Cảnh sát biển Việt Nam nâng cao chất lượng phối hợp thực thi pháp luật trên biển

5/6/2022 8:30:29 AM

Nhằm tăng cường sức mạnh tổng hợp, giữ vững an ninh, trật tự, an toàn trên các vùng biển, đảo của Tổ quốc, cùng với công tác khác, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam đã, đang tích cực triển khai công tác phối hợp với các lực lượng trong thực thi pháp luật trên biển với nhiều giải pháp đồng bộ.

Bám sát chức năng, nhiệm vụ được giao và sự chỉ đạo của Chính phủ, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, thời gian qua, lực lượng Cảnh sát biển đã tham mưu, phối hợp xây dựng đồng bộ hệ thống văn bản pháp luật nâng cao hiệu quả công tác phối hợp với các lực lượng. Đáng chú ý là, để tạo hành lang pháp lý cho phát huy sức mạnh tổng hợp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong thực thi pháp luật trên biển, lực lượng Cảnh sát biển đã tham mưu ban hành Luật Cảnh sát biển Việt Nam năm 2018, Nghị định số 61/2019/NĐ-CP, ngày 10/7/2019 của Chính phủ “Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cảnh sát biển Việt Nam”; trong đó, quy định rõ hoạt động phối hợp của Cảnh sát biển với cơ quan, tổ chức, lực lượng chức năng thuộc các bộ, ngành, chính quyền địa phương. Trên cơ sở đó, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển đã ký quy chế, chương trình, kế hoạch phối hợp hoạt động với 03 đầu mối trực thuộc Bộ Quốc phòng; 08 đầu mối thuộc các bộ, ngành và cơ quan ngang bộ. Đồng thời, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị ký 75 quy chế, chương trình, kế hoạch phối hợp với đơn vị thuộc lực lượng Công an, Biên phòng, Hải quan, Quản lý thị trường,… của nhiều tỉnh, thành phố ven biển.

Hoạt động phối hợp, trao đổi thông tin với tỉnh Quảng Ninh

Năm năm gần đây, Cảnh sát biển Việt Nam đã phối hợp trao đổi với các lực lượng hơn 14.300 tin liên quan đến tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển; tham gia ý kiến vào hàng chục dự thảo văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan, lực lượng phối hợp chủ trì soạn thảo. Phối hợp hỗ trợ tập huấn, bồi dưỡng kiến thức nghiệp vụ, pháp luật cho gần 2.000 lượt cán bộ, nhân viên; tổ chức hơn 1.230 buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho hàng trăm nghìn lượt người dân. Các cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền các xã đảo, huyện đảo tổ chức hàng trăm buổi thông tin tình hình tội phạm, vi phạm và đề xuất, kiến nghị với địa phương nội dung, giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển. Cùng với lực lượng Công an, Biên phòng, Hải quan phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh, xử lý gần 1.000 vụ án ma túy và hơn 100 vụ buôn lậu, gian lận thương mại trên biển với tổng giá trị hàng hóa thu giữ trị giá hàng trăm tỉ đồng.

Đặc biệt, thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước, Cảnh sát biển Việt Nam đã tích cực trao đổi, đàm phán, ký kết nhiều bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác, nghị định thư, ý định thư với lực lượng thực thi pháp luật của các nước, nhất là các nước có chung đường biên giới, ranh giới trên biển, như: Trung Quốc, Indonesia, Campuchia, Philippines, Malaysia,… cùng nhiều hoạt động hợp tác hiệu quả, góp phần nâng cao năng lực thực thi pháp luật, vị thế, uy tín của Cảnh sát biển Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.

Kết quả trên góp phần quan trọng tạo sức mạnh tổng hợp cả về lực lượng, thế trận và pháp lý; kịp thời ngăn chặn, trấn áp hoạt động của các loại tội phạm; xử lý đúng pháp luật, nhanh chóng, hiệu quả các hành vi vi phạm pháp luật trên biển; góp phần giữ vững an ninh, trật tự, an toàn, tạo môi trường hòa bình, ổn định để phát triển các ngành kinh tế biển và hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, công tác phối hợp giữa Cảnh sát biển với các lực lượng cũng bộc lộ một số hạn chế, bất cập, nhất là nội dung phối hợp của một số đơn vị còn đơn giản. Nhận thức về vai trò công tác phối hợp của người đứng đầu một số bộ, ngành, địa phương có lúc, có nơi chưa toàn diện. Việc cụ thể hóa các quy định về công tác phối hợp của Nhà nước và vận dụng vào hoạt động thực tiễn chưa thường xuyên, linh hoạt, dẫn đến sự chồng chéo, bị động trong xử lý một số tình huống phức tạp trên biển, v.v.

