu số trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh. Với lợi thế cùng ngôn ngữ, sự am hiểu sâu sắc về điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội của địa bàn, có trải nghiệm thực tiễn phong phú trong sản xuất, sinh hoạt và bảo tồn văn hóa; nắm chắc phong tục tập quán và uy tín trong cộng đồng,... khi được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh chính trị, người dân tộc thiểu số trong Binh đoàn sẽ trở thành lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động cộng đồng thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Do vậy, cấp ủy, chỉ huy các cấp tích cực, chủ động đổi mới hình thức, biện pháp giáo dục truyền thống, đạo đức cách mạng, khơi dậy tinh thần yêu nước, phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, giá trị văn hóa tốt đẹp của người dân tộc thiểu số. Thực hiện đồng bộ, hiệu quả các mặt hoạt động công tác đảng, công tác chính trị; kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng với công tác tổ chức, chính sách đối với người dân tộc thiểu số trong Binh đoàn. Đẩy mạnh và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận vùng đồng bào dân tộc thiểu số; thường xuyên quan tâm và thực hiện tốt chính sách Quân đội, hậu phương Quân đội và chính sách dân tộc, tôn giáo.

Để phát huy tốt vai trò của đồng bào dân tộc thiểu số, không thể chỉ dừng ở nhận thức, tuyên truyền mà cần hiện thực hóa bằng những hoạt động thực tiễn cụ thể; tập trung vào các hoạt động khuyến khích, tổ chức và tích cực hỗ trợ đồng bào tham gia trực tiếp vào các mô hình phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh, như: trồng, chăm sóc, khai thác cây công nghiệp, trồng rừng sản xuất, trồng cây dược liệu, nông nghiệp công nghệ cao, chăn nuôi gia súc, kinh tế hộ gia đình kết hợp hợp tác xã, dịch vụ du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống. Khi người dân tộc thiểu số được tham gia từ khâu quy hoạch, tổ chức đến hưởng lợi, họ sẽ nâng cao ý thức trách nhiệm, phát huy tính chủ động, sáng tạo và gắn bó lâu dài với Binh đoàn. Ngoài ra, nhiều mô hình sản xuất nông - lâm kết hợp, bảo tồn rừng gắn với phát triển kinh tế cộng đồng chỉ thành công khi có sự tham gia của người dân tộc thiểu số tại chỗ. Vì vậy, các đoàn kinh tế - quốc phòng cần tạo cơ chế để người dân được tham gia bàn bạc, đóng góp ý kiến, phản biện chính sách, qua đó khẳng định vị thế là chủ thể chứ không chỉ là đối tượng thụ hưởng thụ động.

Cùng với đó, quá trình thực hiện, Binh đoàn vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, biện pháp tuyên truyền, vận động; kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, vận động với hỗ trợ trực tiếp và xây dựng các mô hình điểm, từ đó động viên, hướng dẫn bà con nhân rộng những mô hình hay, cách làm sáng tạo, phù hợp,… qua đó phát huy tính tích cực, tự giác và sáng tạo của đồng bào, đồng thời khắc phục những hạn chế về nguồn lực và điều kiện thực tế.

Bốn là, chú trọng thu hút, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực người dân tộc thiểu số trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh. Đây không chỉ là yêu cầu khách quan, góp phần xây dựng lực lượng lao động có trình độ chuyên môn, kỹ năng thực tiễn và phẩm chất chính trị vững vàng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn chiến lược, mà còn là điều kiện tiên quyết để phát huy vai trò chủ thể của đồng bào trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua, nguồn nhân lực chất lượng cao là người dân tộc thiểu số vẫn rất thiếu hụt. Nhận thức rõ điều đó, Binh đoàn triển khai đồng bộ nhiều nội dung và biện pháp tổng thể, liên quan đến cả khâu thu hút, tuyển dụng, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng, đãi ngộ. Chú trọng khuyến khích, tuyển dụng nhân lực trẻ, có năng lực, ý chí phấn đấu và khát vọng cống hiến tham gia vào các dự án phát triển khu kinh tế - quốc phòng.

Cùng với đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng cho người dân tộc thiểu số cũng luôn được chú trọng. Việc tổ chức các mô hình học tập, bồi dưỡng phải gắn với sản xuất thực tiễn, giúp người dân tộc thiểu số nắm vững kỹ năng, rèn luyện bản lĩnh, khả năng xử lý tình huống phức tạp liên quan đến quốc phòng, an ninh. Khuyến khích người dân tộc thiểu số tham gia các dự án thử nghiệm, mô hình mới liên quan đến sản xuất, phát triển kinh tế. Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng mềm, bao gồm kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian, chuyển đổi số. Thường xuyên, định kỳ hệ thống và cập nhật kiến thức mới, nhất là trong các lĩnh vực chuyên môn liên quan đến sản xuất, phát triển kinh tế đang thay đổi nhanh chóng và chuyển đổi số. Đẩy mạnh phối hợp với các trường đại học, học viện, cơ sở đào tạo nghề có uy tín để nâng cao chất lượng và tính chuyên nghiệp trong công tác đào tạo. Đồng thời, xây dựng, hoàn thiện cơ chế sử dụng hiệu quả, lâu dài, chính sách đãi ngộ phù hợp.

Năm là, huy động sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, lực lượng nhằm phát huy vai trò người dân tộc thiểu số trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh. Thực tiễn cho thấy, mặc dù Binh đoàn đã triển khai nhiều mô hình phát triển sản xuất, ổn định dân cư, song chưa khai thác hết tiềm năng từ các nguồn lực xã hội. Một số cơ quan, chính quyền địa phương và tổ chức quần chúng chưa tham gia tích cực, dẫn đến tình trạng phân tán nguồn lực. Nhiều doanh nghiệp chưa thực sự quan tâm tới các dự án kinh tế - quốc phòng do cơ chế phối hợp còn thiếu chặt chẽ. Do đó, các tổ chức, lực lượng, nhất là lực lượng chuyên trách trong Binh đoàn tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối, nắm vững tình hình thực tiễn về kinh tế, xã hội, phong tục tập quán của từng dân tộc thiểu số, từ đó xây dựng kế hoạch phù hợp. Chú trọng xây dựng, hoàn thiện cơ chế nhằm tăng cường sự tham gia của cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân địa phương đối với công tác quan trọng này.

Tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quân đội, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư; hình thành vùng sản xuất tập trung, tạo việc làm ổn định, khai thác, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của điều kiện tự nhiên và thế mạnh của đồng bào dân tộc thiểu số; nâng cao hơn nữa hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng Tây Nguyên giàu về kinh tế, vững về chính trị, phát triển nhanh về văn hóa - xã hội, mạnh về quốc phòng, an ninh trong kỷ nguyên mới./.

Thiếu tướng HOÀNG VĂN SỸ, Tư lệnh Binh đoàn