Thời gian tới, dự báo hoạt động tội phạm, vi phạm pháp luật trên các vùng biển, đảo nước ta tiếp tục diễn biến phức tạp, nhất là ở vùng biển Đông Bắc, Tây Nam với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt, manh động, nguy hiểm, khó phát hiện và khó xử lý hơn. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phối hợp giữa Cảnh sát biển với các lực lượng, bên cạnh việc thực hiện nghiêm các quy định về công tác phối hợp theo Luật Cảnh sát biển Việt Nam, Nghị định số 61/2019/NĐ-CP của Chính phủ và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp cơ bản sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với công tác phối hợp, bảo đảm thường xuyên, liên tục, chặt chẽ, sáng tạo, hiệu quả. Đây là giải pháp quan trọng, nhân tố quyết định hiệu quả thực hiện quy chế, kế hoạch phối hợp và hoàn thành nhiệm vụ của từng lực lượng. Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tiếp tục quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về công tác phối hợp và các quy chế, kế hoạch phối hợp đã ký kết; ra nghị quyết chuyên đề lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện sát thực tế đơn vị, địa bàn. Để nâng cao hiệu quả hoạt động phối hợp, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch, chỉ tiêu gắn với phân công trách nhiệm của từng cá nhân, nhất là vai trò người đứng đầu. Trong quá trình thực hiện, cần vận dụng sáng tạo các nguyên tắc, quy chế, quy định phù hợp với tình hình, đặc điểm, nhiệm vụ của đơn vị, vùng biển phụ trách, thực hiện tốt phương châm “phối hợp chặt chẽ, toàn diện, hiệu quả thiết thực”, phát huy sức mạnh của các lực lượng trong thực thi pháp luật trên biển. Duy trì nghiêm chế độ kiểm tra, báo cáo, kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra định kỳ với kiểm tra đột xuất, kiểm tra toàn diện với kiểm tra theo chuyên đề trong thực hiện quy chế, kế hoạch phối hợp; kịp thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân điển hình có thành tích, sáng kiến, cách làm hay trong công tác phối hợp. Cùng với đó, thường xuyên làm tốt công tác sơ kết, tổng kết, đánh giá hoạt động thực tiễn, làm cơ sở tham mưu với Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng chỉ đạo hoạt động phối hợp tiếp theo đạt hiệu quả.

Cảnh sát biển Việt Nam tham gia Hội nghị những người đứng đầu Cảnh sát biển các nước châu Á lần thứ 17

Hai là, tập trung nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các lực lượng hoạt động trên biển, nhất là cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển trong thực hiện công tác phối hợp. Đây cũng là giải pháp rất quan trọng, nhằm xây dựng quyết tâm và tạo sự thống nhất, đồng thuận cao trong thực hiện nhiệm vụ nói chung, công tác phối hợp nói riêng của các lực lượng, trước hết là trong lực lượng Cảnh sát biển. Để cán bộ, chiến sĩ các lực lượng và nhân dân nhận thức sâu sắc ý nghĩa, tầm quan trọng, sự cần thiết phối hợp hoạt động, xây dựng động cơ, tinh thần trách nhiệm trong công tác phối hợp, phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong thực thi pháp luật, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn trên biển, các cơ quan, đơn vị cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành, lực lượng đối với công tác phối hợp trong tình hình mới. Nội dung tuyên truyền, giáo dục bảo đảm toàn diện, nhưng tập trung vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; quy chế pháp lý trên các vùng biển; chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng; đặc điểm, điều kiện phức tạp, khó khăn, nguy hiểm, khắc nghiệt khi hoạt động trên biển; phạm vi, tính chất đặc thù, nhiệm vụ đa dạng, nặng nề của Cảnh sát biển, v.v. Quá trình giáo dục, các cơ quan, đơn vị coi trọng đổi mới về nội dung, đa dạng về hình thức, phù hợp với từng đối tượng; lấy giáo dục thông qua rút kinh nghiệm từ thực tiễn phối hợp sau từng chuyên án, vụ việc trên biển làm chính, nâng cao nhận thức trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ, nhất là người đứng đầu; khắc phục triệt để tư tưởng xem nhẹ công tác phối hợp hoặc phối hợp mang tính hình thức.

Ba là, tích cực đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp phối hợp với các lực lượng đi vào chiều sâu, thực chất. Trước tình hình vi phạm pháp luật trên biển ngày càng phức tạp và để khắc phục những tồn tại, hạn chế trong công tác này, đòi hỏi lực lượng Cảnh sát biển cần tích cực đổi mới toàn diện nội dung, hình thức, biện pháp phối hợp. Trước hết, cần kết hợp chặt chẽ giữa làm sâu sắc hơn mối quan hệ phối hợp đã có, kế thừa những kinh nghiệm phối hợp còn phù hợp với chủ động mở rộng mối quan hệ mới, phát triển, bổ sung các hình thức, biện pháp phối hợp hiệu quả hơn trong thực hiện nhiệm vụ theo ngành, lĩnh vực. Trong đó, cần tăng cường phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau trong đấu tranh các chuyên án, vụ án lớn; diễn tập, luyện tập xử lý các tình huống vi phạm phức tạp; tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên các tuyến, vùng biển trọng điểm; tổ chức hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân dân. Đồng thời, cần mở rộng phối hợp cả trong nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ trên biển, nghiên cứu điều tra tội phạm và trong phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn, v.v.  Quá trình thực hiện, phải tuân thủ nguyên tắc, yêu cầu phối hợp; nâng cao khả năng dự báo tình huống để đưa ra chủ trương, đối sách, biện pháp phù hợp với đặc điểm, diễn biến thực tế trên biển và nhiệm vụ của các lực lượng. Bên cạnh đó, các đơn vị Cảnh sát biển tiếp tục phối hợp triển khai thiết thực, hiệu quả hơn nữa công tác dân vận, nhằm tăng cường đoàn kết, gắn bó với các lực lượng, góp phần xây dựng thế trận quốc phòng, an ninh trên biển vững mạnh, rộng khắp, làm nền tảng nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trên biển, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ.

Bốn là, đẩy mạnh hợp tác quốc tế với lực lượng thực thi pháp luật của các nước trong khu vực và trên thế giới. Quán triệt sâu sắc đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, lực lượng Cảnh sát biển tiếp tục đẩy mạnh hợp tác quốc tế với các tổ chức, lực lượng thực thi pháp luật trên biển của các nước trong khu vực và trên thế giới. Thường xuyên có hoạt động, sáng kiến đóng góp vào các diễn đàn song phương, đa phương, trở thành thành viên chủ động, tích cực của các tổ chức quốc tế mà Cảnh sát biển Việt Nam tham gia. Chú trọng quan hệ, hợp tác với lực lượng chấp pháp trên biển của các nước trong khu vực, các nước có quan hệ truyền thống, hữu nghị với Việt Nam; tiếp tục duy trì, phát huy hiệu quả hoạt động của Trung tâm chia sẻ thông tin chống cướp biển; tổ chức tuần tra chung với lực lượng chấp pháp các nước có vùng biển giáp ranh với Việt Nam; đưa tàu Cảnh sát biển thăm các nước và đón tàu của lực lượng chấp pháp các nước đến thăm, huấn luyện, trao đổi kinh nghiệm, giao lưu hữu nghị với Cảnh sát biển Việt Nam, v.v. Qua đó, tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác với các nước, góp phần nâng cao năng lực thực thi pháp luật, phòng, chống tội phạm, xây dựng môi trường hòa bình, ổn định, hữu nghị, hợp tác trên biển.

Trong tình hình mới, công tác phối hợp của Cảnh sát biển với các lực lượng chức năng trên biển không chỉ là nhiệm vụ mà còn là yêu cầu, đòi hỏi tất yếu khách quan. Vì vậy, Cảnh sát biển Việt Nam tích cực triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, an toàn trên các vùng biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Thiếu tướng LÊ QUANG ĐẠO, Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam